МЛАДИ И БОГАТИ
Богатите колекционери од генерацијата зед потрошиле просечно 347.460 долари за ликовна уметност во 2025 година, повеќе од двојно повеќе од просекот на која било постара генерација анкетирана од „Арт Базел“ и УБС. Но иако тие водат во потрошувачката, најмладите колекционери ретко ги прикажуваат своите колекции пред пошироката јавност и претпочитаат да ги споделат со тесен круг луѓе.
Годишниот извештај од Анкетата за глобално колекционерство за 2026 година, изработен од Клер Мекендру, основач на „Артс економикс“, се заснова на одговори од околу 3.100 колекционери со висока нето-вредност од десет пазари. Нивната просечна потрошувачка за ликовна уметност минатата година изнесувала 124.265 долари, што е зголемување од 13 проценти во однос на 2024 година, а кај испитаниците од генерацијата зед е зголемена за 19 проценти.
Најмладите колекционери ги купуваат најскапите дела
Во 2025 година и првата половина од оваа година, само еден процент од сите испитаници купиле едно дело поскапо од милион долари, а членовите на генерацијата зед сочинувале речиси половина од тие купувачи. Во првата половина од оваа година, 13 проценти од испитаниците од генерацијата зед потрошиле повеќе од еден милион долари за уметност, а нивниот удел во целиот примерок бил три проценти, пишува „Артси“.
Пол Донован, економист, дел од тој тренд го припишува на преносот на богатство од постарите на помладите генерации. Четириесет проценти од испитаниците од генерацијата зед почнале да собираат уметност под влијание на семејството, а речиси 90 проценти од нив ги задржале наследените дела.
– Помладите колекционери продолжуваат да ги претпочитаат традиционалните медиуми како што се сликарството и скулптурата, што укажува дека додека навиките за колекционерство се менуваат, естетските преференции низ генерациите остануваат послични отколку што често се претпоставува – рече Донован.
Семејството е најчестата мотивација за влегување во колекционерство во вкупниот примерок и беше наведено од 28 проценти од испитаниците. Во исто време, сликарството најчесто е почетна точка на колекцијата, па 43 проценти од испитаниците вклучија слики меѓу првите три купувања, скулптури 25 проценти и фотографии 17 проценти. Делата на хартија и дигиталната уметност беа наведени од по 15 проценти од колекционерите.
За првпат, истражувањето го вклучи ставот на колекционерите кон приватноста и прикажувањето на колекциите. Генерацијата зед се покажа како најзатворена група: 39 проценти од испитаниците дозволуваат само членови на семејството, блиското семејство и пријателите да ја видат колекцијата, што е речиси двојно поголем процент од која било постара генерација.
Тие имаат сличен пристап на интернет и претпочитаат да споделуваат содржина во затворени групи или простори до кои се пристапува со покана, а не јавно.
Приватноста е важна и за постарите колекционери
Вкупно 64 проценти од испитаниците сакаат информациите за уметноста што ја поседуваат да останат во домаќинството или во тесен круг на луѓе. Меѓу оние што позајмиле дела на музеи, само 17 проценти од нив сакале нивното име да биде јавно прикажано.
Начинот на кој колекционерите ги наоѓаат уметниците и ги истражуваат делата пред да купат, исто така, се менува. Апликациите или алатките за вештачка интелигенција за совети и препораки ги користеле 22 проценти од испитаниците оваа година, во споредба со четири проценти од нив во 2024 година. Пред да купат, 72 проценти од колекционерите независно истражуваат уметници и дела во умерена или во поголема мера, десет процентни поени повеќе од минатата година.
Приближно две третини од испитаниците имаат позитивен став за можностите на вештачката интелигенција во откривањето уметници и уметнички дела, проверката на нивното потекло и анализата на цените. Станува збор за нивните очекувања и ставови кон технологијата, а не за потврдување на веродостојноста на тие алатки.
Поголемиот дел од испитаниците се исто така оптимисти за иднината на пазарот: 57 проценти очекуваат раст до крајот на годината, а 60 проценти во следните десет години. Тие се најмногу загрижени за транспарентноста на цените и безбедноста на личните, финансиските и податоците за собирање.
