Урсула фон дер Лајен / Фото: ЕПА

Извештајот в понеделник ќе додаде тежина на повиците за забрана на социјалните медиуми за младите луѓе

Доколку младите Европејци наскоро бидат исклучени од социјалните медиуми, за тоа ќе треба да ѝ се заблагодарат на Урсула фон дер Лајен.
Клучниот чекор во добро организираниот обид на претседателката на Европската комисија да воведе забрана за социјалните медиуми за младите луѓе низ цела ЕУ е в понеделник: објавување експертски извештај за опасностите од социјалните медиуми за малолетниците.
Фон дер Лајен ги покани детскиот психијатар Јерг Фегерт и социјалниот епидемиолог Марија Мелкиор да ѝ кажат на ЕУ како најдобро да ги заштити децата од онлајн штета, по неколкумесечен придонес од десетици други експерти.
Сепак, објавувањето на нивниот извештај в понеделник не е навистина наменето да ја убеди Фон дер Лајен дека е потребна акција, ниту дека ограничувањата за возраста се добра идеја. Како лекарка и мајка на седум возрасни деца, таа веќе ја изрази својата загриженост дека социјалните медиуми се лоши за младите луѓе и рече дека е потребен некаков вид на ограничувања на ниво на ЕУ.
– Фон дер Лајен би можела да ги открие плановите за ограничувања за возраста на ниво на ЕУ за социјалните медиуми уште во септември – изјавија четворица функционери, откако „Политико“во март објави дека технолошкиот оддел на Комисијата веќе подготвил верзија на законот.
Еден функционер на ЕУ рече дека извештајот од понеделник е начин да се убедат сите скептични национални влади да се приклучат и да обезбедат „база на докази“ за секоја предложена забрана.
– Ова е најновиот чекор на Фон дер Лајен да преземе личен удел во обезбедувањето Европа да го следи глобалното движење кон забраните на социјалните медиуми. Кога таа првпат го најави експертскиот панел на минатогодишното обраќање за состојбата на Европската Унија, тоа ги изненади службениците што работеа на ова прашање – изјавија двајца претставници на ЕУ за „Политико“.
Противниците на општата забрана не се импресионирани од процесот.
– Обично е подобро да се објасни проблемот и, се надеваме, да се најде најдоброто решение за проблемот. Ако веќе сте кажале дека одиме на забрана и бараме начин како да го направиме тоа, тогаш тоа е малку пристрасно – изјави естонската министерка за правда и дигитални работи Лиса-Ли Пакоста за „Политико“.

