Илустрација: „Нова Македонија“. При изработката е користена АИ-технологија

Кан и вештачката интелигенција

Во Кан се појави нова и контроверзна иницијатива – „Светскиот фестивал за филмови направени со ВИ“ (World AI Film Festival“ – WAIFF) – настан посветен на филмови создадени со помош на вештачка интелигенција, кој веднаш предизвика широка дебата во филмската индустрија за тоа каде се движи современото кино.
Додека традиционалниот „Кански филмски фестивал“ останува верен на класичните правила и не прифаќа филмови создадени целосно од вештачка интелигенција во главната конкуренција, новиот фестивал привлече значително внимание, како и интерес од технолошки компании и делови од индустријата што гледаат во него потенцијал за нова форма на креативно изразување.
На фестивалот биле прикажани голем број кратки филмови генерирани со ВИ-алатки, кои се движат од визуелно впечатливи, надреални и фантастични светови, до експериментални наративи што ја поместуваат границата меѓу реалноста и дигиталната имагинација. Дел од публиката реагирала со восхит на визуелните можности на технологијата, додека други ја истакнале нерамномерноста во квалитетот и недостигот од конзистентна драматургија.
Појавата на вакви филмови повторно ја отвори и темата за авторството и креативноста во дигиталната ера. Критичарите предупредуваат дека користењето вештачка интелигенција отвора сериозни прашања поврзани со авторските права, особено во однос на податоците со кои се тренираат моделите и можната употреба на постојни уметнички дела без јасна дозвола. Дополнително, се поставува и прашањето дали алгоритамски генерираните содржини можат да ја пренесат истата емоционална длабочина како човечки создадените филмови.
Реакциите во индустријата се поделени. Дел од авторите и продуцентите сметаат дека вештачката интелигенција може да стане моќна алатка што ќе ја демократизира филмската продукција и ќе им овозможи на поголем број луѓе да раскажуваат приказни со минимални ресурси. Други, пак, предупредуваат дека прекумерната зависност од ВИ може да ја еродира улогата на режисерот и сценаристот како креативни носители на филмската уметност.
Иако фестивалот сè уште е во своите рани фази, неговото одржување во Кан симболично ја нагласува промената што веќе се случува во филмската индустрија. Прашањето што останува отворено е дали вештачката интелигенција ќе остане само алатка во служба на авторите или постепено ќе стане нов креативен автор сама по себе, менувајќи ја суштината на филмот каков што го познаваме.