Артета, Алонсо и Ираола ги почнаа своите патишта кон врвот во Антигуоко

ФУДБАЛ

• Родени на дваесетина км еден од друг и со само седум месеци разлика, тренерите на Арсенал, Челси и на Ливерпул се производи на Антигуоко

Меѓу ред бели станбени згради и фудбалски терен со вештачка трева поставен во зелените ридови на Берио во Сан Себастијан, кој ФК Антигуоко сега го нарекува свој дом, има дел каде што Микел Артета, Чаби Алонсо и Андони Ираола ја научиле својата професија, пишува „Скај спорт“.
– Центарот беше токму таму. Теренот не беше како новиот таму горе. Беше помал и направен од мали камења, како чакал. Топките не беа ни како сегашните. Кога ќе се намокреа, стануваа тешки. Беше и лизгаво, а ако паднете, ќе завршите со гребаници – вели Роберто Монтиел, долгогодишен тренер и потпретседател на клубот, додека седнува во она што сега е јавен парк, додека се сеќава на текстурата на старата играчка површина.
Натпреварите што ги играат тука познатите поранешни играчи на овој клуб, од кои двајца се сретнаа неодамна како менаџери, кога играа Арсенал и Челси, се тема на локална легенда.
– Дури и тогаш можевте да ја видите нивната визија за играта. На ова игралиште од чакал се обидуваа да ги додадат тие топки кога врнеше, со барички насекаде. Искрено, беше нешто посебно за гледање. Тимовите од тие генерации од 1981 и 1982 беа неверојатни – вели Монтиел.
Артета и Ираола играа во втората возрасна група, Алонсо во првата.
– Беше како репрезентација од најдобрите играчи во областа и тоа нѐ направи непобедлив тим. Се сеќавам на натпреварите против Сосиедад. Тие доаѓаа да играат против нас и ние ги победувавме со 5-0. Атлетик доаѓаше и го победувавме. Ги освоивме сите титули. Тимот стана познат како баскискиот дрим тим – вели Алваро Пара, поранешен соиграч од Антигуоко и близок пријател на Артета, пренесе „Скај спорт“.
Клубот продолжува да создава таленти. Монтиел се шегува дека во нивните канцеларии им треба повеќе простор на ѕидот за да продолжат да ставаат потпишани дресови од играчи во највисоката лига, ѕид на кој сега има повеќе од 40 имиња. Имињата на Артета, Алонсо и на Ираола се на прво место. Нивните поранешни колеги се навикнати на нивниот успех. Но тој останува извор на чудење, дури и за нив, што овие тројца играчи на Антигуоко, родени на дваесетина км еден од друг, со само седум месеци разлика, во Гипускоа, најмалата покраина во Шпанија, стигнале дотука.
– Ако навистина размислам за тоа, апсолутно е лудо што нашите тројца пријатели ги водат овие тимови од Премиер лигата – вели Пара. „Понекогаш го вклучувам телевизорот и велам: ’О, тоа е Микел! О, тоа е Чаби! Што се случува тука?‘“, додава Микел Јангуас, друг поранешен соиграч.

