Автор: спец. д-р Енсер Јусуфоски
Затнатиот нос е еден од најчестите симптоми при настинка, грип, алергиски ринитис и слични заболувања на горните респираторни патишта. Кога носот е затнат, дишењето станува отежнато и секојдневните активности можат да станат помалку пријатни. Многу луѓе бараат брзо решение за повторно да можат слободно да дишат, па затоа често користат деконгестивни спрејови или капки за нос.
Сепак, назалната конгестија не е единствениот проблем со кој се соочуваат пациентите. Кај многумина, особено при настинка, алергии или престој во простории со сув воздух, се јавуваат и сувост, чувство на затегнатост и иритација на носната слузница. Токму затоа современиот пристап кон третманот не е насочен само кон отпушување на носот, туку и кон оптимизација на здравјето, влажноста и природната заштитна функција на носната слузница.
Зошто доаѓа до затнување на носот?
Внатрешноста на носот е покриена со слузница богата со крвни садови. Кога организмот е изложен на вируси, алергени или слични надразнувачи, овие крвни садови се шират, а слузницата отекува. Како резултат на тоа, носните патишта се стеснуваат и дишењето станува сѐ потешко.
Најчести причини за назална конгестија се:
- настинка и вирусни инфекции;
- грип;
- алергиски ринитис;
- воспаление на синусите;
- изложеност на прашина, чад или други надразнувачи;
- промени во температурата и влажноста на воздухот.
Покрај затнатоста, пациентите често се жалат и на течење на носот, кивање, намалено чувство за мирис, притисок во пределот на лицето и главоболка.
Ксилометазолин – брзо олеснување кога носот е затнат
Една од најпознатите и најчесто употребувани активни состојки во деконгестивните препарати е ксилометазолинот. Тој дејствува локално врз носната слузница така што ги стеснува проширените крвни садови и го намалува отокот.
Благодарение на овој механизам на дејство, носните патишта стануваат попроодни, со што:
- се олеснува дишењето низ носот;
- се намалува чувството на притисок во носот и синусите;
- пациентот побрзо чувствува олеснување.
Ксилометазолинот често се употребува за симптоматско олеснување при:
- акутен ринитис;
- настинка и грип;
- алергиски ринитис;
- синузитис придружен со назална конгестија;
- состојби со изразено отежнато дишење низ носот.
Иако обезбедува брзо олеснување, важно е препаратите што содржат ксилометазолин да се употребуваат според препораките на лекарот или фармацевтот и во ограничен временски период.
Сувост на носната слузница – чест, но често занемарен проблем
Многу пациенти се фокусираат исклучиво на затнатоста на носот, но не обрнуваат внимание на состојбата на носната слузница. Всушност, сувата и иритирана слузница може да го намали чувството на удобност и да предизвика дополнителни непријатности. До сувост на носната слузница може да дојде и поради честа или продолжена употреба на одредени назални препарати.
Кога слузницата е сува, пациентите може да почувствуваат:
- печење и чешање во носот;
- непријатност при дишењето;
- создавање корички;
- чувство на затегнатост;
- помали крвавења од носот.
Улогата на хијалуронската киселина во одржувањето на влажноста
Во последните години сѐ повеќе внимание им се посветува на состојките што помагаат во хидратацијата и заштитата на носната слузница. Една од нив е хијалуронската киселина.
Хијалуронската киселина е природна супстанција што нормално се наоѓа во човечкото тело и има способност да врзува големи количества вода. Токму поради ова својство, таа придонесува за одржување на влажноста на различните ткива, вклучувајќи ја и носната слузница.
Кога е составен дел од назалните препарати, хијалуронската киселина може:
- да помогне во одржувањето на природната влажност на слузницата;
- да го намали чувството на сувост и печење;
- да придонесе за смирување на иритираната слузница;
- да ја поддржи природната заштитна функција на носот;
- да обезбеди поголема удобност за пациентите во текот на третманот.
Ова е особено корисно за лицата што имаат чувствителна носна слузница или често се изложени на сув воздух и прашина и престојуваат во климатизирани простории.
Зошто е важна добро хидрираната носна слузница?
Носот има многу повеќе функции отколку што најчесто мислиме. Покрај тоа што овозможува дишење, носната слузница:
- го навлажнува воздухот што го вдишуваме;
- го загрева воздухот пред да стигне до белите дробови;
- задржува прашина, алергени и други честички;
- претставува важен дел од природната одбрана на организмот.
Кога слузницата е здрава и добро хидрирана, таа ефикасно ја извршува својата заштитна функција. Од друга страна, сувата и оштетена слузница е поподложна на надразнувања.
Современ пристап: отпушување и хидратација истовремено
Денес сѐ повеќе се препознава важноста на интегрираниот пристап во грижата за носната слузница. Производите застапени на пазарот, како „Олинт“ (Olynth), ги исполнуваат овие критериуми, при што целта не е само привремено да се намали затнатоста на носот туку истовремено да се поддржи и природната состојба на слузницата.
Комбинацијата на состојки што помагаат во намалувањето на отокот и состојки што придонесуваат за одржување на влажноста им овозможува на пациентите да почувствуваат поголема удобност во текот на третманот и полесно да ги поднесуваат симптомите на настинка, алергии и други состојби проследени со назална конгестија.
Заклучок
Назалната конгестија може значително да го наруши квалитетот на животот, но подеднакво е важно да се обрне внимание и на состојбата на носната слузница. Здравата и добро хидрирана слузница претставува природна заштитна бариера и има клучна улога во нормалното функционирање на дишните патишта.
Затоа современиот пристап кон грижата за затнатиот нос подразбира не само брзо олеснување на конгестијата туку и одржување на влажноста, удобноста и природната заштита на носната слузница. На тој начин се обезбедуваат поцелосна грижа за пациентот и подобро секојдневно функционирање.
