Обраќање на рускиот претседател на самитот на АПЕК во Шенжен
Почитувани дами и господа! Драги пријатели!
Многу ми е драго што сум овде, во Кина. Ми претставува задоволство да им посакам добредојде на раководителите на најголемите корпорации и компании. Предмалку еден од организаторите зборуваше за тоа колку е репрезентативна публиката овде, составена од учесници на АПЕК од целиот Азиско-Пацифички Регион. Пред сè, би сакал да истакнам дека градот Шенжен, во кој се одржува самитот на АПЕК, навистина остава силен впечаток. Тоа е една од најсовремените и најдинамични метрополи, која на природен начин ги обединува високото ниво на урбанизација, удобната урбана средина и иновативната производствена база. Шенжен е меѓу клучните центри на инвестициска привлечност во Азиско-Пацифичкиот Регион. Тој ја симболизира технолошката, економската и општествената трансформација на Кина, но и на цела Азија.
Се сеќавам дека во 2012 година, кога Русија за првпат беше домаќин на самитот на АПЕК и на Деловниот форум, во друг регион во развој – овој пат рускиот град Владивосток – многу зборувавме за сè позначајната улога на Азиско-Пацифичкиот Регион и на азиските земји во развој во глобалната економија. Очекувавме овие објективни тенденции да продолжат и во иднина, па дури и да добијат дополнително забрзување. Меѓутоа, тогаш не можевме ниту да претпоставиме дека реалноста ќе ги надмине и нашите најсмели прогнози од 2012 година.
Без претерување, се случи тектонско поместување. Денес Азиско-Пацифичкиот Регион стана центар на глобалната економија и главен индустриски и технолошки центар на планетата. На АПЕК отпаѓаат повеќе од 60 проценти од светскиот БДП и 36 проценти од светското население, 50 проценти од светската трговија со стоки и 35 проценти од трговијата со услуги. Во овој регион се слеваат повеќе од 60 проценти од светските странски директни инвестиции. Тука се концентрирани големи пазари за пласман на производи, седиштата на водечките светски компании, како и напредните научноистражувачки и образовни центри.
Би сакал да истакнам дека овие промени во најголема мера се случија благодарение на азиските земји во развој. Тие направија огромен исчекор напред. Од периферијата на економските процеси, од позицијата на светски фабрики во кои западните компании, по правило, ги сместуваа само погоните за склопување, тие прераснаа во лидери на глобалниот развој и двигатели на иновациите. Денес самите го определуваат долгорочниот правец на развојот во најсложеното машинство и роботиката, во областа на дигиталниот развој и вештачката интелигенција. Погледнете, во текот на повеќе од 35 години, улогата на земјите во развој и земјите со пазари во подем во светската економија речиси двојно се зголеми: од 35 проценти во 1990 година на 61 процент во 2026 година. Токму овде, во Азиско-Пацифичкиот Регион, се родија суштинските промени што денес како бранови се шират низ целиот свет.
На примерот на овој регион јасно може да се види како се воспоставува поправеден, подемократски и порамноправен систем на светски поредок, како претходната хиерархиска и централизирана структура им отстапува место на новите, разгранети хоризонтални врски.
Меѓутоа, овие неизбежни промени и поместувањето на центарот на тежиштето во светската економска рамнотежа не секогаш се доживуваат соодветно. Наместо да се приспособат на новите можности, поранешните хегемони, спротивно на логиката на чесната конкуренција, а понекогаш, искрено кажано, и спротивно на сопствениот интерес, се обидуваат да го ограничат развојот на оние што постигнуваат успеси и напредок. Во вакви околности, кај земјите од регионот расте интересот за зајакнување на сопствениот суверенитет, и тоа на три клучни нивоа: државно, општествено и социоекономско. Само со обезбедување на овој суверенитет може да се зачуваат сопствениот идентитет и способноста за самостојно дејствување на светската сцена, како и самостојно да се определуваат сопствената иднина и развојните модели.
