Убиството на наркобосот Ел Менчо поттикна координирана пропагандна кампања за ширење страв во Мексико
Мексиканските наркокартели долго време ги користат социјалните мрежи за пропагандни напори, од клеветење на ривалите до јавно објавување на активностите на криминалните групи, како што е дистрибуција на помош за време на пандемијата на ковид-19. Експертите велат дека по убиството на Ел Менчо, лажните вести се ширеле со изненадувачка брзина, не само од невнимателни корисници туку во некои случаи и од самиот наркокартел, во обид да го претстави својот одмазднички бран на насилство да изгледа поголем и пострашен отколку што навистина бил
Откако мексиканските сили во неделата го убија најбараниот наркобос во земјата, низ социјалните мрежи се проширија лажни извештаи за насилство, поттикнати од она што истражувачите го нарекуваат координирана пропагандна кампања од страна на организираниот криминал. Навистина избувнаа немири во многу делови од Мексико, бидејќи лојалистите на Немесио Осегера Сервантес, познат како Ел Менчо, водачот на картелот Нова генерација Халиско, поставија блокади на патиштата, запалија автобуси и продавници и нападнаа бензински пумпи како одмазда за неговото убиство.
Но, онлајн, ситуацијата изгледаше многу полошо. Меѓу лажните информации се појавија извештаи дека аеродромот „Гвадалахара“ е преземен од припадници на картелот на Ел Менчо, додека авион беше прикажан во пламен на аеродромската писта. Беше прикажано и издигањето чад од црква и повеќе згради во градот Пуерто Ваљарта, популарен кај туристите. Ваквите слики што беа прегледани од „Ројтерс“ се лажни, но беа споделени десетици илјади пати.
Дезинформациите рутински се шират по појавата на вештачката интелигенција
Експертите велат дека по убиството на Ел Менчо, лажните вести се ширеле со изненадувачка брзина, не само од невнимателни корисници туку во некои случаи и од самиот картел, во обид да го направи својот одмазднички бран на насилство да изгледа поголем и пострашен отколку што навистина бил.
– Тие се обидуваат да покажат дека мексиканската влада нема контрола врз земјата – рече Џејн Есберг, доцентка на Универзитетот во Пенсилванија, која проучувала како мексиканските криминални групи ги користат социјалните мрежи.
Таа додаде дека оваа стратегија помогнала да се создаде наратив дека картелот е присутен низ целата земја, но го отежнала утврдувањето на обемот на насилството со кое се соочуваат безбедносните сили.
Кога новинар го прашал за профилите на социјалните мрежи поврзани со картелот што шират лажни вести, мексиканскиот секретар за безбедност Омар Гарсија Харфух во понеделникот изјавил дека властите веќе идентификувале „различни профили“ и дека ќе спроведат подлабока истрага за да утврдат кои од нив имаат „директни врски со организирана криминална група“. Тој додаде дека постојат и други профили „посветени на ширење лаги“, но немаат никакви утврдени криминални врски.
Мексиканската претседателка Клаудија Шајнбаум изјави дека властите работат брзо на побивање на дезинформациите и дека по убиството на Ел Менчо циркулираат „многу лажни вести“.
Наркоинфлуенсери го обликуваат јавното мислење
Мексиканските картели долго време ги користат социјалните мрежи за пропагандни напори, од клеветење на ривалите до јавно објавување информации за дел од нивните активности, како што е дистрибуција на помош за време на пандемијата на ковид-19. Лажниот материјал што традиционално го користат криминалните групи во Мексико е со пониска технологија: на пример, реобјавени видеа од картели од претходните години или насилни слики од далечни конфликти на други континенти, велат истражувачите.
Но појавата на содржина генерирана од вештачка интелигенција сега им овозможи на картелите да произведат покреативна пропаганда со лажни вести.
Во меѓувреме, подемот на таканаречените наркоинфлуенсери (влијателни личности на социјалните мрежи што стекнаа голем број обожаватели) што ги користат своите профили на социјалните мрежи за да го слават, па дури и да го промовираат организираниот криминал – отвори уште една платформа за ширење пропаганда во последниве години.
– Ваквите кампањи за дезинформации може да бидат особено штетни во Мексико, каде што насилството го отежнува пристапот на новинарите до делови од земјата, за да можат да известуваат од терен и да ги разликуваат фактите од фикцијата – рече Есберг.
Но, таа и други експерти исто така предупредија дека често е тешко со сигурност да се утврди кои профили или блогови се поврзани со наркокартелите и шират лажни вести.
Пабло Калдерон, вонреден професор по политика и меѓународни односи на Универзитетот во Североисточен Лондон, рече дека картелите ги користат социјалните мрежи за да ги засилат својот имиџ и моќ и да го обликуваат јавното мислење, вклучувајќи и преку дезинформации.
– Неделата беше добар ден за мексиканските безбедносни сили. Но организираниот криминал беше успешен во менувањето на наративот, настрана од акцијата на властите кон хаос – рече Калдерон.
