На 9 мај 2026 година во просториите на Филолошкиот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје се одржа финалето на македонскиот избор за светскиот натпревар по кинески јазик „Кинески мост“ за 2026 година. Организатор на настанот беше институтот „Конфуциј“ при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје.
На свечениот настан присуствуваа амбасадорката на Народна Република Кина во Македонија, Н.Е. Џијанг Сјаојен, претставникот на Министерството за образование и наука, г. Роберт Аџипетров, проректорката на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“, проф. Соња Топузовска, деканот на Филолошкиот факултет, проф. Владимир Мартиновски, кинескиот директор на институтот Конфуциј, проф. Лиао Веи, македонскиот директор на институтот, проф. Влатко Стоилков, како и гости од академската, образовната, медиумската и културната јавност. Тие заеднички ги проследија настапите на изучувачите на кинески јазик од различни делови на Македонија.
Годинешниот натпревар беше организиран во три категории: студенти и возрасни, средношколци и основци. Натпреварувачите дојдоа од различни градови и училишта во Македонија. Програмата опфати самопретставување на кинески јазик, препознавање и објаснување на кинески зборови, составување реченици, како и изведби поврзани со кинеската култура. Учесниците на кинески јазик ги раскажаа своите лични приказни за тоа како се сретнале со Кина и со кинескиот јазик, а преку песни, танци, сликарство, рецитирање поезија, борачки вештини и други форми на изразување ја претставија својата љубов кон кинеската култура. По неколку круга натпреварување, првите места во трите категории ги освоија Жанина Богевска, Јана Алексова и Илина Сиљановска.
Една од значајните одлики на годинашниот натпревар беше професионалниот и разновиден состав на жири-комисијата. Во жирито учествуваа тројца синолози, претставник на кинеската амбасада и претставник на кинеска компанија. Членови на жири-комисијата беа д-р Марија Маринова од Катедрата за синологија при Софискиот универзитет во Бугарија, македонските синолози д-р Игор Радев и д-р Сара Цветановска, г-ѓа Џанг Венџун од Амбасадата на Народна Република Кина во Македонија, како и г-ѓа Танг Бингбинг, претставничка на кинеска компанија.
Ваквиот состав не само што ги потврди стручноста и сериозноста на натпреварот туку и покажа дека „Кинески мост“ сè повеќе прераснува во платформа што ги поврзува академската заедница, образованието, бизнис-секторот и културната размена.
За институтот „Конфуциј“ при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“, „Кинески мост“ одамна не е само годишен натпревар по јазик. Од неговото прво одржување во Македонија во 2015 година, овој натпревар се организира дванаесет години по ред, без прекин. Во текот на изминатите дванаесет години, натпреварот постепено се разви од настан во кој главно учествуваа студенти во поширока образовна платформа што ги опфаќа студентите, средношколците и основците. Бројот на учесници постојано расте, а неговото општествено влијание станува сè поголемо.
Во 2024 година, за натпреварот се пријавија повеќе од 120 учесници. Тогаш беа организирани две претквалификациски рунди и едно финале, со што „Кинески мост“ стана еден од поголемите настани поврзани со кинескиот јазик во Македонија.
Континуираното одржување на натпреварот во текот на дванаесет години придонесе и за постепено созревање на неговиот организациски и оценувачки механизам. Од поделбата по категории, критериумите за оценување и јазичните задачи, до културните настапи, организацијата на сцената, работата на жирито и церемонијата на доделување награди, институтот „Конфуциј“ стекна богато искуство во подготовката на овој значаен настан.
Годинашниот натпревар, преку трите дела – самопретставување, проверка на јазичните способности и културна изведба – овозможи сеопфатно оценување на говорното изразување, практичната употреба на јазикот и разбирањето на кинеската култура. Така, натпреварот истовремено доби јасна структура, професионални стандарди и висока привлечност за публиката.
Значењето на „Кинески мост“ не се исцрпува само со самиот натпревар. Тој отвора нов прозорец за младите луѓе во Македонија – прозорец кон Кина, но и кон поширокиот свет. Победникот во категоријата студенти и возрасни добива можност да отпатува во Кина и да учествува во глобалната фаза на натпреварот, како и можност за стипендија за изучување кинески јазик на кинески универзитет. Најуспешните учесници од средношколската и основношколската категорија, исто така, можат да добијат можност да го продолжат натпреварувањето во Кина, придружувани од родител, старател или наставник. Со оглед на тоа што релевантните трошоци ги покрива кинеската страна, ова претставува драгоцена можност за македонските ученици и студенти одблиску да ја запознаат Кина и дополнително да го усовршат кинескиот јазик.
Во изминатите години, околу петнаесет студенти и ученици од Македонија преку „Кинески мост“ отпатуваа во Кина за да учествуваат во следната фаза од натпреварот или во програми за културна и образовна размена. Многумина од нив добија и можности за студирање кинески јазик на универзитети во Кина. За овие млади луѓе, кинескиот јазик повеќе не е само странски јазик што се изучува во училница. Тој станува клуч за разбирање на Кина, за откривање на светот и за проширување на сопствените животни можности.
Во таа смисла, значењето на „Кинески мост“ во Македонија одамна ги надмина рамките на обичен јазичен натпревар. Тој е мост на јазикот, мост на културата, мост на пријателството и мост што ги поврзува срцата на луѓето. Тој го претвора учењето во училница во самоуверен настап на сцена, личниот интерес во вистинско меѓукултурно искуство, а љубопитноста и разбирањето на македонските млади за Кина во жива основа за пријателството меѓу Кина и Македонија.
Во иднина, институтот „Конфуциј“ при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ ќе продолжи да ги унапредува изучувањето на кинескиот јазик, организирањето испити по кинески јазик, културните активности и образовната размена. Институтот ќе создава повеќе можности за учениците и студентите во Македонија да учат кинески, да ја запознаваат Кина и да се движат кон поширок свет. Со натамошното продлабочување на образовната соработка и културната размена меѓу Кина и Македонија, „Кинески мост“ ќе има уште поширок простор за развој во Македонија и ќе продолжи да биде значаен симбол на пријателството, разбирањето и соработката меѓу двата народа.
Автор: проф. Лиао Веи
Југозападен универзитет за финансии и економија, Кина Кинески директор на институтот „Конфуциј“ при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје
