ДАЛИ БЕЗБЕДНОСНАТА ЗАКАНА ОД ИРАН КОН ЕВРОПА Е БЛЕФ, РЕАЛНОСТ ИЛИ ЛАЖНА ВЕСТ ОД НЕЧИЈА МИЛИТАНТНА КУЈНА
- Зголемените тензии на Блискиот Исток, особено медиумските извештаи на западните медиуми со наратив што создава стрес и страв кај Европејците, имаат интенција да отворат сериозни прашања за безбедноста на европските земји, особено во контекст на потенцијални ракетни закани од Иран. Иако директен напад врз Европа во моментов не е најверојатното сценарио, воените и геополитичките анализи низ западните медиуми укажуваат дека таквата можност не може целосно да се исклучи. Во продолжение даваме кус сублимат на пишувањата во повеќе европски мејнстрим медиуми
Иран во изминатите години значително ги разви своите ракетни капацитети, вклучувајќи и балистички ракети со среден дострел, кои теоретски можат да погодат делови од Југоисточна Европа. Овој факт ја става Европа во нов безбедносен контекст, каде што класичните одбранбени стратегии мора да се преиспитаат.
Дополнителен фактор на загриженост е развојот на напредни беспилотни летала и крстосувачки ракети, кои се потешки за откривање и пресретнување. Овие технологии веќе се користени во регионални конфликти, што ја зголемува веројатноста за нивна употреба и против подалечни цели.
Воените експерти предупредуваат дека европските воени бази, особено оние што се поврзани со операции на НАТО, би можеле да бидат потенцијални цели во случај на поширока ескалација. Тоа важи особено за базите во Југоисточна Европа, кои географски се поблиску до зоната на потенцијален дострел.
Сепак, треба да се нагласи дека Европа располага со развиени системи за противракетна одбрана, вклучувајќи радарски мрежи и пресретнувачки ракети, што значително ја намалува веројатноста за успешен напад. Овие системи се дел од колективната безбедносна архитектура и се дизајнирани токму за вакви сценарија. И покрај тоа, ризикот не е занемарлив. Во услови на ескалација, Иран би можел да се одлучи за асиметрични стратегии, вклучувајќи и напади преку посредници или целење на европски интереси надвор од самата територија на континентот.
Политичките аналитичари укажуваат дека ваквиот тип закани се користат и како средство за притисок, со цел да се влијае врз одлуките на европските влади. Тоа значи дека заканата не е само воена туку и геополитичка. Во економска смисла, дури и самата можност за ракетни напади создава несигурност на пазарите, влијае врз инвестициите и ја зголемува цената на енергентите. Тоа индиректно ја погодува Европа и ја прави почувствителна на глобални кризи.
Европските земји веќе преземаат мерки за зголемување на одбранбената подготвеност, вклучувајќи и засилување на противвоздушната одбрана и координација меѓу сојузниците. Тоа укажува дека заканата се сфаќа сериозно, иако не се смета за непосредна.
Заклучно, сценариото за ракетни напади врз Европа останува малку веројатно во краток рок, но не и невозможно. Токму затоа, безбедносните структури остануваат во состојба на зголемена готовност, следејќи го секој сигнал за потенцијална ескалација.
Во вакви услови, Европа се соочува со комплексен предизвик, поточно како Брисел и ЕУ да одговорат на заканите, во координација со носечките земји на ЕУ, плус Велика Британија. Балансот меѓу одвраќање и дипломатија ќе биде клучен за спречување сценарија што би можеле да имаат сериозни последици за целиот континент.
Р.С.
