- Луис Енрике сака фудбалери што можат да играат насекаде. Легендата на Интер, Хавиер Занети, кој блескаше во одбраната и во средниот ред, за „Скај спорт“ вели дека тоа е од витално значење
Луис Енрике направи неколку тактички изненадувања за време на неодамнешната средба на Пари Сен Жермен со Ница. Левиот бек Нуно Мендес беше преместен на лево крило, централниот бек Лукас Бералдо играше во средниот ред, а левото крило Хвича Кварацкелија отиде во нападот, пишува „Скај спорт“. Промените му помогнаа на ПСЖ да победи со 4-0, при што Мендес одигра одлично на својата нова улога, а Ница не можеше да се справи со позициската флуидност на нивниот противник. Кога две недели подоцна беше прашан дали би размислил за користење повеќе „неочекувани решенија“ во следниот натпревар на ПСЖ против Тулуз, Енрике даде увид во неговото размислување и, пошироко, еден од начините на кои елитниот фудбал се развива тактички, пишува „Скај спорт“.
– Секако. Тоа е мојот сон. Мојот сон е да имам 20 играчи што можат да играат насекаде. Мендес како бек, Мендес како крило, Мендес како број девет, Мендес како играч од средниот ред. Сите освен голманот, тоа би било мојот сон. Можете да го замислите тренерот на противникот кога ќе го види составот како вели: Но тој игра насекаде. Тоа е сон. Знам дека ќе биде тешко да се постигне, но ќе се обидам – рече тој.
Тимот што потоа го победи Ливерпул во четврт-финалето на Лигата на шампионите имаше поконвенционален изглед, бидејќи Мендеш и Кварацкелија се вратија на своите природни улоги. Но настапите беа дефинирани со истата флуидност, пишува „Скај спорт“. Одбранбени играчи влегуваат во средниот ред, фудбалери од средниот ред менуваат десно и лево, предна тројка охрабрена да ротира. Усман Дембеле постигна два гола во реваншот како номинален број девет, но се појавуваше насекаде, наоѓајќи простор за себе или отворајќи простор за другите со влечење на одбранбените играчи на Ливерпул надвор од позицијата, а нивните мапи за допир со топката во Лигата на шампионите сезонава ја истакнуваат непредвидливоста што го прави ПСЖ толку тежок за сопирање, пишува „Скај спорт“.
Истата флексибилност може да се види во тимот со кој играа во полуфиналето на Лигата на шампионите. Баерн на Винсен Компани, како и ПСЖ на Луис Енрике, позајмува од „тоталниот фудбал“, при што играчите ротираат на различни позиции наместо да имаат фиксни улоги. Тоа го направи првиот натпревар фасцинантен.
Играта станува мно гу подинамична и променлива
– Хари Кејн не стои само во шеснаесетникот и чека. Мајкл Олисе и Луис Дијаз не играат само на крило, еден на еден. Џошуа Кимих се префрла помеѓу десен бек и дефанзивен среден ред. Мислам дека фудбалот денес е повеќе за креативност. Како сакам да играм? На што треба да реагирам? Како е поставен противникот? И каде се просторите што треба да ги искористам? Веќе не е класичната, ригидна формација 4-2-3-1 или 4-4-2. Кога ќе ги видите тактичките формации на телевизија пред меч, понекогаш е сосема поинаку, бидејќи, всушност, дефанзивниот фудбалер од средниот ред и бројот 10 се движат настрана, централните бекови и бековите одат во центарот… Верувам дека вистинските специјалисти што можат да прават само едно нешто ќе станат сѐ поретки, едноставно затоа што играта станува многу подинамична и променлива – рече спортски директор Макс Еберл во февруари, пренесе „Скај спорт“.
Фудбалерот што најдобро ја карактеризира флексибилноста на Баерн е Конрад Лајмер, кој пристигна од Лајпциг како играч од средниот ред, но оттогаш се истакнуваше и како десен и како лев бек. Неговата разновидност, од меч до меч, но и во рамките на натпреварите, го направи непроценлив, пишува „Скај спорт“.
– Кони е совршено приспособен за тоа. Тој почна како број десет во Салцбург, потоа стана број осум во Лајпциг. Ни се придружи и како фудбалер од средниот ред, но сега игра бек, на начинот на кој Вини го замислува бекот – додаде Еберл.
Скромниот статус на Лајмер не се совпаѓа со неговата важност за Баерн. Но истата разновидност може да се најде кај некои од највредните играчи во други елитни клубови.
