Европскиот парламент на пленарна седница во Стразбур дискутираше за конечната верзија на извештајот за напредокот на Македонија на патот кон Европската Унија на известувачот и европратеник Томас Вајц
- Во дебатата за извештајот на Томас Вајц се слушна порака за Македонија, имено дека „Македонија е потребна во ЕУ, но не треба да се мешаме во нејзиниот политички систем и во нејзините рамки. Ова оди многу подалеку од Копенхашките критериуми и тоа не е прифатливо“!
Тони Гламчевски,
наш постојан соработник од Франција
Проширувањето на ЕУ денес, сигурно, е цврсто во центарот на политичката дебата во Европа. Тоа е дел од процесот за создавање на една Европа способна да ја преземе контролата врз сопствената судбина. Тоа е можно само ако успешно ги интегрираме нашите земји кандидати во Европската Унија, рече во воведот на општата дебата за напредокот на земјите кандидати од Балканот еврокомесарката Марта Кос.
За Кос, Западен Балкан е централен за овој потфат. Таа потсети на напредокот во преговорите на Црна Гора и Албанија, што според неа се чекори „што не сме ги виделе откако Хрватска преговараше за членство“.
– На самитот ЕУ-Западен Балкан во Тиват, Црна Гора, слушнавме јасни заложби од сите лидери на Западен Балкан дека патот кон ЕУ е нивен стратешки приоритет.
Европската комисија е желна да продолжи напред со сите нив, доколку ги исполнат своите реформски обврски и покажат доволно усогласување со заедничката надворешна и безбедносна политика на ЕУ и со визната политика. Знам дека можам да сметам и на овој дом во спроведувањето процес на проширување строго базиран на заслуги – ова е сè уште таму – кој ги поддржува сите наши партнери за проширување во секоја фаза, но е исто така јасен и многу силен напредок и доволен кога гледаме назадување – истакна еврокомесарката. Притоа таа се обрати до известувачот за Македонија.
– И се согласувам со вас, господине Вајц: ако тие испорачуваат, и ние треба да го исполниме тоа. Откако ќе им го дадеме статусот на кандидат, тоа е посветеност и од наша страна. Затоа, да ги поддржиме каде и да е тоа и да бидеме на нивна страна кога работат кон членство во ЕУ- рече Кос.
Вајц: Со векови целиот регион беше игралиште на странски сили и, за жал, сè уште е повторно игралиште на странски сили
Известувачот Томас Вајц на самиот вовед на својот извештај потсети дека „со векови целиот регион беше игралиште на странски сили и, за жал, сè уште е повторно игралиште на странски сили“.
Според Вајц, мора да се признае дека тој регион отсекогаш бил дел од Европа, културно, историски и економски. Да, во 1990-тите години беше пропуштена можност земјите да се свртат кон Европската Унија, како што правеа и другите Источноевропејци. И, за жал, прашањата за идентитетот, етнички заснованите прашања за идентитетот го распарчуваа регионот и предизвикуваа масовна војна, масовен ужас и масовна поделба во тој регион.
И сепак од тоа имаме некои резултати. Имаме рани, имаме лузни, имаме отворени закони. Значи, помирувањето е една од клучните состојки на способноста на сите земји во регионот всушност да постигнат напредок и да управуваат со добрососедски односи со сите свои соседи.
– Мора да бидеме свесни дека не треба повторно да го запалуваме регионот поради етнички и идентитетски прашања и мора да бидеме свесни дека постојат две земји што спречија масовно насилство во своите земји. Една од нив е јасно нашиот фаворит, Црна Гора, а втората би можела да биде фаворит, а тоа е Северна Македонија, за која го подготвував овој извештај.
Македонија беше фаворит веќе пред 20 години, со Словенија. Мора да кажеме, да, земјата не ги спроведе реформите што е можно побрзо, но исто така мора да кажеме дека ние од Европската Унија дадовме ветувања што не можевме да ги одржиме – беше јасен Вајц.
– И мора да признаеме дека многу земји во регионот, но јасно и С Македонија, покажаа напредок. Тие покажаа реформи. Тоа можете да го видите во признавањето на реформската агенда и исплатите што ѝ беа дадени на земјата. Таму постои динамика. Земјата е подготвена да ги спроведе реформите што ги бараме од неа да ги направи – рече Вајц додавајќи дека „потребно е напредокот да биде награден. Како? Да бидат делумна интеграција на пазарот, може да биде делумна интеграција во нашата роаминг-област, тоа е СЕПА“, и дека „треба да го наградиме напредокот во регионот за да ја одржиме мотивацијата“, како и воедно да се одржи мотивацијата во Македонија.
Вајц оцени дека во земјата е потребен сојуз помеѓу позицијата и опозицијата за да се спроведат потребните реформи
Тој исто така оцени дека во земјата е потребен сојуз помеѓу позицијата и опозицијата за да се спроведат потребните реформи. Исто така, е потребен сојуз со граѓанското општество, бидејќи никој сам нема да го управува процесот на реформи. Друга поука е дека треба да инвестираме во независни, компетентни власти. Владеењето на правото, поделбата на власта, тоа е основата, не само на европските вредности – тоа е основата на економскиот развој.
– За нас тука, во Европската Унија, мора да видиме дека вклучувањето на земјите од Западен Балкан – С Македонија, Црна Гора, Албанија, Косово, Србија, Босна, сите тие – носи безбедност во нашата Европска Унија. Тоа носи економска вредност за нашата Европска Унија. Тоа ни носи културно збогатување тука, во Европската Унија, и носи прекрасно природно и културно наследство за сите нас во Европската Унија.
Значи, да одиме чекор по чекор, земја по земја, со цел да им понудиме полноправно членство на сите шест земји од Западен Балкан. Прво Црна Гора, потоа доаѓа Албанија и мислам дека следна на листата треба да биде С Македонија. Тие се трудат најдобро што можат. Тие ги спроведуваат реформите. Треба да им обезбедиме некои резултати и треба да им обезбедиме јасен пат кон Европската Унија. Ајде да одиме и да го направиме тоа – нагласи известувачот Томас Вајц.
ЕП го изгласа извештајот за напредокот на Македонија, амандманот на Вајц не помина
Европскиот парламент денеска го усвои извештајот на известувачот Томас Вајц за напредокот на Македонија на патот кон Европската Унија, со 411 гласа за, 120 против и 120 воздржани.
Во меѓувреме, беше отфрлен Амандманот 3, предложен од Вајц, со кој се бараше бришење на ставот 73 од идната резолуција. Против бришењето на текстот гласаа 338 пратеници, додека само 126 го поддржаа амандманот.
Доколку амандманот беше усвоен, во текстот на резолуцијата немаше експлицитно да се споменува вториот протокол кон Договорот за пријателство, добрососедство и соработка меѓу Македонија и Бугарија. С.Т.
