Второ продолжение од интервјуто со Крешимир Мишак
Крешимир Мишак повеќе од две децении е синоним за храбро истражување на теми кои мејнстрим-науката често ги игнорира. Како автор на повеќе од десет книги и долгогодишен уредник и водител на култната емисија „На рубу знаности“ на ХРТ, неговата активност успеа да создаде заедница на мислители кои не се плашат да го постават прашањето: „Што ако…?“.
Викендов во Скопје тој ќе одржи уште две предавања кои ќе бидат интерактивни, со што посетителите ќе можат да постават директни прашања.
Што е тоа трансхуманизам?
– Па воопшто не е проблем кратко и јасно да се дефинира трансхуманизмот. Проблемот е во тоа што нужно таа дефиниција нема да донесе секому разбирање затоа што таа се темели и произлегува од мноштво поими и теми кои би требало прво да се познаваат за тој заклучок да биде логичен. Но кога би кажал вака накратко, трансхуманизмот би можел да се опише на два начина. Еден начин е оној со кој тој се претставува. А тој се претставува како една технолошка религија која му ветува на човекот бесмртност со тоа што ќе го одвои од материјата и ќе го вчита во некој клауд, но всушност се работи за интеграција, дури тогаш човекот веќе не би бил некоја индивидуа туку би бил дел од еден спрегнат колективен систем. Како што имаме паметни телефони, интернет на нештата, така ќе биде интернет на телата, интернет на умовите, паметна крв, паметен човек 2.0 и слично. На малку повисоко ниво трансхуманизмот повеќе се открива како еден паразит кој користи принципи од духовниот и природниот живот, извртени, поедноставени и надвор од тој еден нематематички код на фракталната геометрија која го одбележува живиот свет и универзумот. И во тој контекст би можело да се зборува, барем јас така го гледам тоа, дека всушност трансхуманизмот претставува не надградба на човекот со технологија за да стане натчовек, секако сето тоа интегрирано и колективно, туку надградба на технологијата со духот, односно со самиот тој живот. Така што тоа се тие два правци во кои може да се дефинира трансхуманизмот: едниот е оној прокламиран од страна на трансхуманизмот, а другиот е овој за кој јас мислам дека всушност е поточен, ете тоа е оној мој сопствен, но не сум јас единствениот во светот кој дошол до тој заклучок.
Кога почнавте со пишување на авторски песни и кога ја објавивте вашата прва книга?
– Од своите најрани денови кога почнав да свирам во бендови. Претходно свирев со татко ми на две гитари, што исто беше еден мал бенд, но кога почнав да свирам со бендови, Воодоо Цатс па Фантоми, и првиот концерт беше 1988 година, јас мислам, во КСЕТ. И пред тоа имав еден свој сопствен „Ноу нејм бенд“, квази-џез бенд, кој исто имаше прв концерт таа година и единствен. Мене од почетокот ме занимиваше првенствено гитарата. Значи солажите беа мој фокус, секако учење на склопување аранжмани, секако совладување на сите техники на свирење рок гитара, блуз фразирање, свиткување жици, рифови и слично. Но секогаш од првиот момент кога воопшто се запознав со тоновите во седум-осум години веднаш напишав некоја песничка. Така што мене занимањето за пишување песни отсекогаш ме занимиваше, но не знаев точно која би била моја сопствена приказна ниту тоа ме интересираше бидејќи се занимавав пред сè со гитарата. И обично би имало некој во бендот кој би имал некоја идеја, некој идеен водач, како Роберт во Фантомите, па се случуваше јас од самиот почеток на Фантомите секогаш да напишам по некоја песна која беше во согласност со звукот, идеологијата на бендот, кој пак произлегуваше од тој водач на бендот секогаш. Па првата песна ја напишав веднаш на првата синглица на групата Фантоми во 1989 година; на А-страната се наоѓа песната „Беба, бебица“, нашиот прв пред-хит од нашиот тогашен менаџер, денес покојниот Жељко Тутуновиќ, а на другата страна една моја песна на синглицата која излезе во промотивни цели во 2.000 примероци и тоа е всушност моја прва авторска песна. Е сега на секоја плоча на Фантомите се наоѓаат барем по две-три-четири. Подоцна кога ги променивме пејачите и станавме сосема друг бенд кога Тристан Карас почна да свири со нас и кога ја направивме плочата Фантоми 2: Лица, пак пишував некои песни, но пак за Тиќо, односно за пејачот како тој имаше амбиент, какви тој песни пишуваше, јас некако бев дел од тој органски звук па би рекол дека придонесував со по некоја песна, но повеќе онака како некој страничен играч. Е тогаш по тоа кога сè тоа се распадна со мојот басист и денешниот Данко Стефановиќ Шпиц, останав препуштен сам на себе, гитарите и аранжманите дотогаш веќе ги совладав, но многу работи научив од Тиќо и на плочата на групата Граѓани, единствениот албум на таа моја група, напишав сите 10 песни. Но тие беа на некој начин малку сложеници од некои фрази, мотиви и така натаму; уште секогаш проблемот беше во