Во Ливерпул е Доминик Собослај, фудбалер способен да игра насекаде во средниот ред, како десен бек, па дури и како дел од предната линија, од Манчестер сити заминува Бернардо Силва, но тимот го доби играчот од средниот ред и бек Нико О’Рајли, Арсенал го има Деклан Рајс, кој се чувствува удобно на позицијата број шест или број осум и може да ја замени позицијата централен бек, неговиот соиграч Каи Хаверц може да настапува во средниот ред или напред, дури и како лев бек кај селекторот на Германија, Јулијан Нагелсман, а најдобар пример може да биде Федерико Валверде од Реал Мадрид, кој може да игра каде било во средниот ред или горе-долу на десното крило, секогаш беспрекорно прилагодувајќи се на она што е потребно, пишува „Скај спорт“.
Неговиот соиграч Трент Александар-Арнолд го нарече „најпотценет играч на планетата“ по неговиот хет-трик против Манчестер сити минатиот месец. „Нема никаква мана кај него“, додаде тој. „Не е важно каде ќе го ставите“, рече тренерот Алваро Арбелоа.
Занети и тајните на разновидноста
Валверде го поставува стандардот за разновидност во денешната игра. Во меѓувреме, Енрике е вистински шампион за тоа, со оглед на тоа што тоа веројатно беше неговата главна карактеристика како играч, кога играше на секоја позиција на теренот, освен како централен бек, во периодите во Хихон, Реал Мадрид и Барселона, како и за Шпанија.
Хавиер Занети е уште еден. Легендата на Интер и на Аргентина беше првенствено десен бек, но се истакнуваше и како лев бек, дефанзивен играч од средниот ред и во централната одбрана и ги покриваше сите четири улоги за време на триумфалната сезона на Интер во Лигата на шампионите под водство на Жозе Мурињо во 2010 година.
– Многу е важно затоа што ви овозможува да играте каде и да му треба најмногу на вашиот тим. Ви овозможува да ја имате довербата на вашите соиграчи и на вашиот тренер и да знаете дека тие мислат дека сте способни да покривате одредени позиции. Мислам дека фудбалерите денес треба да ја имаат таа разновидност – изјави Занети, сега потпретседател на италијанскиот Интер, за „Скај спорт“.
Потребата за тоа е делумно стилска. Еберл не е единствениот што мисли дека играта станува подинамична на елитно ниво. Но постојат и практични причини. Како што календарот станува поинтензивен и повредите се зголемуваат, вредноста на разновидноста се зголемува. Постојат и финансиски фактори во нејзина корист.
– Ако имате еден играч што може да игра на три позиции, не треба да доведувате по три играчи за секоја позиција. Овие играчи ви заштедуваат пари – рече поранешниот тренер на Ливерпул, Рафаел Бенитез, за „Скај спорт“ во 2024 година.
Секако, приспособувањето на различни позиции и различни тактички барања им е полесно на некои играчи отколку на други. Но Занети ја отфрла сугестијата дека разновидноста е вродена.
– Многу се вложив. Секогаш кога морав да играм на различна позиција, причината зошто се справував толку добро беше тоа што секогаш бев многу фокусиран, апсорбирајќи ги сите информации што ми ги даваше мојот тренер. Таа помош од моите тренери беше многу важна. Тактичката интелигенција е фундаментална, да, но ја развив во текот на мојата кариера како играч. Мислам дека, поради моите атрибути како фудбалер, секој тренер виде дека имам капацитет лесно да се приспособувам на различни улоги. Затоа ми веруваа – вели тој, пренесе „Скај спорт“.
Посветувањето време и ресурси за развивање приспособливост кај фудбалерите има јасни придобивки и во однос на долготрајноста. Хари Кејн се потпре на своите квалитети за креирање игра како што стануваше повозрасен, спуштајќи се често во средниот ред, а потоа пристигнувајќи доцна во шеснаесетникот.
Кристијано Роналдо уште постигнува голови на 41 година, откако се трансформира од крилен играч во напаѓач на 30-ти години, пишува „Скај спорт“.
Занети дава уште еден пример, способен да се истакне во основата на средниот ред на Интер кога неговата брзина и динамичност почнаа да бледнеат во подоцнежните фази од извонредната кариера на највисоко ниво, која траеше три децении.
– Тоа беше важно, без сомнение. Имав среќа да играм до 41 година и тоа ми помогна многу, како и да ја одржам формата на потребното ниво – вели Занети.
Енрике, тренерот, би ценел фудбалер како Занети, но дури и додека неговата потрага по „20 фудбалери што можат да играат насекаде“ продолжува, Пари Сен Жермен, како и Баерн, ги покажуваат вредноста на разновидноста и клучната улога што може да ја игра во иднината на фудбалот, пишува „Скај спорт“. Н.М.