„Артета беше како предатор на теренот“

Артета беше нивниот избор додека растеа.
– Имаше нешто поинакво. Беше низок, но голем техничар и многу паметен. Играше веднаш зад мене и секогаш размислуваше за своето следно додавање. Само требаше да трчам – вели Јангуас, кој играше како напаѓач.
Јангуас, кој подоцна се пресели во академијата Ла Масија во Барселона со Артета, се шегува дека неговиот стар соиграч го правел да изгледа подобро отколку што бил. Пара, поранешен централен дефанзивец, се чувствува слично: „Морав само да му ја подадам топката на Артета, тој на Јангуас. Гол“.
Монтиел е полн со приказни, многу од нив сместени на стариот терен со чакал, а многу од нив ја истакнуваат интелигенцијата на Артета, дури и како момче, пишува „Скај спорт“.
– Онаа што сакам да ја раскажувам и онаа што најмногу ми останува во сеќавање покажува дека тој бил играч што бил толку буден за сѐ. Беше токму таму, во средниот ред. Судијата дувна за да ја потфрли топката и токму кога ја остави да отскокне, Артета ја зафати со надворешната страна на копачката и упати долго додавање преку теренот за соиграч што беше сам за да постигне гол, и тоа беше против Сосиедад – вели тој.
Артета имаше вистински натпреварувачки изглед, додава Монтиел.
– Беше супер внимателен за сѐ што ќе кажевте. Покажуваше интерес за сѐ. А потоа, кога излегуваше на теренот, беше предатор, и тоа против играчи една година постари. Не треба ни да ви кажувам каков беше против играчи на негови години – рече Монтиел.
Натпреварувачкиот дух на Артета е еден од неговите дефинирачки квалитети како менаџер, пишува „Скај спорт“. Тоа беше очигледно и надвор од теренот, како и на него додека растеше. Монтиел се сеќава на Артета како се лизга, во стилот на Јирген Клинсман, по ходникот на неговата куќа во Ливерпул откако го победи на „Плејстејшн“ за време на посетата додека беше во Евертон.
– Без разлика каква игра игравте со него, секогаш ќе губевте. Ако игравте „Плејстејшн“, ќе губевте. Ако игравте пинг-понг, ќе губевте. Тој беше многу, многу компетитивен. Ако го победите во нешто, тој ќе се налути и ќе си оди дома – додава Пара, пренесе „Скај спорт“.
Пара се смее додека ја изговара последната реченица. Тој и Артета беа неразделни, нивното пријателство и заеднички одмори продолжија, дури и откако неговата кариера го однесе во странство. Пара ги негува спомените. Но Артета, нагласува тој, бил организиран и дисциплиниран, во сите аспекти од неговиот живот, вклучително и студиите.
– Неговите родители му го всадиле тоа – вели тој.
Тие квалитети му помогнаа кога се пресели во Барселона на само 15 години. Јангуас, иако слично талентиран според оние што првпат го виделе како игра на плажата Ла Конча со Артета, никогаш не се приспособил и се вратил дома следната година.
– Микел имаше подобар капацитет за адаптација. Тој секогаш имаше способност да се адаптира на секоја средина – вели тој.

„Ираола – одличен соиграч и тивок лидер“

Во Берио тимот до 16 години се подготвува за пладневен тренинг.
– Ова е многу добра група – вели Монтиел, пред да покаже кон играч во централниот среден ред што се издвојува по своите технички квалитети. „Тој имаше понуда од Сосиедад, но претпочиташе да остане со нас“, додава тој, со повеќе од малку гордост.
Сосиедад и Атлетик ангажираат играчи на Антигуоко на сѐ помлада возраст, вели Монтиел. Но, за некои, образованието што се нуди во Антигуоко е причина да останат. Тренерот што го надгледува овој тренинг е Ињиго Ираола, братучед на Андони. Како и постариот Ираола, кој се врати во Антигуоко како тренер додека учеше по неговата играчка кариера, Ињиго помина низ младинските редови на клубот како играч.
– Првиот натпревар што го гледав беше тука во Берио, кога Андони се врати со Атлетик како играч до 18 години. Оттогаш секогаш го гледав како модел и пример што треба да го следам – вели тој.
Се сеќава дека Андони го однел да му купи прв чифт фудбалски копачки.
– Отидов да ги купам на мојот роденден тука во Сан Себастијан. Тој веќе играше за Атлетик, па затоа беше посебно за мене да одам со него – вели тој.
Ираола во Антигуоко се памети поинаку од Артета.
– Микел беше капитен на тимот, тој ја преземаше одговорноста. Андони беше поинтровертен, но во исто време имаше неверојатни способности и дури и ако беше потивок, секогаш беше забавен и учтив човек, одличен соиграч и популарен во групата – вели Пара. „Тој беше еден од моите омилени. Играјќи како бек, немаше многу допири како оние во центарот, но секогаш кога ќе стигнеше до голот, ќе поминеше двајца или тројца играчи, ќе додадеше и ние ќе постигневме гол. Можеше да прави чуда со топката“, додава Монтиел.
Тој имаше ист натпреварувачки дух како Артета. И иако беше порезервиран, како што објаснува Пара, имаше свои моменти.
– Во нашиот тим, тој играше како десно крило и имаше навистина важна улога. Но кога отиде во Атлетик, нивниот менаџер Ернесто Валверде го премести на позицијата бек. Во почетокот, воопшто не му се допадна. Дури и се налути, прашувајќи: „Зошто ме ставате во одбрана?“ Но Валверде знаеше дека ќе биде неверојатен бек, бидејќи имаше квалитет и способност да се справи со играчи и да продира – вели Пара.
Лидерските способности на Ираола се појавија подоцна, прво како капитен на Атлетик, каде што одигра 510 меча, а потоа како тренер.
– Едно нешто за што навистина се восхитувам кај Андони е видот на лидер што е. Тој нема да го крене гласот над сите други. Тој е потивок, ненаметлив, лидер што има поголемо влијание преку примерот што им го дава на своите играчи секој ден – вели неговиот братучед.