Практиката покажа дека претходните инструменти на економска доминација и фактичка принуда се надминати и во значителна мера го загубија своето застрашувачко влијание. Да, санкциите, царините и ограничувањата на извозот сè уште имаат ограничувачки ефект, но веќе не се способни целосно да го запрат растот, а уште помалку да ги уништат економиите на конкурентите. Пример за тоа се неуспешните обиди за изолирање на нашата земја – Русија, која се соочи со невиден санкциски притисок и стана светски рекордер според бројот на казнените мерки воведени против неа. Сепак, нашата земја, благодарение на својата географска положба, националниот карактер на нашите народи и улогата што ја има во светската економија и политика, достоинствено ги помина сите овие искушенија. Би сакал да нагласам дека, во услови на тесна меѓусебна поврзаност на економиите, вештачките бариери во еден од сегментите на синџирите на додадена вредност предизвикуваат трошоци и последици во сите други сегменти. Токму тоа го набљудуваме во земјите што самите активно воведуваат антируски или какви било други санкции.
На пример, Европската Унија не успеа да се приспособи на овие околности, вклучително и на доброволното откажување од нашиот пазар и прекинувањето на евтините и стабилни испораки на руски енергенти, кои со децении го обезбедуваа нејзиниот просперитет.
Таа ги губи својот индустриски потенцијал и позициите во конкурентската борба. Во полн обем се наметнува проблемот со буџетските дефицити, растат должничкиот товар и инфлацијата. Сето тоа претставува тежок товар за европскиот бизнис и граѓаните, чиј животен стандард постојано и, за еврозоната, понижувачки се намалува.
Спротивно на тоа, надворешниот притисок стана силен поттик за Русија. Тој нè охрабри доследно да го зајакнуваме технолошкиот суверенитет, да ја зголемуваме продуктивноста на трудот, да ги модернизираме производствените капацитети, да го совладаме производството на најсовремени производи и да го снабдуваме домашниот пазар со квалитетни домашни производи. Како резултат на тоа, во изминатите три години БДП на Русија се зголеми за повеќе од 10 проценти и продолжува да расте. Цврсто сме меѓу најголемите светски економии и го заземаме првото место во Европа. Невработеноста останува на ниско ниво – 2,3 проценти. Инфлацијата е под контрола, а јавниот долг на Русија е во рамките на 17 проценти, што претставува една од најниските стапки во светот.
Валутната структура на нашата трговија претрпе суштински промени. Ако уште во 2021 година учеството на доларот и еврото во плаќањата за нашиот извоз изнесуваше 85 проценти, денес тоа е намалено на девет проценти. Благодарение на функционирањето на банкарските и другите институции, успеавме да создадеме мрежа што овозможува извршување финансиски плаќања практично низ целиот свет.
Притоа, сакам да нагласам: ние не се откажавме ниту од доларот ниту од еврото – нам ни беше оневозможено да ги користиме овие валути. И, искрено кажано, оние што го направија тоа, во суштина, се казнија самите себе. Го зачувавме, па дури и го зголемивме нашето присуство во стабилните и профитабилни деловни сегменти, како и присуството на нашите сигурни партнери. Руската економија не само што расте туку и нејзината структура квалитативно се менува. За тоа, впрочем, сведочи и составот на руската деловна делегација на денешниот Деловен форум. Во неа се вклучени не само раководители на големи компании од секторот за ископување суровини, традиционалната енергетика и тешката индустрија, на чиј развоен потенцијал и понатаму му посветуваме големо внимание, туку во значителна мера се застапени и високотехнолошкиот, дигиталниот и финансискиот сегмент на нашата економија, агроиндустрискиот комплекс, како и производителите на производи со високо ниво на преработка.
За Русија, Азиско-Пацифичкиот Регион претставува значајна трговско-економска насока. Ако во 2014 година учеството на регионот во надворешнотрговскиот промет на нашата земја изнесуваше повеќе од една четвртина, а тогаш си поставивме цел во иднина да го зголемиме на 40 проценти, денес овој показател веќе надминува половина од вкупната трговија на Русија со светот – изнесува 53 проценти.
