Фото: Маја Јаневска-Илиева

Војната во Иран и долготрајните трговски тензии би можеле да го намалат економскиот раст на еврозоната, да ги зголемат трошоците за позајмување и да ја предизвикаат способноста на некои земји-членки да ги одржат јавните буџети, заклучува извештајот на Европската централна банка во среда, објави „Ројтерс“.

Финансиските пазари во најголем дел ја игнорираа војната во Иран, оставајќи ги акциите со високи проценки, ниските трошоци за корпоративно позајмување и разликата помеѓу приносите на суверените обврзници низ блокот од 21 земја на ниски нивоа, зголемувајќи ги стравувањата дека инвеститорите може да бидат самодоволни во врска со ризиците.

– Сценарио на значително послаб раст поврзан со поупорен енергетски шок би можело да предизвика преоценка на фискалната одржливост и нагло повторно одредување на цените на пазарите на суверени обврзници – соопшти ЕЦБ во полугодишниот Извештај за финансиска стабилност.

Таквото повторно одредување на цените потоа би можело да ги зголеми трошоците за позајмување на корпорациите, предизвикувајќи повратна јамка што би можела да ја загрози финансиската стабилност и да ја погоди реалната економија.

Овој ризик е особено акутен бидејќи владите веќе финансираат долг список на итни проекти, ограничувајќи ги нивните фискални бафери и нивниот простор за маневрирање.

– Високите потреби за суверено финансирање поврзани, меѓу другото, со трошоците за одбрана, зелената транзиција и потенцијалните фискални мерки за заштита на домаќинствата и фирмите од зголемувањето на цените на енергијата, веројатно ќе ги зголемат притисоците на среден рок – додаде ЕЦБ.

Проблемот го усложнува зголемената изложеност на хеџ фондовите на пазарите на државни обврзници. Иако нивното присуство ја зголемува ликвидноста во нормални времиња, хеџ фондовите често се високо задолжени, што ги прави движењата на цените почувствителни на промените во расположението, соопшти централната банка.
Секоја распродажба на пазарите на долгови може да се влоши и од релативно непроѕирните небанкарски финансиски посредници, кои имаат тенденција да бидат помалку ликвидни, да имаат поголема задолженост и да уживаат во порелаксирана регулатива.

Ваквите посредници имаат широко распространети врски со по традиционалните заемодаватели и би можеле да го заразат инаку здравиот банкарски сектор, тврди ЕЦБ.

– Потенцијалот овие високо меѓусебно поврзани ризици да се материјализираат истовремено, евентуално засилувајќи се меѓусебно, ги зголемува ризиците за финансиската стабилност – соопшти централната банка. Укажувајќи на друга таква меѓусебна поврзаност, ЕЦБ, исто така, предупреди дека загриженоста за одржливоста на долгот во САД би можела да ја зарази Европа.

Американските државни обврзници беа безбедно засолниште, но загриженоста за кредибилитетот на буџетските политики на САД би можела да доведе до нагла промена во перцепциите, што потоа би имало глобално влијание.

ЕЦБ, исто така, забележа дека пазарите сигнализираат загриженост за зголемената зависност на фирмите поврзани со вештачката интелигенција од финансирање со долг, што заслужува внимание.