- Професорката по психологија на универзитетот „Јејл“, д-р Лори Сантос, чиј курс за среќа стана најпопуларен во историјата на овој престижен универзитет, открива зошто нашите мозоци постојано нè „лажат“ и што
навистина среќните луѓе прават поинаку од другите
Дали некогаш сте се фатиле себеси како размислувате: „Конечно ќе бидам среќен/среќна кога ќе добијам унапредување“, „кога ќе купам поголем стан“ или „кога ќе изгубам пет килограми“? Ако е така, вашиот мозок намерно ве лаже. Токму тоа е застрашувачкиот, но ослободувачки заклучок до кој дошла д-р Лори Сантос, професорка по психологија на Универзитетот „Јејл“.
Нејзиниот курс „Психологија и добар живот“ привлече повеќе од една четвртина од сите студенти на „Јејл“ и оттогаш неколку милиони луѓе низ целиот свет го слушаат онлајн. Сантос поставува едноставно прашање: ако сите толку многу копнееме по среќа, зошто сме толку неуспешни во нејзиното наоѓање? Зошто не сме среќни?
Стапицата наречена „погрешна желба“
Според когнитивната наука, главниот виновник зад нашето често незадоволство е феномен што психолозите го нарекуваат погрешна желба. Нашите мозоци имаат вградени системски грешки што нè заведуваат да посакуваме работи што нема да нè направат среќни на долг рок. Сантос истакнува три главни илузии во кои запаѓаме сите: хедонистичка адаптација, што значи дека кога ќе го добиеме она што сме го сакале, доживуваме моментален бран на среќа.
Сепак, нашите мозоци се приспособуваат екстремно брзо на нова состојба. Она што било сон вчера, денес станува новата здодевна нормалност. Потоа, тука е социјалната споредба, бидејќи не ја мериме среќата според апсолутни стандарди, туку со постојано споредување со другите. Во ерата на социјалните медиуми, нашите мозоци несвесно се споредуваат со „најубавите моменти“ на илјадници странци, правејќи го нашиот вистински живот да изгледа несоодветен.
И на крајот од стапицата на приходите и материјализмот. Истражувањата покажуваат дека парите ја зголемуваат среќата само до точката каде што можеме да ги задоволиме нашите основни егзистенцијални потреби. По таа точка, зголемувањето на приходите има минимално влијание врз нашето секојдневно расположение.
Пет работи што вистински среќните луѓе ги прават секој ден
Среќата не е прашање на среќни околности или генетика – тоа е вештина што може да се вежба, тврди д-р Сантос. Врз основа на децении научно докажани истражувања, таа идентификува пет навики што ги прават вистински среќни луѓето.
1. Тие негуваат добри врски
Вистински среќните луѓе го инвестираат своето време во врски со други луѓе. Тоа не значи само долги разговори со нивните најдобри пријатели – истражувањата покажуваат дека дури и навидум безопасни, кратки интеракции значително ги зголемуваат нивоата на допамин и чувството на припадност во текот на денот.
2. Тие активно практикуваат
благодарност
Благодарноста не е само пасивна мисла, туку свесна практика. Сантос предлага едноставна навика: секоја вечер, запишете три специфични работи за кои сте благодарни тој ден. Оваа едноставна вежба физички го пренасочува мозокот (невропластичност) и нè принудува потсвесно да го бараме позитивното наместо негативното во текот на денот.
3. Тие забораваат на работите и купуваат време
Среќните луѓе не трошат пари на најнови направи или облека, туку на искуства и купување време. Кога плаќате некого да ви го исчисти станот или користите пари за да ги намалите вашите работни часови, всушност купувате „изобилство време“ – чувството на слобода да дишете, што е еден од најсилните индикатори за среќа.
4. Тие практикуваат присутност
Нашите мозоци поминуваат речиси 50 проценти од своето време „талкајќи“, размислувајќи за минатото или грижејќи се за иднината. Истражувањата покажуваат дека сме најнесреќни кога нашите умови не се во сегашниот момент. Среќните луѓе практикуваат внимателност, без разлика дали преку медитација или со целосно предавање на она што го прават во моментот.
5. Тие ја почитуваат физиолошката основа
Ниедна психолошка техника не може да го компензира хроничниот недостаток на сон. Д-р Сантос нагласува дека од седум до осум часа сон и само 20 минути брзо одење дневно се поефикасни во борбата против благите форми на депресија и стрес отколку многу фармаколошки терапии.
– Среќата не е нешто што ви се случува сама по себе. Тоа е активна практика. Тоа се малите одлуки што ги донесувате секој ден, од тоа дали да го земете телефонот навечер или да си легнете порано – заклучува д-р Лори Сантос. М.В.