Тоа значи дека се движиме со уште подобра динамика отколку што предвидувавме и планиравме. Подготвени сме и понатаму, без забавување на темпото, да ја развиваме заемно корисната соработка со земјите членки на АПЕК, потпирајќи се на со векови проверените традиции на пријателство и стекнатото искуство од разновидната и плодна соработка. Предлагаме во рамките на АПЕК да ги интензивираме напорите за зајакнување на логистичката поврзаност и транспортната инфраструктура, кои целосно би одговориле на суштинските промени во светската економија и значителниот раст на извозниот потенцијал на земјите од Азиско-Пацифичкиот Регион. Русија овде може да понуди широки можности како за копнен така и за поморски транзитен транспорт. За таа цел ги модернизираме клучните железнички магистрали во источниот правец, како што се Транссибирската железница и Бајкалско-амурската магистрала. Се зголемуваат капацитетите на трговските пристаништа на Тихи Океан, се проширува пропусната моќ на граничните премини, од кои многу веќе работат 24 часа дневно. Се создаваат нови логистички центри, а инфраструктурата на Трансарктичкиот транспортен коридор постојано се проширува, вклучувајќи ја и неговата главна артерија – Северниот морски пат, чиј товарен промет расте од година на година.
Русија се наоѓа во авангардата на дигиталната трансформација. Нашите два водечки јазични модела се меѓу најдобрите во светот. Руските платформи за урбани услуги се присутни во околу 40 земји. Пазарот на интернет-трговијата динамично расте. Руските онлајн платформи за трговија се меѓу десетте најголеми во светот, а финансиските институции и банките заземаат водечки позиции според квалитетот и практичноста на услугите.
Огромното мнозинство државни услуги во Русија веќе се обезбедуваат по електронски пат. Генерално, дигиталните платформи и вештачката интелигенција, без претерување, предизвикуваат револуција во руското образование, медицината, науката и државното управување. Подготвени сме да ги споделиме нашите компетенции и да настапуваме како сигурен снабдувач на современи решенија, било да станува збор за платформски механизми, дигитални услуги или сателитски комуникации. На тој начин ќе придонесеме за зајакнување на технолошкиот суверенитет на нашите партнери, истовремено гарантирајќи доверливост и заштита на чувствителните информации, како и национална контрола врз системите за складирање, обработка и пренос на податоци.
Ќе можете подетално да се запознаете со нашите идеи и најсовремени достигнувања доколку го посетите Форумот за идни технологии, кој ќе се одржи во Русија во февруари 2027 година. Ве покануваме!
Русија исто така е една од водечките земји на светскиот пазар на прехранбени производи, со извоз во повеќе од 160 земји. Притоа, го зазема првото место во светот според обемот на извоз на пченица и вештачки ѓубрива. Даваме и ќе продолжиме да даваме значаен придонес во обезбедувањето на регионалната и глобалната прехранбена безбедност. Подготвени сме да ги зголемуваме обемот и географскиот опфат на испораките на прехранбени производи, други основни земјоделски производи и минерални ѓубрива во рамките на Азиско-Пацифичкиот Регион.
Би сакал посебно да се осврнам на можностите за партнерство со рускиот Далечен Исток – нашата стратешка предност во Азиско-Пацифичкиот Регион. Овде веќе се докажа и стана привлечен за домашниот и странскиот капитал посебниот систем на поволности. Тој, меѓу другото, ги опфаќа териториите со забрзан развој и слободното пристаниште Владивосток. Благодарение на овие инструменти значително се зголемија деловната активност и инвестицискиот потенцијал на рускиот Далечен Исток. Создадени се современи производствени капацитети и високоплатени работни места.
Нова етапа во развојот на овој макрорегион ќе започне на 1 јануари 2027 година. Ќе биде воведен досега невиден, според обемот и опфатот, единствен преференцијален режим за целиот руски Далечен Исток и Арктикот. Неговата клучна задача е да воспостави унифициран и сеопфатен пристап кон поддршката на капиталните инвестиции. Особено е важно што на целата територија на Далечниот Исток и Арктикот ќе биде воведен посебен правен статус. Неговата суштина е во брзото и непречено тестирање и практична примена на најновите технологии, вклучувајќи ги и беспилотните летала, индустриските роботи и вештачката интелигенција. Убеден сум дека деловните кругови и инвеститорите од економиите на АПЕК целосно ќе ги препознаат можностите што се отвораат на рускиот пазар и, секако, ќе ги искористат, меѓу другото, и за тестирање на своите иновативни решенија.
