Редакциски осврт
- Во време кога официјалните односи меѓу Скопје и Софија минуваат низ сериозни искушенија, најмалку што им е потребно на двете општества е производство на афери од приватни моменти. Односите нема да се подобрат со фабрикување непостоечки скандали, ниту ќе се влошат затоа што некој дипломат запеал песна на јазикот на земјата во која ја извршува својата функција
Понекогаш изгледа дека на Балканот не недостигаат проблеми, туку трпение. Доволно е неколку секунди видео од приватна веселба да се појават на социјалните мрежи, па веднаш да започне натпреварот кој прв ќе измисли поголем скандал.
Така се случи и со снимките на бугарскиот амбасадор во Македонија, Желјазко Радуков. Без официјални информации, без каква било потврда за непримерно однесување и без каков било институционален повод, дел од јавноста и медиумите веќе пресудија дека станува збор за „дипломатски скандал“. Се изнесуваат тврдења дека амбасадорот бил алкохолизиран, дека испил повеќе чаши виски и дека Софија треба итно да реагира.
Но, фактите не смеат да бидат жртва на желбата за сензација. Од една ваква снимка не може со сигурност да се утврди ниту нечија алкохолизираност, ниту количината на испиен алкохол. Таквите тврдења остануваат шпекулации сè додека не бидат поткрепени со докази. Во правна држава и во професионално новинарство, претпоставките не смеат да се продаваат како факти.
Уште поважно е што на снимките, барем според она што е јавно достапно, не се забележува никакво навредливо, агресивно или недолично однесување. Не се гледа дипломат што предизвикува инцидент, туку човек кој во своето слободно време престојува во кафеана во друштво на други луѓе. Ако тоа денес е дипломатски скандал, тогаш самиот поим „скандал“ целосно ја изгубил својата смисла.
Особено е симптоматично што предмет на осуда станува фактот дека на приватна веселба се пеат македонски песни. Наместо тоа да се доживее како сосема нормален гест на човек кој живее и работи во земјата домаќин, некои кругови во двете држави очигледно бараат причина за нова политичка конфронтација. Тоа говори повеќе за нивната потреба од конфликти отколку за однесувањето на самиот дипломат.
Во време кога официјалните односи меѓу Скопје и Софија минуваат низ сериозни искушенија, најмалку што им е потребно на двете општества е производство на афери од приватни моменти. Односите нема да се подобрат со фабрикување непостоечки скандали, ниту ќе се влошат затоа што некој дипломат запеал песна на јазикот на земјата во која ја извршува својата функција.
Токму спротивното, ваквите моменти можат да се сфатат и како потсетување дека меѓу луѓето често има повеќе простор за комуникација отколку што остава впечаток дневната политика. Културата, музиката и непосредното дружење одамна се покажале како мостови таму каде што политиката подига ѕидови. Не треба наивно да им се припишуваат големи дипломатски значења, но уште помалку треба намерно да се претвораат во политички престап.
Најпосле, и македонската и бугарската јавност заслужуваат јавен простор во кој фактите ќе бидат поважни од предрасудите, а вистината поважна од политичката корист. Оној што од една кафеанска песна сака да направи дипломатска афера, не придонесува ниту за добрососедството, ниту за достоинството на јавната дебата. Напротив, само ја продолжува практиката секој повод да се претвори во нова причина за поделби, токму во момент кога на регионот му се потребни повеќе разум, повеќе достоинство и повеќе човечност.
