Преименувањето на МПЦ-ОА од страна на Вселенската патријаршија и Бугарската православна црква на литургијата во Истанбул – тежок удар врз македонскиот идентитет (3)
Поставените услови од Вселенската патријаршија се доживуваат како ограничување на фундаменталното право на самоопределување, кое е признаено и во меѓународното право и во канонската традиција. Откажувањето од името „Македонска“ и од јурисдикцијата врз дијаспората се толкува како прекин на историската континуитетност што ја врзува современата Македонска православна црква–Охридска архиепископија со славната Охридска архиепископија од 11 век. Во канонска смисла, тоа би значело ограничување на автономијата на една црква што со векови ја изразувала својата духовна самостојност. Во правен контекст, условите се гледаат како форма на „условена автокефалност“, што ја доведува во прашање суштината на самата автокефалија.
Прифаќањето на условите би донело канонско признавање од страна на Фанар и би ја интегрирало МПЦ-ОА во православното семејство. Сепак, цената на таквото признавање е висока: постои ризик од внатрешни контроверзии, поделби во народот и губење дел од идентитетот. Дипломатскиот баланс е сложен – секој чекор кон Фанар може да предизвика тензии со други православни цркви, особено оние што имаат различен став кон украинското прашање или кон концептот на национални цркви. Така, МПЦ-ОА се наоѓа во позиција да избира меѓу канонско признавање со компромиси и продолжување на патот на самостојно постоење со јасно македонско национално битисување, велат нашите соговорници за оваа проблематика.
Името „Македонска“ е повеќе од ознака – тоа е знаме на националниот идентитет, симбол на историската борба и духовната самостојност. Откажувањето од него би било доживеано како историски пораз, како симболично бришење на вековната врска меѓу народот и неговата црква. Дијаспората, пак, претставува мост кон светот – таа е живата меморија на македонската култура и духовност во глобален контекст. Губењето на јурисдикцијата врз дијаспората би значело прекин на тој мост, ослабување на националната кохезија и постепено губење на културната врска меѓу татковината и нејзините иселеници. Во симболична смисла, условите не се само административни барања туку удари врз самата наративна структура на македонскиот идентитет. Р.Н.М.
