Меѓународните студиски програми најчесто завршуваат со нови искуства, контакти, фотографии и сертификат за учество. Но вредноста на стекнатото знаење може да продолжи многу подолго доколку искуствата се систематизираат и станат достапни и за другите.
Таков е примерот со книгата „21 ден во Кина: 21 лекција за ВИ, дигиталната економија и иднината на бизнисот“ на Марјан Вучковиќ, создадена по неговото учество на 21-дневна студиска и професионална програма во Кина во 2026 година, како претставник на „Минт финтек груп“.
Наместо искуството да заврши со враќањето во Македонија, забелешките, посетите и разговорите во текот на програмата се преточени во 21 лекција за вештачката интелигенција (ВИ), дигиталната економија, податоците, е-трговијата, логистиката, организациските промени, паметното управување со градови и иднината на бизнисот.
На тој начин, едно индивидуално професионално искуство добива форма на траен пишан запис и јавно достапен извор на знаење.
Од меѓународна програма до споделено знаење
Книгата произлегува од учеството на Марјан Вучковиќ на меѓународната програма „Семинар за развој на дигиталната економија и градење капацитети за мали и средни претпријатија“ (Seminar on Digital Economy Development and Capacity Building for SME), организирана од Министерството за трговија на Народна Република Кина и Универзитетот за економија и бизнис „Хебеј“, во соработка со Амбасадата на Народна Република Кина во Скопје.
Програмата беше насочена кон развојот на дигиталната економија и градењето капацитети кај малите и средните претпријатија, комбинирајќи предавања со практични посети на компании, индустриски и логистички центри и дигитални екосистеми.
Во текот на 21 ден и патувањето низ Пекинг, Шиџијажуанг, Хангжу и Иву, фокусот беше ставен на теми како вештачка интелигенција, роботика, е-трговија, паметно управување со градови, финтек, паметна логистика и индустриска дигитализација.
Токму комбинацијата од формално учење и непосреден увид во функционирањето на различни системи станува основа за книгата.
Кога искуството од една програма станува ресурс и за следните учесници
Една од дополнителните вредности на публикацијата е што таа не останува само личен запис на авторот.
Книгата е бесплатно достапна на македонски и англиски јазик, со што искуството станува достапно и за други професионалци, компании, студенти и претприемачи заинтересирани за дигиталната економија и развојот на Кина.
Наедно, таа може да послужи и како почетен ресурс за идните учесници и за оние што размислуваат да аплицираат на вакви или слични програми во Кина. Преку искуството на еден учесник, тие можат однапред да добијат претстава за дел од темите, интензитетот на програмата, деловното опкружување и начинот на кој едно студиско патување може да се претвори во применливо знаење по враќањето дома.
Програмите и нивната содржина можат да се менуваат, но публикацијата останува како пример дека вредноста на меѓународната размена не мора да заврши со последниот ден од посетата.
Таа може да продолжи преку пренесување на стекнатото знаење во сопствената професионална средина и негово споделување со пошироката јавност.
Технологијата е само еден дел од приказната
Иако значаен дел од книгата е посветен на ВИ и дигиталните технологии, една од главните пораки е дека технологијата сама по себе не создава трансформација.
Во книгата, Марјан Вучковиќ забележува дека вештачката интелигенција во голем дел од примерите што ги видел не се третира како изолирана технолошка новина, туку како алатка интегрирана во пошироки системи и процеси.
Оттука произлегува една од пораките: „Дигиталната економија не започнува со ВИ. Таа започнува со доверба во податоците.“
Не пресликување на моделот, туку извлекување применливи идеи
Книгата „21 ден во Кина“ не го поставува кинескиот модел како нешто што треба едноставно да се преслика во Македонија.
Наместо тоа, книгата се обидува од конкретните искуства да ги издвои принципите што можат да бидат релевантни и за други пазари: брзо тестирање идеи, подобро користење на податоците, поврзување на технологијата со конкретни деловни проблеми, развивање на луѓето паралелно со системите и постојано подобрување на процесите.
Една од пошироките лекции е дека дигиталната трансформација нема конечна точка. Она што денес претставува современо решение утре повторно ќе треба да се надградува.
Затоа, искуството од Кина во книгата не е претставено како приказна за завршена трансформација, туку како пример за континуирано тестирање, приспособување и подобрување.
Дваесет и еден ден што остануваат запишани
Со претворањето на студиското искуство во публикација, 21-дневната програма добива продолжение што останува достапно и по нејзиното завршување.
За авторот, книгата претставува систематизација на она што го видел и научил. За читателите, таа е можност дел од тоа искуство да добијат без да биле дел од самото патување. А за идните учесници на меѓународни студиски програми, таа може да биде и поттик стекнатото знаење да не остане само лично искуство туку и да се пренесе понатаму.
Книгата „21 ден во Кина: 21 лекција за ВИ, дигиталната економија и иднината на бизнисот“ е авторско издание на Марјан Вучковиќ, објавено во 2026 година и бесплатно достапно на македонски и англиски јазик.
Преземете ја бесплатно книгата „21 ден во Кина“:
Официјална страница на „21 ден во Кина“
Македонското издание е регистрирано со ISBN 978-608-67638-0-0 и COBISS.MK-ID 69604357.
