- Во свет во кој војните повторно стануваат секојдневие, во кој климатските промени ја намалуваат продуктивноста, а глобалните пазари стануваат сè понепредвидливи, државата што не произведува доволно храна е држава што лесно може да стане зависна од туѓата волја. Денес можеби ќе увезува жито, утре масло, задутре месо, а потоа ќе сфати дека ја изгубила способноста самата да ги задоволи најосновните потреби на своите граѓани. Тука се раѓа вистинската смисла на агросуверенизмот.
Постојат многу моќни лобија во Европа. Банкарите имаат капитал, индустријата има корпорации, енергетиката има геополитика. Но кога ќе се отвори прашањето за земјоделството, дури и најсилните европски влади внимателно ги избираат зборовите. Причината е едноставна. Со земјоделците никој не смее да си игра
Последните преговори за новиот седумгодишен буџет на Европската Унија уште еднаш го потврдија тоа. Додека се расправа за милијарди евра за одбрана, конкурентност, технологија и надворешна политика, речиси никој не се осмелува сериозно да ја доведе во прашање заедничката земјоделска политика. Не затоа што земјоделците имаат најсилни политички партии, туку затоа што имаат нешто многу поважно. Тие ја имаат храната. Тракторите што ги блокираа европските метрополи не беа само симбол на револт. Тие беа потсетник дека секое општество зависи од луѓето што секој ден ја обработуваат земјата. Кога земјоделецот ќе застане, не запира само производството. Запира сигурноста, растат цените, се празнат резервите и се отвора простор за зависност од туѓи пазари. Токму затоа европските лидери, и покрај сите несогласувања околу буџетот, не сакаат да го ризикуваат мирот со земјоделците. Добро знаат дека храната не е обична стока. Таа е прашање на национална безбедност. Таа е прашање на достоинство. Таа е прашање на независност.
Во свет во кој војните повторно стануваат секојдневие, во кој климатските промени ја намалуваат продуктивноста, а глобалните пазари стануваат сè понепредвидливи, државата што не произведува доволно храна е држава што лесно може да стане зависна од туѓата волја. Денес можеби ќе увезува жито, утре масло, задутре месо, а потоа ќе сфати дека ја изгубила способноста самата да ги задоволи најосновните потреби на своите граѓани. Тука се раѓа вистинската смисла на агросуверенизмот.
Агросуверенизмот не е политички слоган. Тој е способност една држава сама да ја произведува својата храна, да ги заштити своите земјоделци, своите ниви, своите пасишта и своите сточари. Тој е право народот да не зависи од милоста на светските берзи и од политичките кризи што се случуваат илјадници километри далеку. Земјоделецот не произведува само пченица, пченка, јаболка, млеко или месо. Тој произведува сигурност. Произведува стабилност. Произведува иднина. Секој напад врз земјоделството, секое потценување на земјоделската професија и секое кратење на поддршката не претставува удар само врз една економска гранка. Тоа е удар врз квалитетот на животот на секој граѓанин.
Зашто без домашно производство нема стабилни цени, нема здрава и контролирана храна, нема развиени села, нема рамномерен регионален развој, а на крајот нема ни вистинска економска независност.
Европа го научи тоа на потешкиот начин. Затоа денес никој не сака повторно да ги гледа тракторите пред владините палати. Затоа политичарите, и кога зборуваат за штедење, внимателно ја заобиколуваат земјоделската политика.
И Македонија мора да ја извлече истата поука. Нашата држава одамна треба да престане да гледа на земјоделството како на социјална категорија што повремено треба да се субвенционира. Земјоделството мора да стане стратешка национална политика. Не заради изборите, туку заради следните генерации. Македонија располага со плодна земја, разновидни климатски услови, традиција и вредни луѓе. Но ако селото продолжи да се празни, ако младите не гледаат перспектива во обработката на земјата, ако производителите останат препуштени на несигурен пласман, ниски откупни цени и неконкурентен увоз, тогаш ќе ја изгубиме најважната битка – битката за сопствената прехранбена независност. Затоа државната поддршка за земјоделците не смее да се сфаќа како трошок. Таа е инвестиција во националната безбедност. Во здравјето на населението. Во економската стабилност. Во демографската обнова на селата. Во иднината на државата. Ниту една фабрика не може да го замени нивото од кое никнува храната. Ниту една дигитална платформа не може да произведе леб. Ниту еден алгоритам не може да ја обработи нивата наместо човекот што живее од неа. Затоа земјоделецот мора да биде третиран како стратешки партнер на државата, а не како административен проблем. Неговото достоинство е достоинство на државата. Неговата сигурност е сигурност на сите граѓани. На крајот, пораката што доаѓа од Брисел е многу поголема од една буџетска дебата. Таа гласи дека државите можат да преговараат за многу работи, но не смеат да си играат со оние што ја произведуваат храната. Затоа што суверенитетот на храната е темелот врз кој се гради секој друг суверенитет – економски, демографски, политички и национален. А државата што ќе го зачува својот земјоделец ќе ја зачува и својата иднина.
