Пулсирачка болка што не престанува
Кога расипувањето на забите не се лекува, бактериите постепено навлегуваат низ тврдите забни ткива сè до пулпата, каде што предизвикуваат инфекција и воспалителна реакција. Пулпитисот, или воспалението на забната пулпа, е една од најчестите причини за интензивна забоболка што многумина ги држи будни ноќе. Иако често се занемарува како „обична болка“, нелекуваното воспаление може да доведе до сериозни последици, па дури и до такви што се опасни по живот.
Интензивна, тапа и пулсирачка болка длабоко во забот, која се јавува без предупредување и ве спречува да спиете, е јасен знак дека нешто не е во ред. Тоа е аларм што телото го испраќа за да предупреди за пулпитис, воспаление на забната пулпа. Пулпата е меко ткиво што се наоѓа во самиот центар на забот, честопати наречено „срце на забот“. Се состои од сложена мрежа на крвни садови, нерви и сврзно ткиво, а неговата главна улога е да го снабдува забот со хранливи материи и да го одржува витален. Кога тврдите надворешни слоеви на забот, глеѓта и дентинот, ќе се оштетат, тоа отвора пат бактериите да ја нападнат пулпата и да предизвикаат воспаление, што резултира со болна и потенцијално опасна состојба.
Виновник е длабокиот кариес
Најчеста причина за пулпитис е длабокиот кариес. Кога расипувањето на забите не се лекува, бактериите постепено навлегуваат низ тврдите забни ткива сè до пулпата, каде што предизвикуваат инфекција и воспалителна реакција. Сепак, расипувањето на забите не е единствената причина. Воспалението на пулпата може да се појави и поради траума, како што е удар на забот што може да доведе до руптура или оштетување на крвните садови што го снабдуваат забот. Пукнатините во забот, дури и микроскопските, исто така се влезна врата за бактерии. Покрај тоа, повторените стоматолошки процедури на истиот заб или навики како што е чкрипењето со забите (бруксизам) на крајот можат да го истрошат заштитниот слој на глеѓта и да ја изложат пулпата на иритација, што на крајот доведува до воспаление.
Дијагнозата и третманот зависат од фазата на воспалението
За да се постави точна дијагноза, стоматологот ќе спроведе детален клинички преглед, ќе земе анамнеза за видот и времетраењето на болката и ќе изврши тестови за виталност, обично со примена на ладен стимул на забот. Реакцијата на забот на тестот дава клучни информации за состојбата на пулпата. Рентгенската снимка исто така е неопходен дел од дијагностиката бидејќи ги покажува длабочината на кариесот и можните промени во коската околу врвот на коренот на забот. Третманот зависи од тоа дали воспалението е реверзибилно или неповратно. Во случај на реверзибилен пулпитис, терапијата е релативно едноставна. Се отстранува причината за иритацијата, која најчесто е кариес, по што забот се затвора со пломба. По отстранувањето на изворот на воспаление, пулпата се обновува сама по себе и болката целосно исчезнува.
Најчестата процедура е ендодонтската терапија, попозната како третман на коренски канали. За време на оваа процедура, стоматологот или ендодонтот го отстранува инфицираното и мртво ткиво на пулпата, темелно ја чисти и дезинфицира внатрешноста на коренските канали и ги исполнува со биокомпатибилен материјал.
Кога станува збор за неповратен пулпитис, невозможно е да се спаси пулпата и потребно е да се спроведе поинвазивен третман. Најчестата процедура е ендодонтската терапија, попозната како третман на коренски канали. За време на оваа процедура, стоматологот или ендодонтот го отстранува инфицираното и мртво ткиво на пулпата, темелно ја чисти и дезинфицира внатрешноста на коренските канали и ги исполнува со биокомпатибилен материјал. На крајот, забот се затвора со пломба и најчесто се заштитува со коронка.