тоа што не знаев точно која е мојата приказна кога зборуваме за не само за звукот туку и за текстовите. И тогаш од Граѓаните, паралелно свирев во Вируси каде не пишував песни туку само ја дрмав ритам гитарата, тоа го обожавав безгрижно, а тогаш со групата Хакуна Матата, која произлезе од Граѓаните и затоа ѝ го променивме името, одеднаш видов аха кој дух е оној кој мене ме занимлива. Морав да отфрлам сè што знам за да најдам кој сум јас и така тука всушност почнав да пишувам песни како главен автор на првите две плочи на Хакуна Матата, не единствен, а на задните три практично единствен бидејќи сите други, другиот член на бендот, гитаристот кој некогаш пишуваше песни си замина. И оттогаш ги напишав така севкупно напишав некаде осумдесетина песни, можеби 120 ако се сметаат разни телевизиски шпици, џинглови или песни за телевизиски емисии насловни. И така што тоа беше мојата всушност сага. И еве сега во последно време по пет албуми на Хакуна Матата кои беа строго авторски, почнав да свирам во рамките на својот проект „Крешимир Мишак Фингерпицкинг“ кој го чинам јас сега со разни пријатели кои се менуваат, кој се темели на техниката на свирење која се вика фингерпикинг, и тука пак снимив плоча „Дојдете во мојот клауд“ и сега баш снимив втора плоча во Сомбор уште необјавена, каде всушност сега се откажав пак од пишување песни. На плочите се наоѓа тука и таму по некоја моја песна, но повеќе одев на тоа да се ослободам од тоа ропство на современото доба авторство — пишувај песни, собирај права — туку да се вратам во старите времиња кога луѓето земаа песни од други автори кои им се допаѓаа па им даваа ново руво и благодарение на нив ние имаме илјадници феноменални верзии на песната „Yesterday“ и така натаму. Така што почнав да се занимавам не би рекол со пусти обработки, туку би рекол дека земав песни кои ме пратеа низ животот, со кои на некој начин се зближив, кои можеби дури и раскажуваат за мене или ме потсетуваат на некој битен животен период, и кои главно во некои други облици постоеле, па јас им давав некоја друга форма; во овој случај сакав да направам некаква Неw Орлеанс американска музика на домашен начин. Така што ете сега пак на крајот дојдов до тоа дека пишувањето сопствени песни е само попатно во мојот материјал, а нагласокот повеќе не е на некој пејач или водач на бенд туку на вкупниот концепт на плочата. А што се однесува до книгите, тука одговорите се всушност многу полесни; мојата прва книга која ја напишав всушност не се однесува на граничните подрачја на човековото знаење, тоа е збирка раскази Ѕвездени рифови каде всушност се собрани петнаесетина — тоа е вкупниот број на мои објавени научно-фантастични раскази. Добив за нив и две награди Сфера и слично; тоа беше доста живописен период од некаде 1998 до 2005 по прашањето на СФ за мене, и таа книга и денес сега е повторно објавена со еден нов расказ, и понатаму постои, меѓутоа дури по неа почнав да објавувам книги како „Телепатија и телекинеза“, НЛО и подоцна сите овие останати кои веќе се однесуваат на жанрот метафизика, теории на заговор и така натаму, а прва беше значи таа збирка СФ-раскази.
На кои музички проекти работите во периодов?
– Па по дваесет години свирење и активно снимање плочи со вкупен збир од пет албуми со групата Хакуна Матата, што ми претставуваше голема радост и многу тука се случуваа добри и развојни работи, многу тоа се надградуваше од албум во албум секогаш нешто друго беше во фокус — еднаш продукција, еднаш згуснување, еднаш ширење, еднаш оваа тема тематика, еднаш онаа тематика. Но моментално се занимавам со својот сопствен проект кој се вика „Крешимир Мишак Фингерпикинг“. Тоа е всушност бенд во кој сум јас единствен член, иако тој има три наслови. И секако го имам и својот трио, бас и тапани, Зоран Дрлиќ Зока и Кристијан Типура со кои свирам веќе две-три години по разни блуз фестивали или така каде и да треба да се забавуваат луѓето. Исто така во Сомбор со феноменалниот продуцент Александар Вациќ и неговите дечки — за сега да не трошам време на сите имиња — снимив албум „Дојдете во мојот клауд“ кој се наоѓа и на каналот „Крешимир Мишак Мјузик“, а може да се најде и на Спотифај или било каде, па и на винил, тоа ми беше всушност главната цел. И ете токму сега додека одговарам на овие прашања, неодамна се вратив од Сомбор каде снимив втор албум на тој „Крешимир Мишак Фингерпикинг“ стил. И тоа е она што моментално всушност во музиката ме окупира: техниката на свирење фингерпикинг и склопување нови концепти на темел на тоа на кој начин разни песни може да се променат во тој стил.
(продолжува)
Првиот дел од интервјуто беше објавен на 28 февруари 2026 година
Книгите отсекогаш барале и бараат трпение – Нова Македонија
Крешимир Мишак викендов повторно е во Скопје! За повеќе информации за достапни влезници – тиx.мк