Глобален бран

Австралија стана првата земја што воведе ограничувања за возраста за социјалните платформи во декември. Индонезија започна да спроведува забрана во март, а Малезија во јуни. Турскиот парламент даде зелено светло за закон. Франција е најдалеку меѓу земјите од ЕУ, а Обединетото Кралство исто така напредува.
Забраната на ниво на цела ЕУ бара многу потежок балансирачки акт меѓу 27 земји. Фон дер Лајен го отвори прашањето на минатогодишното обраќање за состојбата на Европската Унија, годишна традиција каде што таа ги поставува политичките цели на извршната власт на ЕУ за годината. Четирите претставници рекоа дека на годинашниот говор во септември очекуваат најава за следните чекори, бидејќи Фон дер Лајен продолжува да гради поддршка низ целиот блок.
– Видовме дека веќе 14 земји членки се согласуваат. Верувам дека сега имаме силно мнозинство во корист на тие решенија. Слушнавме и неколку земји што не се навистина задоволни од тие предлози – сепак, не гледам никакво можно блокирачко малцинство во моментов – изјави за „Политико“ министерот за дигитални работи на Полска, Дариуш Стандерски.
Стандерски рече дека над 70 проценти од јавноста во Полска ги поддржуваат забраната на социјалните медиуми за деца и проверката на возраста во светлината на дел од содржината на која се изложени младите.
– Деца на околу шест-седум години гледаат штетна содржина – детска порнографија, малтретирање и други злосторства на интернет – рече тој.
Поголемиот дел од јавното противење доаѓа од неколку дигитализирани земји што инсистираат дека постојат попаметни начини за заштита на децата од општа забрана.
Фон дер Лајен ќе даде кратка изјава в понеделник и јавно ќе ги прифати наодите на експертите. Функционер што го видел извештајот изјави за „Политико“ дека тој содржи конкретни препораки за тоа како да се ограничи штетата предизвикана од социјалните медиуми, но нема да оди дотаму што ќе им каже на политичарите што конкретно треба да се забрани.
Друг функционер што бил информиран за содржината рече дека извештајот нема да даде одговор со да или не за тоа дали ограничувањата на возраста се добра идеја. Сепак, според него, тој ќе ја остави вратата отворена за таква мерка, како и за тоа на кои возрасни ограничувања треба да се постави.
Многу експерти консултирани од панелот не се согласуваат со општа забрана на социјалните медиуми, фаворизирајќи понијансиран пристап што ги зема предвид правата на децата. Неколкумина, вклучувајќи ги и Леанда Барингтон-Лич од Фондацијата „5 Рајтс“ и Соња Ливингстон од Лондонската школа за економија, напишаа писмо упатено до Фон дер Лајен пред еден месец за да предупредат против општите мерки.
Постојат рани знаци дека новите ограничувања можеби нема да функционираат како што се очекува. Комесарот за е-безбедност на Австралија во март изјави дека забраната на земјата е во голема мера неефикасна во спречувањето на децата да бидат подалеку од социјалните медиуми, наведувајќи го недостигот од спроведување од страна на големите технолошки компании. Владата се обидува да ги зголеми овластувањата на регулаторот за онлајн безбедност за да може да се усогласат платформите.
Сорин Вест Расмусен, виш советник за технолошка политика и права на децата во данската група на граѓанското општество „Бернс Вилкар“, која исто така придонесе во панелот, изјави за „Политико“ дека очекува препораките „да се справат со заштитата и овластувањето на малолетниците од холистичка перспектива“.

Престолнини што имаат отворени прашања

Силната поддршка на Фон дер Лајен за забраната на социјалните медиуми доаѓа во време кога повеќе европски земји веќе со полна брзина ги спроведуваат своите мерки. Франција планира да воведе ограничувања на возраста до септември, додека Данска и Грција се стремат кон мерки до крајот на годината. Комисијата им даде зелено светло да продолжат.
Неколку клучни аспекти за тоа како би можел да изгледа предлогот на ЕУ остануваат нејасни, како на пример дали Брисел ќе постави возраст за целата ЕУ или ќе им дозволи на земјите да постават своја.
Притисокот врз Комисијата да направи повеќе за заштита на децата на интернет се зголемува од минатото лето, кога францускиот претседател Емануел Макрон го направи ова прашање клучен дел од својата агенда. Фон дер Лајен, исто така, се соочи со притисок од престолнини како Атина, Копенхаген и Мадрид да направи повеќе за да ги држат малолетниците подалеку од социјалните медиуми.
– Највисокото ниво во Париз инсистира на повеќе активности – изјави за „Политико“ официјален претставник од главниот град на ЕУ, кој тесно работи на ова прашање.
Претходно летово Комисијата објави техничко решение за проверка на возраста на корисниците на интернет – токму на време за повикот на лидерите на ЕУ на темата организиран од Макрон. Подоцна беше откриено дека алатката има безбедносни недостатоци, за кои Комисијата тврди дека ги поправила.
Извршната власт на ЕУ во текот на оваа недела му соопшти на Париз дека може да продолжи со поставување сопствена минимална возраст за социјалните медиуми, сè додека не вклучува барања што се мешаат во надзорната одговорност на Комисијата за технолошките компании.
Шефицата за технологија на ЕУ, Хена Виркунен, навести дека забраните на социјалните медиуми не ги гледа како лек за сите.
– Прв приоритет е да се направи безбедно за сите, а особено за малолетниците, бидејќи онлајн средината е многу важен дел од нашиот секојдневен живот – изјави таа пред новинарите претходно оваа година.
Но, со оглед на активностите на повеќе влади, доколку ЕУ не преземе мерки, Виркунен и нејзиниот тим исто така сфатија дека единствениот начин да се избегне фрагментација е да се продолжи со мерките на ЕУ.
– Мора да ја минимизираме фрагментацијата на националните системи што може да создаде правна несигурност или да го ослабне спроведувањето – изјави портпаролот на Комисијата, Томас Рение, за „Политико“.