Претседателот на САД го отфрли одговорот на Иран во врска со мировниот план за Блискиот Исток
- За неколку часа, Трамп го отфрли предлогот на Иран во објава на социјалните медиуми, пишувајќи: „Не ми се допаѓа – тотално неприфатливо“, без да даде дополнителни детали. САД предложија крај на борбите пред да започнат разговори за поспорни прашања, вклучително и нуклеарната програма на Иран. По отфрлањето на иранските барања од страна на Трамп, официјален Техеран вчера соопшти дека верува оти неговиот предлог за завршување на војната е „великодушен и одговорен“
Брзото отфрлање на одговорот на Иран на мировниот предлог на САД од страна на американскиот претседател Доналд Трамп вчера предизвика пораст на цените на нафтата, поради загриженоста дека 10-неделниот конфликт ќе се одолжи, со што бродскиот сообраќај низ Ормускиот Теснец ќе биде во застој.
Неколку дена откако САД изнесоа понуда со надеж за повторно отворање на преговорите, Иран во неделата објави одговор фокусиран на прекин на војната на сите фронтови, особено во Либан, каде што американскиот сојузник Израел се бори против милитантите на Хезболах, поддржани од Иран. Техеран, исто така, вклучи барање за надомест за воената штета и го нагласи иранскиот суверенитет над Ормускиот Теснец, соопшти иранската државна телевизија. Иранците исто така ги повикаа САД да ја прекинат својата поморска блокада, да гарантираат дека нема да има понатамошни напади, да ги укинат санкциите и да ја прекинат забраната за продажба на иранска нафта, соопшти полуофицијалната новинска агенција „Тасним“. Безбеден премин низ Ормускиот Теснец и воспоставување безбедност во регионот и Либан беа други барања на Иран, кои се сметаат за дарежлива и одговорна понуда за регионалната безбедност.
За неколку часа, Трамп го отфрли предлогот на Иран во објава на социјалните медиуми, пишувајќи: „Не ми се допаѓа – тотално неприфатливо“, без да даде дополнителни детали. САД предложија крај на борбите пред да започнат разговори за поспорни прашања, вклучително и нуклеарната програма на Иран.
По отфрлањето на иранските барања од страна на Трамп, официјален Техеран вчера соопшти дека верува оти неговиот предлог за завршување на војната е „великодушен и одговорен“.
– Нашето барање е легитимно: барање за крај на војната, укинување на американската блокада и пиратството, како и ослободување на иранските средства што се неправедно замрзнати во банките поради притисокот од САД – рече портпаролот на Министерството за надворешни работи, Есмаил Багаеи.
Иранската нуклеарна програма и Ормускиот Теснец главни точки на раздор
„Волстрит џурнал“ објави дека Иран ги отфрлил барањата на САД во врска со неговата нуклеарна програма и резервите од високозбогатен ураниум. Наместо тоа, Техеран предложил посебни преговори и понудил да разреди дел од својот високозбогатен ураниум и да го префрли остатокот во трета земја, со одредба дека ќе биде вратен доколку Вашингтон излезе од каков било евентуален договор, објави американскиот весник.
САД сакаат гаранции дека Иран ќе ја прекине својата нуклеарна програма како дел од каков било мировен договор. Иран наводно се согласил да го суспендира збогатувањето ураниум, но за пократок период од 20-годишниот мораториум предложен од САД. Иран го отфрли демонтирањето на своите нуклеарни постројки. Техеран, исто така, побара САД да ја прекинат блокадата на иранските пристаништа како услов за отворање на Ормускиот Теснец.
Ќор-сокакот ги зголеми цените на нафтата и незадоволството во американската јавност
Цените на нафтата вчера скокнаа за над 3,5 отсто по веста за континуираниот ќор-сокак што го остава Ормускиот Теснец во голема мера затворен. Пред почетокот на војната на 28 февруари, поморскиот премин пренесуваше една петтина од светските текови на нафта и течен природен гас и се појави како една од централните точки на притисок во војната.
Додека сообраќајот низ Ормускиот Теснец е намален во споредба со состојбата пред војната, податоците за превоз на „Кплер и ЛСЕГ“ покажаа дека три танкери натоварени со сурова нафта го напуштиле водниот пат минатата недела, со исклучени уреди за следење за да се избегне ирански напад.
Спорадичните разгорувања во борбите околу теснецот во последните денови го тестираа прекинот на огнот што го запре целосното војување откако стапи во сила на почетокот на април.
Анкетите покажуваат дека војната е непопуларна кај американските гласачи, кои се соочуваат со значително повисоки цени на гориво на помалку од шест месеци пред националните избори што ќе одредат дали Републиканската партија на Трамп ќе ја задржи контролата врз Конгресот.
САД, исто така, наидоа на мала меѓународна поддршка, а сојузниците на НАТО ги одбиваат повиците за испраќање бродови за отворање на Ормускиот Теснец без целосен мировен договор и меѓународно овластена мисија.
Неизвесност околу следните потези на САД, наспроти непопустливоста на Иран
Не е јасно какви нови дипломатски или воени чекори би можеле да претстојат. Се очекува Трамп да пристигне во Пекинг утре. Со растечкиот притисок, Иран е меѓу темите за кои Трамп и кинескиот претседател Си Џинпинг треба да разговараат. Трамп се потпира на Кина да го искористи своето влијание за да го одоброволи Техеран да склучи договор со Вашингтон.
Иранскиот претседател Масуд Пезешкијан во објава на социјалните мрежи изјави дека Иран „никогаш нема да потклекне пред непријателот“ и дека „ќе ги брани националните интереси со сила“.
Од друга страна, израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху во интервју за американски „Си-би-ес њуз“ се осврна на можностите за сузбивање на иранската нуклеарна програма, но призна и дека израелските планери ја потцените способноста на Иран да го задуши сообраќајот во Ормускиот Теснец.
– Најдобриот начин за отстранување на збогатениот ураниум би бил преку дипломатија – рече израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху во интервју емитувано во неделата на емисијата „60 минути“ на „Си-би-ес њуз“. Но тој не ја исклучи можноста за негово отстранување со сила.
Крајот на непријателствата со Иран не мора нужно да донесе крај на војната во Либан, исто така порача Нетанјаху во интервјуто, во кое наведе и дека израелските планери ја потцениле способноста на Иран да го задуши сообраќајот низ Ормускиот Теснец. Р.С.
Дипломатските напори не ги стивнаа судирите и безбедносните закани во Персискиот Залив
И покрај дипломатските напори за излез од ќор-сокакот, заканата за бродските патишта и економиите на регионот остана висока. Обединетите Арапски Емирати завчера соопштија дека пресретнале два беспилотни летала што доаѓале од Иран, додека Катар го осуди нападот со беспилотни летала што погодил товарен брод што доаѓал од Абу Даби во нивните води. Кувајт изјави дека неговата воздушна одбрана се справила со непријателските беспилотни летала што влегле во неговиот воздушен простор. Судирите продолжија и во јужен Либан меѓу Израел и милитантната група Хезболах, поддржана од Иран, и покрај прекинот на огнот таму, посредуван од САД, објавен на 16 април. Р.С.
