Најмоќниот вселенски телескоп досега откри нови детали за еден од најфасцинантните процеси во Универзумот – создавањето на планети. Истражувањето покажува дека младите планетарни системи имаат ограничено време да го искористат гасот и прашината од кои се создаваат новите светови.
Кога се раѓа нова ѕвезда, околу неа останува огромен диск исполнет со гас и прашина. Токму од овој материјал, во текот на милиони години, можат да се формираат планети, астероиди и други космички тела.
Но, според најновите набљудувања со Џејмс Веб вселенскиот телескоп, овој материјал не останува таму засекогаш.
Астрономите откриле дека младите системи постепено го губат гасот под влијание на моќни млазови, молекуларни ветрови и интензивното зрачење од младите ѕвезди. Како што дискот се празни, така се намалува и количината на материјал достапен за создавање и растење на планетите.
Планетите можеби имаат „рок“ за растење
Ова откритие е особено важно за разбирањето на гасните џинови. За да создадат масивни атмосфери, младите планети мора да соберат големи количини гас додека тој сè уште постои околу нивната ѕвезда.
Со други зборови, создавањето на планета може да биде своевидна космичка трка со времето.
Ако дискот го изгуби својот гас пред планетата да успее да го собере, нејзиниот понатамошен развој може да биде значително поинаков.
Веб гледа и нешто уште понеобично
Во едно од најновите истражувања, телескопот Џејмс Веб набљудувал и млад регион наречен IC 348, оддалечен околу 1.000 светлосни години од Земјата.
Таму астрономите пронашле исклучително мали кафени џуџиња – објекти со маса само околу двапати поголема од онаа на Јупитер. Еден од нив дури покажува знаци на диск околу себе, што отвора можност за формирање мали планети околу објект кој самиот има маса слична на планетарна.
Овие набљудувања им помагаат на научниците подобро да разберат како од облаци од гас и прашина се создаваат ѕвезди, планети и цели планетарни системи.
И додека човештвото сè уште нема можност директно да набљудува како се раѓа Земјата, Џејмс Веб постепено ни овозможува да гледаме во различни фази од процесот – како да гледаме милијарди години наназад и да го следиме создавањето на други светови.
Извор: НАСА
