- Со градење сојузи врз основа на заеднички вредности и духовна блискост, Македонија ја покажува и може да ја покаже својата улога како мост меѓу Балканот и Централна Европа, како земја што не е заложник на условувања, туку носител на словенската културна традиција. Оваа позиција ја издигнува над дневната политика и ја претставува како држава со историска тежина и културна длабочина, која заслужува да биде дел од европското семејство
Кога во 863 година браќата Кирил и Методиј тргнале од Солун кон Велика Моравија, нивната мисија не била само духовна – таа била културна револуција. Со глаголицата и словенската богослужба тие ја осветлиле духовната почва на Централна Европа, создавајќи мост меѓу Македонија и народите на Чешка и Словачка. Но нивното дело не застанало таму: преку глаголицата, словенската писменост стигнала и до Хрватска, каде што станала основа на средновековната книжевност и литургија. Оваа сцена – двајца мисионери од македонската духовна почва што носат светлина на писменост и култура во Централна Европа и Хрватска – е повеќе од историски факт. Таа е анегдота што ја симболизира вековната поврзаност меѓу Македонија и хрватскиот народ, мостот што од духовна мисија се претвора во културна солидарност. Денес нивното дело се празнува како државен празник и во Македонија и во Хрватска и во Чешка и Словачка – живо сведоштво дека словенската солидарност е темел врз кој може да се гради и современо политичко сојузништво.
Стратешкото партнерство меѓу Македонија и Хрватска не е само дипломатски документ туку и симболична кулминација на повеќевековното пријателство меѓу македонскиот и хрватскиот народ. Тоа пријателство е длабоко вкоренето во културното и духовното наследство на словенските народи и низ историјата постојано се потврдувало како мост на солидарност и заемна поддршка. Од делото на Светите Кирил и Методиј, кои преку Моравската мисија ги пренеле словенската писменост и богослужба од Македонија кон Централна Европа и Хрватска, па до 19 век, кога бискупот Јосип Јурај Штросмаер го финансираше печатењето на „Зборникот“ на Миладиновци, оваа духовна и културна врска се изразувала како чин на братска солидарност. Штросмаер не само што помогна во афирмацијата на македонската култура туку со својата поддршка ја потврди идејата дека словенските народи имаат заедничка мисија во зачувувањето на јазикот и идентитетот. Во 20 век хрватските интелектуалци и професионалци активно учествуваа во изградбата на македонската држава. Историчарот Стјепан Антољак ја постави основата на македонската историографија, создавајќи научна рамка за националната историја. Во културната сфера, диригентот и музички педагог Ино Перишиќ ги афирмираше македонската опера и балет, внесувајќи европски стандарди и градејќи мост меѓу македонската и хрватската уметничка традиција.
Овие имиња не се само белег на културна меморија туку и живо сведоштво дека Хрватска низ историјата не била пасивен набљудувач, туку активен учесник во процесот на изградба на македонската државност и култура. Денес оваа историска врска добива нова политичка димензија. На заедничката прес-конференција во Охрид хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ јавно изјави дека Хрватска е волна да помогне во забрзување на процесот за членство на Македонија во Европската Унија. Оваа порака не е само дипломатски гест туку и продолжение на вековната хрватска поддршка – конкретна акција во момент кога евроинтеграциите на Македонија се закочени и кога потребата за сојузници е најголема. Хрватска може да стане контратежа на притисоците од Бугарија и Грција, афирмирајќи ја Македонија како кандидат што заслужува членство, а не како извор на кризи. Таа улога е засилена од историската солидарност и културната блискост, кои денес се претвораат во политичка поддршка и европска перспектива. Со тоа, стратешкото партнерство меѓу Македонија и Хрватска станува мост меѓу минатото и иднината – наследство на заеднички културни подвизи и современ дипломатски ангажман, кој ја позиционира Македонија како земја што има право на свое место во европското семејство.
Но Македонија како држава и нација не смее да се ограничува само на едно сојузништво – пријателствата мораат и можат да се прошират со држави и народи што историски и културно покажале солидарност со Македонија. Во таа смисла природен чекор е барањето нови сојузници во рамките на Вишеградската група – Унгарија, Словачка и Чешка. Историската поддршка од Централна Европа е јасно документирана. Во 1928 година чехословачкиот конзул во Скопје, Владимир Зноемски, во своите извештаи подвлече дека во Македонија постои нација различна од другите, со свој јазик и посебно чувство – сведоштво што ја потврдува македонската самобитност во време кога таа често била оспорувана. Покрај тоа, Моравската мисија на Кирил и Методиј претставува културен мост меѓу Македонија и просторот на денешна Чешка и Словачка. Пренесувањето на словенската писменост и богослужба од македонската духовна почва кон Централна Европа создаде темел за нивната културна самобитност. Денес празнувањето на делото на Кирил и Методиј е државен празник и таму и овде – жив симбол на словенската солидарност и заедничка духовна мисија.
Пријателството со Хрватска и земјите од Централна Европа може да ја претстави Македонија пред Европската Унија како земја со културна длабочина и историска легитимност. Наместо да биде заложник на идентитетски условувања и политички блокади, Македонија треба да се позиционира како носител на словенската културна традиција и како мост меѓу Балканот и Централна Европа – земја што заслужува членство. Овие пријателства не се само дипломатија туку и органско продолжение на историската солидарност што низ вековите ја обединува Македонија со сродните народи. Овие пријателства ја претставуваат Македонија како држава што не бара милост, туку со достоинство ги афирмира својата културна и историска легитимност. Од овие пријателства произлегува и идејата дека идентитетот не е административна формула, туку живо наследство пренесено преку јазик, култура и духовна традиција. Со градење сојузи врз основа на заеднички вредности и духовна блискост, Македонија ја покажува и може да ја покаже својата улога како мост меѓу Балканот и Централна Европа, како земја што не е заложник на условувања, туку носител на словенската културна традиција. Оваа позиција ја издигнува над дневната политика и ја претставува како држава со историска тежина и културна длабочина, која заслужува да биде дел од европското семејство. Пријателството со Хрватска и државите од Централна Европа е продолжение на вековната мисија на словенската солидарност, потврда дека Македонија има право на свое место во Европа не како извор на кризи, туку како носител на културна легитимност и духовна сила.
