Меѓу членките на ЕУ, најголем процент на возрасно население со прекумерна телесна маса или дебелина имаат Хрватска и Малта. Експертите постојано предупредуваат дека дебелината достигна пандемиски размери. Дури две милијарди возрасни лица во светот имаат прекумерна тежина, од кои 650 милиони се дебели (индекс на телесна маса поголем од 30 кг/м2).
Дебелината е прекумерно акумулирање масно ткиво во телото поради зголемување на бројот или волуменот на масни клетки (адипоцити). Причините за зголемување на телесната тежина се многу посложени од едноставна нерамнотежа во внесувањето и потрошувачката на енергија. Постојат и голем број други фактори, како што се метаболички, генетски, ендокринолошки и психолошки и разлики во расата, полот, возраста, социоекономскиот статус, навиките во исхраната, нивото на физичка активност и многу други.
Најшироко прифатената класификација на дебелината е онаа на Светската здравствена организација (СЗО), која се базира на БМИ (индекс на телесна маса или индекс на телесна маса ITM) – пресметка базирана на висината и масата на телото, што релативно добро корелира со процентот на телесни масти (степен 1 - БМИ 25-29,9 кг/м2, степен 2 – БМИ 30-39,9 кг/м2, степен 3 – БМИ еднаков или поголем од 40 кг/м2).
Дебелината не е само естетски проблем. Тоа е комплексна, хронична болест што е поврзана со голем број сериозни болести, пократок животен век и значително нарушен квалитет на живот. Лице со дебелина има зголемен ризик од развој на други болести, како што се метаболички синдром, дијабетес тип 2, артериска хипертензија, дислипидемија, коронарна срцева болест, мозочен удар, остеоартритис, депресија, неалкохолен стеатохепатитис, неплодност кај жени, еректилна дисфункција кај мажи, ризик од мртвородено дете, заболување на жолчното ќесе, опструктивна ноќна апнеја, гастроезофагеален рефлукс, некои видови на рак (на пр. ендометриум, дојка, дебело црево), астма.
Дебелината предизвикува четирикратно зголемување на смртноста од кардиоваскуларни заболувања и двојно зголемување на смртноста поврзана со малигни заболувања. Луѓето со екстремна дебелина имаат од 6 до 12 пати поголема стапка на смртност. Основа за третман на дебелината се соодветна исхрана, физичка активност и промена во начинот на живот. Важно е да се пристапи кон секој пациент поединечно и да се утврдат реални цели и план за лекување.
