- Франција, оптоварена од комплексот на своето „големо“ империјално и колонијално наследство, низ годиниве повторно преку Макрон се обидува(ше) да настапува како крупен играч на европската сцена. Но токму нејзината одлука да има разбирање за бугарските барања ја разголува суштинската немоќ на Париз да се занимава со круцијални прашања. Наместо да се насочи кон суштински теми како реформата на Европската Унија, слично на Германија, Франција се претвори во соучесник во етноциден проект – апсурд што ја разобличува нејзината политичка хипокризија и ја става во позиција на морална контрадикција. Ниедна земја членка на Унијата не може да има политичко разбирање за барања насочени кон ништење на еден народ и на неговиот идентитет и култура. Но Франција како да не може да се ослободи од сенката на своето мрачно минато и повторно се покажува како држава што носи комплекс на величина – чувство дека може да диктира судбини, дури и кога тоа значи легитимирање неправда
Во еден париски салон од 19 век, француски дипломат со гордост изјавил дека „Франција е светлина што ги води народите“. На масата седел еден гостин што тивко одговорил: „Светлината што ја спомнуваш, господине, е светлина од пожарите што вашата армија ги остава зад себе“. Во тој миг настапила тишина – не затоа што зборовите биле груби, туку затоа што ја откривале вистината: зад реториката за цивилизациска мисија стои сенка на колонијално насилство. И денес, во срцето на Европа, Франција продолжува да глуми арбитер и „светлина“, но всушност ги носи сенката на своето минато и комплексот на величина. Наместо да биде автентичен носител на европските вредности, Париз повторно се враќа кон старите модели – да диктира судбини и да легитимира неправди. Тоа е истата илузија на величие што ја заслепува Франција и ја спречува да ја види суштината – Европа не може да биде простор на вредности ако дозволи еден народ да биде доведен во прашање.
Посетата на бугарскиот претседател Румен Радев на Франција уште еднаш ја разголува суштината на т.н. француски предлог – документ што не е ништо друго освен дипломатска обланда, обид да се прикријат и да се легитимираат апсурдните барања на Софија во рамките на Европската Унија. Зад формалниот јазик и европската реторика се крие јасна намера: да се институционализира негирањето на македонскиот идентитет, да се претвори историската манипулација во правна норма. Бугарија не успеа да ги оправда своите идентитетски и историски услови пред европските држави – тие услови останаа без логична аргументација, без поддршка од европските принципи и вредности. Европските партнери, иако внимателни во дипломатскиот тон, немаа разбирање за такви апсурдни позиции. Но токму од таа немоќ на Софија произлезе барањето за промена на македонскиот устав – чекор што отвори директен удар врз македонскиот идентитет, јазик и култура. Овој удар не е само правна процедура туку симболичен чин – се бара од еден народ да го преиспише сопственото постоење, да го внесе во Уставот она што веќе е живо и неприкосновено. Тоа е обид да се претвори автентичната меморија во административна формула, да се наметне чувство дека македонското постоење зависи од туѓа дозвола.
Франција, оптоварена од своето империјално и колонијално наследство, денес настапува како крупен играч на европската сцена, но токму нејзината одлука да има разбирање за бугарските барања ја разголува суштинската немоќ на Париз да се занимава со круцијални прашања. Наместо да се насочи кон суштински теми како реформата на Европската Унија, слично на Германија, Франција се претвори во соучесник во етноциден проект – апсурд што ја разобличува нејзината политичка хипокризија и ја става во позиција на морална контрадикција. Ниедна земја членка на Унијата не може да има политичко разбирање за барања насочени кон ништење на еден народ и на неговиот идентитет и култура. Но Франција како да не може да се ослободи од сенката на своето мрачно минато, па повторно се покажува како држава што носи комплекс на величина – чувство дека може да диктира судбини, дури и кога тоа значи легитимирање неправда.
Историјата е сведок на вакви сенки: во Алжир во 1845 година француската војска запали живи околу 1.800 жени, деца и старци во пештерата Гхар ал Фраших, а за време на Алжирската војна за независност (1954–1962) систематски користеше тортура, електрошокови и егзекуции. Овие злосторства не се само темни страници од минатото туку и огледало на една политичка култура што се навикнала да ја оправдува силата со реторика за „цивилизациска мисија“. Можеби токму тоа колонијално искуство ја прави Франција подготвена да има разбирање за обидите за ништење на еден народ. Наместо да ја надмине својата историја и да стане автентичен носител на европските вредности, Париз повторно се враќа кон старите модели – да глуми арбитер, но всушност да биде соучесник. Тоа е комплекс на величина што ја заслепува Франција и ја спречува да ја види суштината: дека Европа не може да биде простор на вредности ако дозволи некој народ да биде доведен во прашање.
Но денес, во срцето на Европа, такво „разбирање“ е недозволиво и мора да се именува како опасна девијација од основните принципи на Унијата. Време е Париз да ја согледа својата грешка и да се насочи кон суштинските прашања – кон вистинска реформа на Европската Унија, кон зајакнување на правната држава и кон непоколебливо почитување на идентитетите на народите. Само преку такво преориентирање Франција ќе може да се ослободи од сенката на своето колонијално минато, кое како тежок товар ја следи и ја потсетува на злосторствата што некогаш ги оправдувала со реторика за „цивилизациска мисија“. За да стане вистински европски лидер значи да се откаже од комплексот на величина и да ја прифати улогата на носител на вредности – да биде глас на правдата, а не соучесник во етноциден апсурд. Европа денес не бара арбитри што ќе глумат сила, туку држави што ќе ја градат заедницата врз темели на еднаквост, достоинство и историска чесност. Само така Франција може да ја надмине својата хипокризија и да се претвори од симбол на колонијална сенка во симбол на европска светлина.
