Пекинг преку истакнати дипломатски гестови промовира меѓународна соработка
Две џиновски панди од Кина неодамна пристигнаа во САД, исполнувајќи го ветувањето на кинескиот претседател Си Џинпинг за нивно испраќање во зоолошката градина во Атланта, дадено на отворањето на неговата државна посета на САД во септември, што го означи обновувањето на таканаречената „панда-дипломатија“, која претставува познат долгогодишен дипломатски гест на Пекинг.
Двете џиновски панди, Пинг Пинг и Фу Шуанг, патуваа од истражувачката база во Ченгду, Кина, до зоолошката градина во американската сојузна држава Џорџија. Со нивното пристигнување во Америка, повторно има џиновски панди во зоолошката градина во Атланта, откако четири животни од овој вид претходно се вратија оттаму во Кина во ноември 2024 година, по што САД останаа без ниту една џиновска панда.
Дипломатијата на подарување панди се однесува на долгогодишната практика на Кина да ги испраќа џиновските панди како дипломатски подароци или симболични гестови за зајакнување на односите со други земји.
Како функционира „панда-дипломатијата“
Пандите долго важат и за своевидни дипломатски симболи во Кина, но практиката за нивно подарување стана особено истакната по основањето на Народна Република Кина во 1949 година. Познат современ пример се случи во 1972 година, кога кинескиот премиер Џоу Енлај им подари две џиновски панди, Линг-Линг и Синг-Синг, на САД по историската посета на тогашниот американски претседател Ричард Никсон на Кина. Овој гест стана симбол на дипломатското затоплување на односите меѓу Вашингтон и Пекинг.
Од 1941 до 1982 година Кина директно им подаруваше панди на стратешките политички сојузници, како што се Советскиот Сојуз и Северна Кореја. Важна пресвртница се случи во 1972 година, кога Пекинг им подари две панди на САД по историската посета на претседателот Никсон.
Во текот на 1980-тите години Кина во голема мера се откажа од практиката трајно да им подарува панди на странски земји. Денес пандите што се испраќаат во странство главно им се позајмуваат на зоолошки градини, врз основа на договори со кинески институции.
Вообичаено, Кина го задржува сопствеништвото врз пандите. Странските зоолошки градини плаќаат надоместоци во согласност со договорите за соработка во врска со пандите. Сите младенчиња родени во странство генерално се сметаат за дел од кинеската популација на панди и на крајот се враќаат во Кина. А договорите често вклучуваат соработка во областа на зачувувањето на животинскиот вид, поврзаните научни истражувања и размножувањето на пандите.
Зошто токму џиновските панди? Пандите се родени во Кина и се силно поврзани со кинеската култура и националниот идентитет. Бидејќи тие на меѓународно ниво се сметаат за мирољубив симбол, испраќањето панди може да создаде добра волја, а наедно да отвори канали за поширока соработка. Затоа терминот „панда-дипломатија“ често се користи за да се опише врската помеѓу зачувувањето на животните и меѓународните односи.
Каква е политичката важност на „панда-дипломатијата“
Договорите за панди понекогаш може да се совпаднат со периоди на подобрени или стратешки важни односи меѓу Кина и друга земја. Спротивно на тоа, промените во договорите за пандите можат да привлечат внимание кога дипломатските односи се влошуваат. На пример, односот меѓу САД и Кина со пандите периодично станува симболичен индикатор за пошироката состојба на билатералните врски. Враќањето на неколку панди од американските зоолошки градини во Кина во периодот помеѓу 2023 и 2024 година привлече значително медиумско внимание поради тензиите меѓу Пекинг и Вашингтон.