„Алонсо – му требаше време да расте“

Игнасио Аспиликуета сака да се шегува дека имал најдобар поглед во фудбалот. Како централен дефанзивец што го покриваше просторот веднаш зад Алонсо во Антигуоко, тој уживаше во „седиштето во првиот ред“ додека неговиот тинејџерски соиграч почна да го покажува својот опсег на додавања.
– Тој играше во средниот ред веднаш пред мене, па имав привилегија да ги видам најдобрите додавања на Чаби од мојата позиција, токму во моментот кога ги разви физичката моќ и способноста за удар што ја покажуваше толку многу години – вели тој.
Алонсо отсекогаш бил добар играч.
– Тој многу ја освојуваше топката, играше со двете нозе и сите негови додавања беа добри – вели Монтиел.
Аспиликуета се сеќава на пријателите што коментирале за способностите на Алонсо за време на меѓуучилишните турнири на плажата Ла Конча.
– Беше навистина страстен. Навистина ја живееше играта – вели Јангуас.
Но почнувајќи во Антигуоко, малкумина чувствуваа дека го чека славата.
– Се сеќавам на нашите први заеднички сесии и би рекол дека не се сеќавам дека чувствував дека тој ќе стане фудбалска ѕвезда каква што е денес. Имаше добар допир, но физички во никој случај не беше најголемиот или најсилниот или најбрзиот. Му требаше време да созрее – вели Аспиликуета, кој не е во роднинска врска со поранешниот дефанзивец на Челси со исто презиме, но имаше добра сопствена кариера, пишува „Скај спорт“.
Неговата траекторија, и физички и во однос на неговата кариера, се промени во 17. година.
– Би рекол дека тоа беше моментот кога навистина полета. Тој отсекогаш ја имаше таа интелигенција, но сега беше придружена со тој физички развој – вели Аспиликуета. „На таа возраст, можеше да се види дека ќе биде играч од првата лига. Можеби не дека ќе ја освои Лигата на шампионите, но можеше да се види дека ќе биде играч од врвно ниво“, вели Пара.
Според Аспиликуета, тој, исто така, имал корист од квалитетите на скромност и интелигенција што се очигледни кај Артета и кај Ираола.
– Би рекол дека тој беше многу нормално дете, како и сите нас. Не се истакнуваше на никаков посебен начин. Имаше чувство за хумор. Тој беше добар пријател. Но, пред сѐ, беше многу интелигентен. Секогаш донесуваше добри одлуки, на теренот и надвор од него. Би рекол дека тоа е голем дел од неговиот успех – вели тој.

„Никогаш не сме ја промениле ДНК-та“

Па, како го прави тоа овој мал клуб? Артета, Алонсо и Ираола секако се нивните најпознати дипломци, но поновите го вклучуваат Мартин Зубименди од Арсенал, нивниот втор освојувач на титулата светски првак по Алонсо, и тренерот на Рајо Валјекано, Ињиго Перез. Некои посочуваат на скаутирањето на клубот во областа, како Монтиел, кој вели: „Оскар Ланда, нашиот спортски директор, има стапка на успех од 95 проценти“, други на атмосферата создадена посветеноста на нивниот персонал. Но обично сѐ се враќа на истото.
– Никогаш не сме ја промениле ДНК-та на Антигуоко. Натпреварувачкиот инстинкт, интензитетот и спортската дисциплина се непроменливи – вели Монтиел.
Сигурно не е случајно што неговиот стар ментор Артета го користи истиот термин во однос на неговата тренерска филозофија, пишува „Скај спорт“.
– Се обидуваме да ги всадиме вредностите на жртвување, дисциплина, напорна работа, тимска работа и компетитивност. Мислам дека тоа, исто така, го одразува она што е баскискиот играч, посветен на напорна работа секој ден. Мислам дека тоа нѐ прави посебни – додава Ињиго Ираола.
Артета, Алонсо и Ираола ги персонифицираат тие особини, како тренери и како играчи.
– Резултатите треба да се гледаат во спортски, но и во човечки рамки. Надвор од фудбалскиот талент што го имаат, важно е да се истакне какви се тие како луѓе. Треба да се гледаат според вредностите што ги имаат, какви се како луѓе и како тоа им овозможило да стигнат до таму каде што се – вели генералниот директор на клубот, Горка Азпеита, пренесе „Скај спорт“.
Единственото преостанато прашање, тогаш, е за кого навиваат кога ќе се соочат еден против друг.
– Тоа е како да избираш меѓу мама и тато. Реми би било совршено – вели Азпеита, смеејќи се, пренесе „Скај спорт“. Н.М.