Фото: ЕПА

АМЕРИКАНСКА ДАЛЕКОВИДА ЕНЕРГЕТСКА СТРАТЕГИЈА: САД ЈА ЗАБРЗУВААТ НУКЛЕАРНАТА РЕНЕСАНСА СО ИСТОРИСКИ ИНВЕСТИЦИИ

  • Преку нов пакет од 17,5 милијарди долари условни заеми, американската администрација ја отвора најамбициозната фаза на нуклеарна експанзија во последните децении
  • Програмата на американското Министерство за енергетика предвидува поддршка за пет големи нуклеарни проекти, при што секој од нив ќе опфати изградба на два реактора

Во Вашингтон се зацврстува нова енергетска доктрина, во која нуклеарната енергија повторно станува клучен столб на долгорочната економска и индустриска стратегија. Преку нов пакет од 17,5 милијарди долари условни заеми, американската администрација ја отвора најамбициозната фаза на нуклеарна експанзија во последните децении. Целта е двојна, имено, прво, да се зголеми домашното производство на електрична енергија и, второ, да се намали зависноста од надворешни синџири на снабдување.

Државна финансиска поддршка за нови реактори и индустриска инфраструктура

Програмата на американското Министерство за енергетика предвидува поддршка за пет големи нуклеарни проекти, при што секој од нив ќе опфати изградба на два реактора. Станува збор за реактори од типот „Вестингхаус АП1000“ (Westinghouse AP1000), кои се сметаат за една од најсовремените комерцијални технологии во нуклеарната индустрија. Главен индустриски партнер е „Вестингхаус“ (Westinghouse Electric Company), заедно со повеќе енергетски оператори што веќе се дел од американскиот енергетски систем.

Целта е десет нови реактори и забрзана енергетска трансформација до 2030 година

Според планот, до 2030 година треба да започне изградбата на десет нови големи нуклеарни реактори. Тоа би претставувало забрзување на постојните проекти за околу три години – значаен потег во индустрија позната по долгите рокови и сложените технолошки процеси. Финансиски модел ќе биде со споделен ризик и силна државна гаранција. Проектите ќе бараат почетен капитал од најмалку 500 милиони долари, пред активирање на државната поддршка. Овој модел има цел да ја поттикне приватната инвестициска активност, додека државата останува гарант на стабилноста на проектите. Седум компании веќе изразиле интерес за учество, што укажува на растечки интерес во нуклеарниот сектор, иако нивните имиња сè уште не се објавени.

Нуклеарната енергија повторно се позиционира како решение со ниски емисии и висока стабилност на снабдување

Еден од најважните сегменти на програмата е зајакнување на домашното производство на клучна нуклеарна опрема. Реакторите, генераторите на пареа и другата специјализирана опрема често се тесно грло во реализацијата на вакви проекти поради долги производствени циклуси. Затоа, некои од кредитите ќе бидат насочени токму кон стабилизирање на овој критичен индустриски сегмент. Американската енергетска политика сè повеќе се обликува под влијание на растот на центри за податоци и развојот на вештачката интелигенција. Овие технологии бараат огромни и стабилни количества електрична енергија, што ги прави традиционалните извори недоволни за идните потреби. Нуклеарната енергија повторно се позиционира како решение со ниски емисии и висока стабилност на снабдување.

Политичка амбиција: 400 гигавати нуклеарен капацитет до 2050 година!

Претседателот на САД, Доналд Трамп, постави цел за драматично зголемување на нуклеарниот капацитет на 400 гигавати до средината на векот. Тоа би значело повеќекратно проширување на постојната инфраструктура и темелна трансформација на енергетскиот систем. Во поширок контекст, Вашингтон ја гледа енергетската стабилност како предуслов за индустриска и технолошка доминација. Намалувањето на зависноста од странски синџири на снабдување станува клучна стратешка цел. Со враќањето на нуклеарната енергија во центарот на политиката, САД се обидуваат да создадат долгорочен, стабилен и предвидлив енергетски систем. Таквиот пристап треба да обезбеди не само енергетска сигурност туку и конкурентска предност во глобалната економија.
Новата нуклеарна стратегија на САД не е само енергетска политика туку и поширока индустриска визија. Таа се темели на идејата дека без сигурна домашно произведена енергија нема ниту стабилен економски раст ниту технолошко лидерство во 21 век. Е.Р.