Островската држава ги чувствува последиците од американското енергетско ембарго
Дури и туристичкиот сектор не е поштеден од мерките за вонредни ситуации што кубанската влада ги спроведува за да се справи со недостигот од гориво што произлегува од енергетското ембарго на САД
Откако се интензивираа заканите на американскиот претседател Доналд Трамп против Куба, ситуацијата на островот од ден на ден станува сè потешка. Дури и туристичкиот сектор – историски приоритетен од кубанските власти поради неговата улога во гарантирањето на приливот на странска валута – не е поштеден од мерките за вонредни ситуации што владата ги спроведува за да се справи со недостигот од гориво што произлегува од енергетското ембарго на Трамп.
А сега кубанската влада објави дека ѝ снема гориво за комерцијална авијација, што ги принуди авиокомпаниите да реагираат на начини што дополнително ќе ја оптоварат кревката економија на островот. Во понеделникот „Ер Канада“, која превезува голем дел од туристите што го посетуваат островот, соопшти дека ги прекинува летовите до мај. Шпанија ја одржува својата фреквенција на летови, но нуди враќање на парите и промена на билети. Исто така заедно со „Ер Европа“ ќе направи и техничка станица во Санто Доминго за полнење гориво. Само „Аеромексико“ ќе продолжи да работи вообичаено.
Во хотелскиот сектор неизвесноста веќе почна да се чувствува. Кога Давид Торес, 29-годишен работник во хотелот „Метрополис“ во историскиот центар на Хавана, слушнал еден од шефовите како му кажува на ИТ-персоналот да ги зачува сите чувствителни информации на хард-дискови бидејќи ќе го затворат хотелот, се почувствувал деморализирано. Тој и неговите колеги поминале повеќе месеци финализирајќи ги деталите за отворањето на новореновираната зграда, уште еден од новите хотели што властите на островот ги изградија во последниве години, и покрај незадоволството на многу жители и постојано намалениот број туристи во земјата.
– Беше тажно да се види како светлата на хотелот се исклучуваат и да се видат луѓето како си заминуваат разочарани по толку многу напори за отворање, кое, засега, нема да се случи – вели младиот вработен во овој хотел, кој не е единствениот во Куба што ги затворил своите врати.
Властите наредија привремено затворање на установи како „Метрополи“, кои сè уште не работеа, како и други, со малку број на гости. Туристите се преместени во хотели што се подобро опремени за справување со моменталната енергетска криза. Места како хотелот „Мелија Кохиба“, хотелот „Национал де Куба“ и „Торе К“ (највисоката зграда во Куба) се чини дека не се свесни за недостигот од гориво што го мачи островот.
Луѓе како Даниел мораа да земат платено отсуство (за околу девет илјади кубански пезоси, приближно 376 долари), а други беа суспендирани од своите работни места, со гаранција дека ќе добијат минимална плата за еден месец. По тој период, сите работници имаат можност, објаснува Даниел, да пристапат до пазарот на работна сила, каде што ќе бидат прераспределени на други позиции, во други хотели, за времетраењето на ситуацијата.
– За среќа, веќе разгледував други опции и започнав втора работа во приватниот сектор – вели младиот човек, откако признава дека ситуацијата претставувала шок.
И покрај многу ниските официјални плати, туристичките работници во Куба ги ценат своите работни места бидејќи близината до странските посетители им овозможува да заработуваат бакшиш во долари.
– Тоа е вистинската придобивка за сите нас – вели работничка во секторот од покраината Матанзас, источно од Хавана.
Таа објаснува дека „Варадеро долго време е празен град, при што ситуацијата е критична“. Ниту најголемата туристичка дестинација во Куба, круната на туризмот на островот, не го избегна стрмниот пад на туристичкиот сектор или наглиот пад на странските посетители во последните години. Во 2025 година пристигнувањата паднаа под два милиона. Во Варадеро стана нормално да се видат празни улици и ресторани без клиенти, објаснува младата жена под услов да остане анонимна. Таа веќе е принудена да земе годишен одмор.
– Сега, со недостигот од гориво, целата ситуација ќе се влоши, а условите за оние што продолжуваат да работат исто така ќе се влошат. Тие ви плаќаат за целиот месец, но ако ситуацијата продолжи, ќе се сметаме за отпуштени до понатамошно известување – вели младата жена, која организира превоз во два правца за работниците преку апликацијата Вотсап.
Некои хотелски синџири ги отворија затворените објекти во близина, пренаменувајќи ги во импровизирани спални за вработените, но без да им обезбедат соодветни услови.
Додека вработените во владините хотели се справуваат со шокот од овој ќор-сокак, приватните имоти за изнајмување и другите бизниси поврзани со туризмот што се појавија во последниве години се обидуваат да се приспособат и да ја издржат бурата. Селин Тери управува со бутик-хотел во близината на плоштадот „Револуција“, со пет соби, кој постигна енергетска независност со инсталирање соларни панели увезени преку приватна компанија.
– Сè што доживуваме овие денови се чувствува како во времето на пандемијата и ограничувањата за патување – вели менаџерот.
Тој објаснува дека 2025 година била многу лоша во однос на пристигнувањата на гости, освен за академските групи, кои го одржале бизнисот на површина.
– Куба не се продава како дестинација од страна на туристичките агенции. И станува сè помалку препорачана. Од шест вработени намаливме на само двајца – вели Тери, која морала да го префрли својот фокус кон локалните клиенти, нудејќи активности за велнес и сесии за јога.
Неизвесноста е надвисната над секоја одлука што ја носат Кубанците овие денови, а во туристичкиот сектор тоа чувство изгледа уште поакутно. Сеприсутна е вознемиреност: од туристички водич што не можел да спроведе ниту една тура од почетокот на годината бидејќи сите резервации биле откажани, до таксисти што чекаат пред хотелот „Национал де Куба“, сè уште несигурни каде и кога властите ќе им дозволат да наполнат гориво за да можат да продолжат да работат.
– Од сите шпекулации што можете да ги направите, единствената вистина е дека сè ќе се влоши – вели Еугенио, еден од возачите стационирани пред хотелот.
Тој се сеќава кога САД и Куба почнаа да ги одмрзнуваат односите под водство на Барак Обама како период од соништата, кога тој имаше многу клиенти и значителен профит.
Од тие години, Марија Р. се сеќава колку било профитабилно да ја издава својата куќа под кирија во Стара Хавана. Малку по малку, благодарение на тие пари, таа купи други куќи и денес поседува четири стана низ стратешки локации во Хавана.
– Неколку години по пандемијата туризмот не закрепна – вели сопственичката.
Таа додава дека имала постојан прилив на клиенти, што ѝ гарантира стабилен приход.
– Не добивам многу долгорочни резервации; тие доаѓаат речиси прекуноќ – објаснува таа, додавајќи дека не размислувала да купи генератор за нејзините имоти за изнајмување бидејќи „тоа би било инвестиција што не би можела лесно да ја надомести“.
Таа е загрижена затоа што многу потенцијални патници ги откажуваат резервациите.
– И јас имав откажувања, а имаа и други пријатели што го прават истото ова. Прво беше поради страв од вирусот, потоа дојдоа прекините на електрична енергија, а сега и оваа ситуација, каде што никој не знае што ќе се случи – вели Марија Р., која не планира да го напушти својот бизнис.
