Ескалацијата на конфликтот меѓу САД, Израел и Иран предизвика сериозни нарушувања во Ормускиот Теснец – една од најважните светски енергетски рути, што доведе до нагло зголемување на цените на нафтата и нови стравувања од глобална енергетска криза.
Поморскиот сообраќај низ теснецот, преку кој се транспортира околу една петтина од светската потрошувачка на нафта и значителни количини природен гас, е речиси запрен по иранските напади врз нафтени танкери во регионот, пренесе МИА.
Командант на иранскиот Корпус на револуционерната гарда соопшти дека теснецот е „затворен“, предупредувајќи дека секој брод што ќе се обиде да помине низ водениот пат може да биде цел на напад. Според достапните информации, најмалку пет танкери се оштетени, загинале двајца членови на екипаж, а околу 150 бродови останале блокирани во областа меѓу Иран и Оман.
Како последица на случувањата, цената на нафтата се искачи над 79 долари за барел, што претставува значителен раст во однос на претходните денови кога изнесуваше околу 73 долари.
Аналитичарите наведуваат дека поморскиот сообраќај е намален за најмалку 80 проценти, додека транспортните компании и осигурителите веќе се соочуваат со нагло зголемување на трошоците и ризиците. Дел од бродовите продолжиле ограничено да пловат, главно под знамиња на Иран и Кина, а постојат сомнежи дека некои пловила ги исклучиле системите за идентификација за да избегнат следење.
Експертите предупредуваат дека целосно долгорочно затворање на теснецот е малку веројатно, бидејќи таков потег би можел дополнително да ја прошири војната и да ги вклучи заливските држави во конфликтот. Сепак, повеќето комерцијални оператори и нафтени компании веќе го избегнуваат регионот, а осигурителните премии достигнале највисоко ниво во последните шест години.
Покрај нафтата, под притисок се и снабдувањето со течен природен гас и авионско гориво, при што значителен дел од европските и азиските енергетски испораки зависат токму од оваа рута.
Иако САД се помалку зависни од блискоисточната нафта, експертите предупредуваат дека глобалните нарушувања неизбежно ќе влијаат врз цените и синџирите на снабдување. Пренасочувањето на бродовите кон подолги рути, како околу Ртот на Добрата Надеж, носи дополнителни трошоци и доцнења во испораките.
Според аналитичарите, растот на цените може да им користи на земјите и компаниите што произведуваат енергија, но ќе создаде притисок врз потрошувачите и глобалната економија, особено ако кризата потрае подолг период.
