Десет кадри. Десет филма. Десет пресврти
1. ГОЛЕМИОТ ГРАБЕЖ НА ВОЗОВИ (The Great Train Robbery) – 1903 г.
Режија: Едвин С. Портер
Кадар: Разбојникот пука директно кон камерата.
Што промени:
Камерата престанува да биде само набљудувач. Гледачот станува цел.
2. АНДАЛУЗИСКИ ПЕС (Un Chien Andalou) – 1929 г.
Режија: Луис Буњуел
Кадар: Бричот што го пресекува окото.
Што промени:
Филмот повеќе не мора да биде логичен, реалистичен или „безбеден“. Киното може
да биде сон, шок и потсвест.
3. ГРАЃАНИНОТ КЕЈН (Citizen Kane) – 1941 г.
Режија: Орсон Велс
Кадар: Кејн и другите ликови распоредени во различни длабочини на просторот.
Што промени:
Длабокиот фокус покажува дека целата слика може да биде важна, а не само лицето во преден план.
4. ПСИХО (Psycho) — 1960 г.
Режија: Алфред Хичкок
Кадар: Фрагментираниот напад во туш-кабината.
Што промени:
Насилството не мора да биде директно прикажано за да го почувствуваме. Монтажата може да го натера мозокот да го „доврши“ ужасот.
5. КУМ (The Godfather) – 1972 г.
Режија: Френсис Форд Копола
Кадар: Крштевањето на детето испреплетено со атентатите.
Што промени:
Монтажата може истовремено да создава две спротивставени реалности.
Светото и злосторството стануваат една сцена.
6. 2001: ОДИСЕЈА ВО ВСЕЛЕНАТА (2001: A Space Odyssey) – 1968 г.
Режија: Стенли Кјубрик
Кадар: Коската што лета во воздух и се претвора во вселенски брод.
Што промени:
Еден рез може да прескокне милиони години. Монтажата станува мисла.
7. АЈКУЛА (Jaws) – 1975 г.
Режија: Стивен Спилберг
Кадар: Подводниот поглед од перспектива на ајкулата кон капачите.
Што промени:
Не мора да го видиме чудовиштето за да се плашиме од него.
Невидливото станува главен лик.
8. ТАКСИСТ (Taxi Driver) – 1976 г.
Режија: Мартин Скорсезе
Кадар: Тревис Бикл пред огледалото: „Зборуваш со мене?“
Што промени:
Камерата не мора само да ја снима акцијата. Може да влезе во психата на ликот и неговата измислена слика за самиот себе.
9. ЕВТИНИ ПРИКАЗНИ (Pulp Fiction) – 1994 г.
Режија: Квентин Тарантино
Кадар: Жил и Винсент во ресторан, непосредно пред насилството.
Што промени:
Филмот покажа дека разговорот за хамбургери може да биде еднакво важен
како и пукањето. Секојдневното станува драматургија.
10. МАТРИЦАТА (The Matrix) – 1999 г.
Режија: Лана и Лили Вачовски
Кадар: Нео ги избегнува куршумите во „bullet time“.
Што промени:
Дигиталната технологија не мора само да го подобрува постојниот филмски
јазик. Може да создаде сосема нов.
