Соединетите Американски Држави ќе добијат поширок пристап за воени цели во Гренланд и можност за воспоставување нови одбранбени области, согласно договорот што денеска го потпишаа САД, Данска и Гренланд.
Договорот е потпишан на маргините на Генералното собрание на Обединетите нации во Њујорк и го изменува и дополнува Договорот за одбрана на Гренланд од 1951 година. Нема рок на истекување.
Според документот, објавен од данското Министерство за надворешни работи, страните имаат заеднички интерес американската војска да има пристап до Гренланд во обем неопходен за одбрана на островот, Северноатлантскиот договор и американскиот континент, вклучително и преку воспоставување на одбранбениот систем „Golden Dome“.
Договорот предвидува зајакнување на ангажманот на НАТО на Арктикот преку планирање, присуство, воени вежби и заедничко собирање разузнавачки информации.
На САД ќе им биде дозволено да ги модернизираат и прошират активностите во вселенската база Питуфик, како и да воспостават дополнителни одбранбени области во Нарсарсуак и Местервиг. Техничките детали дополнително ќе бидат усогласени меѓу страните.
Вашингтон ќе може да предложи и други одбранбени области или зајакнување на воените операции и објекти, но таквите предлози ќе бидат предмет на дополнителни консултации и меѓусебен договор.
Договорот предвидува американските договори за стоки и услуги поврзани со воспоставувањето, одржувањето и сервисирањето на одбранбените области, колку што е можно повеќе, да им се доделуваат на компании од Гренланд, во зависност од нивните капацитети и изводливоста на работите.
На американските сили им се гарантира слободен пристап и движење меѓу одбранбените области низ Гренланд по копно, воздух и море. Американските авиони ќе можат да летаат над и да слетуваат каде било во Гренланд, додека американските јавни пловила ќе имаат подводен пристап до територијалните води, освен ако страните не се договорат поинаку.
Во документот се нагласува дека овие права мора да се применуваат со почитување на гренландското општество и начинот на живот, вклучително и ловот, риболовот и другите традиционални активности.
Страните се согласија и за заедничко спротивставување на шпионажата во Гренланд, додека Данска се обврза да продолжи со зајакнување на својата безбедносна позиција на Арктикот.
Според договорот, држави кои не се членки на НАТО нема да можат да воспоставуваат сопствени воени инсталации или да одржуваат трајно воено присуство во Гренланд. Документот го ограничува и стекнувањето контрола или значително влијание од држави или инвеститори надвор од НАТО, партнерските земји на НАТО и ЕУ во чувствителни сектори, кога тоа би можело да ја загрози националната безбедност или јавниот ред.
Иако американскиот претседател Доналд Трамп пред потпишувањето изјави дека договорот им дава на САД „трајна контрола врз безбедноста и сите други потреби“ во Гренланд, во самиот документ се потврдуваат сувереноста и територијалниот интегритет на Кралството Данска и се признава правото на народот на Гренланд на самоопределување согласно меѓународното право.
Во случај Гренланд да стане независен, Данска и Гренланд треба да обезбедат новата држава да се согласи да остане во НАТО, односно, доколку е потребно, да поднесе барање за членство, како и да ги преземе правата и обврските на Данска од договорот и одбранбените аранжмани.
Договорот ќе стапи во сила откако Данска и Гренланд ќе ги завршат соодветните парламентарни процедури.
