Една од најчесто спомнуваните цели во современата медицина е обезбедување стабилно ментално здравје и севкупна благосостојба. Во тој контекст, најбитно е успешното справување со секојдневниот стрес, но и справување со најчестите ментални проблеми како што се депресијата и анксиозноста.
Едно ново истражување, неодамна објавено во списанието „Циркулација“, објаснува како депресијата и анксиозноста можат да го загрозат кардиоваскуларниот систем. Имено, се покажало дека пациентите со депресија се изложени на поголем ризик од кардиоваскуларни заболувања, а токму новата студија сугерира дека стресот може да помогне во објаснувањето зошто е тоа така. Истражувањето, спроведено во институтот „Бригам“ во Масачусетс, сугерира дека овој зголемен ризик е предизвикан од активноста на мозокот поврзана со стресот, дисрегулацијата на нервниот систем и хроничното воспаление.
Истражувачите исто така откриле дека пациентите со депресија и анксиозност имале уште поголем ризик од кардиоваскуларни заболувања од оние кај кои е дијагностицирана само една состојба. Наодите, објавени во „Циркулација“, сугерираат дека намалувањето на стресот и спроведените терапевтски интервенции имаат потенцијал за превенција од кардиоваскуларни заболувања. Овие наоди ни даваат појасна биолошка слика за тоа како емоционалниот стрес „се провлекува под кожата“ и влијае на кардиоваскуларното здравје.
За клиничарите, ова е потсетник да го гледаат менталното здравје како составен дел од процената на кардиоваскуларниот ризик. За пациентите, ова е охрабрување дека справувањето со хроничниот стрес, анксиозноста или депресијата не е само приоритет на менталното здравје туку е и приоритет на здравјето на срцето.
Истражувачите анализирале податоци од 85.551 учесник во Биобанката „Бригам“. Од нив, 14.934 имале и депресија и анксиозност, 15.819 имале или депресија или анксиозност, а 54.798 немале ниту една таква состојба. Учесниците биле следени во просек три-четири години, за кое време 3.078 доживеале големи несакани кардиоваскуларни случувања, како што се срцев удар, срцева слабост или мозочен удар.
Во согласност со претходните извештаи, откриено е дека и депресијата и анксиозноста се поврзани со поголем ризик од срцев или мозочен удар.
Имено, луѓето на кои им се дијагностицирани и депресија и анксиозност се соочувале со приближно 32 отсто поголем ризик во споредба со оние на кои им е дијагностицирана само една состојба. Важно е што овие асоцијации останале силни дури и по земањето предвид на разликите во начинот на живот, социоекономските фактори и традиционалните фактори на ризик како што се пушењето, дијабетесот и хипертензијата.
За да испитаат дали депресијата и анксиозноста може да бидат поврзани со здравјето на срцето преку системските реакции на стрес, истражувачите примениле и анализирале современи методи за снимање на мозокот, како што е функционална магнетна резонанца, но и биомаркери на активноста на нервниот систем и воспалението за подгрупа од учесниците.
Тие откриле дека луѓето на кои им е дијагностицирана депресија или анксиозност покажале зголемена активност во амигдалата (регион на мозокот поврзан со стрес), намалена варијабилност на срцевиот ритам (знак на хиперактивен нервен систем) и повисоки нивоа на ЦРП во крвта (протеин поврзан со воспаление). Заедно, овие промени се чини дека формираат биолошки синџир што го поврзува емоционалниот стрес со кардиоваскуларниот ризик.
Кога мозочните кола за стрес се преактивни, тие можат хронично да го активираат системот на телото „бори се или бегај“, што доведува до зголемен срцев ритам, покачен крвен притисок и хронично воспаление. Со текот на времето овие промени можат да ги оштетат крвните садови и да ги забрзаат срцевите заболувања. Ова потврдува дека заштитата на здравјето на срцето не е само прашање на исхрана или вежбање, туку и на емоционално здравје.
Бидејќи студијата се базира на податоци од набљудувања, потребни се повеќе истражувања за да се утврди дали депресијата и анксиозноста предизвикуваат кардиоваскуларни заболувања или едноставно состојбите се заемно поврзани.
Истражувачите сега проучуваат дали интервенциите како што се терапиите за намалување на стресот, антиинфламаторните лекови или промените во животниот стил може да помогнат во нормализирањето на овие мозочни и имунолошки маркери и да го намалат ризикот од срцеви заболувања.
Со оваа студија се одговорени клучни прашања:
П: Зошто луѓето со депресија се изложени на поголем ризик од срцеви заболувања?
О: Студијата ја поврзува депресијата со хиперактивни мозочни кола поврзани со стрес, дисрегулација на нервниот систем и хронично воспаление – сите фактори за кои е познато дека ги забрзуваат кардиоваскуларните заболувања.
П: Дали депресијата и анксиозноста заедно го зголемуваат ризикот уште повеќе?
О: Да. Поединци дијагностицирани со двете состојби имале околу 32 отсто поголем ризик од големи кардиоваскуларни настани во споредба со оние со само една состојба.
П: Кои биолошки маркери ја поврзуваат емоционалната вознемиреност со здравјето на срцето?
О: Зголемената активност на амигдалата, намалената варијабилност на срцевиот ритам и повисоките маркери на воспаление (како ЦРП) формирале патека поврзана со стрес и кардиоваскуларниот ризик.
Резиме
Депресијата и анксиозноста може да го зголемат ризикот од кардиоваскуларни заболувања преку хронични стресни патишта во мозокот и телото. Во голема анализа на повеќе од 85.000 возрасни лица, оние со депресија или анксиозност – особено и двете – имале значително поголема веројатност да доживеат срцев удар (инфаркт), мозочен удар (шлог) или срцева слабост.
Подгрупа на учесници исто така покажа знаци на зголемена активност на амигдалата, преактивен систем за одговор на стрес и зголемено воспаление, за кои е познато дека ги оштетуваат крвните садови со текот на времето. Овие наоди сугерираат дека емоционалното здравје е длабоко испреплетено со кардиоваскуларниот ризик и дека терапиите за намалување на стресот може да имаат физички, како и психолошки придобивки.
Клучни факти
Патека на емоционален стрес: Преактивните кола на стрес, помалата варијабилност на срцевиот ритам и хроничното воспаление ја поврзуваат депресијата/анксиозноста со кардиоваскуларните заболувања.
Повисок комбиниран ризик: Луѓето со депресија и анксиозност имале ~32 отсто поголем кардиоваскуларен ризик од оние со само една состојба.
Терапевтски потенцијал: Пристапите насочени кон намалување на стресот и воспалението може да помогнат во намалувањето на ризикот од срцеви заболувања во иднина.
