По повод 50-годишниот јубилеј на професионална музичка кариера
По повод 50-годишниот јубилеј од професионалната музичка кариера на еден од најзначајните и највлијателни македонски автори, композитори, аранжери и мултиинструменталисти – Никола (Кокан) Димушевски, во Македонскиот културно-информативен центар во Софија се одржа свечен и исклучително значаен концертен настан. Овој концерт, кој го носи името на неговото најново авторско издание „The Back of Beyond“ („Зад грбот на Бог“), претставува уметничка ретроспектива, но и длабоко современа музичка исповед на еден творечки дух што повеќе од половина век ја обликува звучната слика на македонската, балканската и европската музичка сцена.
Композициите создадени во периодот на изолација и глобалната пандемија на ковид-19 се носители на една особена емоционална тежина, на тишината претворена во звук, на отсутноста во присуство, а внатрешниот немир претставува високоестетизирана музичка форма.
Никола (Кокан) Димушевски, роден во 1958 година во Скопје, каде што и денес живее и создава, е еден од основачите на легендарната група „Леб и сол“, формирана во 1976 година, музичка група што остави неизбришлива трага во историјата на југословенската и македонската музика. Со оваа група и како самостоен автор, тој има реализирано над 21 носач на звук со бендот, а како солист, продуцент и аранжер – повеќе од 40 компакт-диска и над 70 аудио и видеоизданија од различен вид.
Неговиот творечки опус е исклучително богат и разновиден и претставува редок пример на уметник што истовремено живее во повеќе музички светови. Во неговото дело се среќаваат џез-рок експресија, современа електронска музика, симфониски и камерни форми, музика за театар и филм, радиофонски дела, како и голем број музички авиза, шпици и џинглови создадени за телевизиски и радиски продукции низ целиот Балкан. Тој е автор на повеќе од 250 композиции и аранжмани за различни оркестарски состави, како и на над 300 медиумски музички теми што станале дел од секојдневната звучна меморија на регионот.
Со над 2.000 одржани концерти низ Европа, бивша Југославија, Грција, Кипар, Бугарија, Словачка, Чешка, Австрија, Германија, Франција, Ирска, Велика Британија, Шведска, Данска и Малта, како и настапи во САД, Канада, Нов Зеланд и Австралија, Димушевски се вбројува меѓу ретките македонски уметници со навистина глобална концертна биографија.
Неговиот истражувачки дух особено доаѓа до израз во неговата работа со староцрковното и македонското песнопојание, почнувајќи од 1997 година, кога преку современи електронски инструменти и хармонски интервенции врз оригинални неумски записи создава сосема нов звучен универзум – спој на духовното наследство и современата музичка мисла. Овој пристап го позиционира како уметник што не само што компонира туку и реконструира, преосмислува и повторно ја раѓа традицијата во современ контекст.
Во текот на својата кариера Димушевски има работено и како продуцент и тон-мајстор на над 130 изданија за различни изведувачи. Неговите многубројни награди и признанија ја потврдуваат тежината на неговото дело: од раните „Плакети на ЈРТ“ и „Седум секретари на СКОЈ“, преку меѓународни признанија, до престижни домашни и европски награди за животно дело, културен придонес и музичка иновација. Меѓу нив се издвојуваат и Орденот за заслуги за Република Македонија, наградата „Трајко Прокопиев“ за животно дело, како и титулата Витез од Прв ред на редот Св. Михаел од Малта – исклучително признание што го поставува меѓу ретките уметници со ваков меѓународен статус.
Концертот во Софија не беше само музички настан туку и симболичен пресек на пет децении непрекинато творештво, истражување и уметничка посветеност. Тоа е вечер посветена на автор што не престанал да ја преиспитува границата меѓу звукот и тишината, меѓу традицијата и иднината, меѓу локалното и универзалното. „Зад грбот на Бог“ не е само наслов на албум или концерт, тоа е метафора за една внатрешна музичка филозофија, каде што звукот станува духовен простор, а музиката – јазик што ги надминува сите граници. Овој јубилеен концерт претставуваше ретка можност публиката да се сретне со еден жив музички архив, со автор чиј опус не само што ја бележи историјата на една сцена туку и активно ја создава.
