Формирањето на планетите е вистинска трка со времето, потврдија астрономите откако го користеа вселенскиот телескоп Џејмс Веб за да проучат 72 млади ѕвезди слични на нашето Сонце. Резултатите од истражувањето покажуваат дека материјалот потребен за изградба на планети брзо се празни од протопланетарните дискови – облаци од гас и прашина што орбитираат околу млади ѕвезди. Поради ова, одредени видови планети имаат исклучително краток временски период за целосно да се формираат пред ѕвездените ветрови да ја однесат суровата материја во вселената.
– Гасните џинови како Јупитер мора да ги изградат своите масивни атмосфери додека сè уште има доволно материјал во дискот, пред моќните млазови и ветрови да го однесат во празниот простор – објаснува водачот на истражувачкиот тим, Наман Баџаџ, од Универзитетот во Аризона.
Благодарение на сликите од телескопот Џејмс Веб, научниците беа во можност да го следат движењето на молекуларниот водород и за првпат да состават целосна слика за тоа како ѕвездите со текот на времето остануваат без материјал за создавање планети. На самиот почеток, додека облакот е сè уште густ, силните магнетни полиња создаваат силни ветрови што почнуваат да го туркаат материјалот. Како што времето минува и облакот станува помал, светлината од младата ѕвезда полесно поминува низ него, па екстремно силното зрачење почнува да гори и буквално го издувува преостанатиот гас – процес што научниците го нарекуваат фотоиспарување.
Оваа стапка на губење гас директно диктира каков вид планети ќе се формираат во системот. Штом младата ѕвезда ги оддува гасните облаци, шансата за создавање џиновски планети како Јупитер и Сатурн исчезнува засекогаш, додека останува уште малку време за формирање на помали карпести светови слични на Земјата. Ова откритие дава најдобар увид досега во тоа како нашиот Сончев Систем го добил својот облик пред околу 4,6 милијарди години, а резултатите од студијата беа објавени во научното списание „Астрономски журнал“.