Дополнително, драги пријатели, би сакал да истакнам дека Русија е членка на Евроазиската економска унија, во чии рамки ефикасно функционираат заедничките пазари на стоки, услуги, капитал и работна сила. Ова е угледна и привлечна интеграција, која активно развива мрежа на преференцијални трговски режими низ светот и работи на либерализација и намалување на царините во меѓусебната трговија.
Во последните три години вкупниот обем на преференцијалниот пазар на нашите партнери со кои се склучени договори за слободна трговија се зголеми трипати – од 185 на 570 милиони луѓе. Минатата година започна примената на таков договор со Иран, оваа година со Обединетите Арапски Емирати и Монголија, а на почетокот на следната година ќе стапи во сила договорот со една од најголемите и најдинамично развиени економии во Азија, но и во целиот свет – Индонезија.
Водиме слични преговори со Индија, започнуваме разговори со Тунис, а ги разгледуваме перспективите за соработка со Пакистан, Јордан, Египет, Јужноафриканската Република и Зимбабве. Посебно внимание посветуваме на воспоставувањето целосни и разновидни трговско-економски врски меѓу Евроазиската економска унија и Народна Република Кина. Реализацијата на сите овие амбициозни планови ќе овозможи повеќекратно зголемување на потенцијалниот пазар за Русија, кој би опфатил околу четири милијарди луѓе.
Убеден сум дека ваквата економска интеграција и зближувањето на државите и нивните здруженија ќе претставуваат важен чекор кон реализацијата на водечкиот руски проект за создавање на големото евроазиско партнерство.
Неговата цел ја гледаме во тесното поврзување и заемното надополнување на водечките регионални интегративни иницијативи, како и во создавањето пообединет економски и геополитички простор, во кој ќе преовладуваат принципите на чесна и отворена соработка, а не државниот егоизам.
Зашто, во денешниот турбулентен свет, во услови на фрагментација на глобалната економија и зголемување на воено-политичките ризици, особено се потребни единство наместо поделби, рамноправност наместо хегемонија, партнерство наместо изолација и дијалог наместо ултиматуми.
Во таа смисла, платформата на АПЕК нуди големи можности за конструктивна комуникација на сите нивоа, пред сè меѓу лидерите на водечките економии. Тие можат на заедничка маса да разменуваат мислења, да ги решаваат сите меѓудржавни несогласувања во политиката, економијата и безбедноста преку наоѓање компромиси и усогласување на интересите, како и заеднички да работат на зајакнување на темелите на глобалниот одржлив развој.
Затоа очекувам и голема потенцијална корист од претстојната трилатерална средба меѓу лидерите на Русија, Кина и Соединетите Американски Држави, која е планирано да се одржи во рамките на самитот на АПЕК. Притоа, сметам дека клучната улога во создавањето атмосфера на разбирање и доверба во рамките на АПЕК ѝ припаѓа на деловната дипломатија, односно на вашата непосредна работа, драги пријатели. Непосредните контакти меѓу претприемачите и реализацијата на мултилатералните проекти цврсто ги поврзуваат, би рекол, ги зацврстуваат односите меѓу народите. Сето ова целосно се совпаѓа со приоритетите на кинеското претседавање со АПЕК.
Би сакал да им се заблагодарам на кинеските колеги за гостопримството, срдечниот прием, прекрасната организација на самитот и неговата богата и актуелна агенда. На Виетнам, кој следната година ќе претседава со организацијата, му посакувам да го зачува континуитетот и да даде нов поттик на соработката во рамките на АПЕК.
Драги пријатели, можете целосно да сметате и на нашата широка поддршка. Секако, со нетрпение ве очекуваме сите во Русија, меѓу другото, и на јубилејниот Меѓународен економски форум во Санкт Петербург, како и на Источниот економски форум, кој следната година ќе се одржи во Владивосток.
Патем, Русија поднесе кандидатура за претседавање со АПЕК во 2035 година и очекуваме таа да биде поддржана и одобрена од партнерите во рамките на форумот. Би сакал да ви се заблагодарам за вниманието и да ви посакам успешна работа. Убеден сум дека таа ќе биде плодна. Ви благодарам за вниманието. Ви благодарам!


































