Европската централна банка (ЕЦБ) оцени дека Чешка, Унгарија, Полска, Романија и Шведска оствариле само ограничен напредок на патот кон воведување на еврото, бидејќи ниту една од овие земји во моментов не ги исполнува целосно економските и правните критериуми за членство во еврозоната.
Ова се наведува во Конвергентниот извештај на ЕЦБ за 2026 година, во кој се анализира степенот на усогласеност на земјите-членки на Европската Унија што сè уште не ја користат единствената европска валута.
Проценката се базира на таканаречените Мастришки критериуми, кои опфаќаат стабилност на цените, буџетски дефицит под три проценти од бруто домашниот производ (БДП), јавен долг под 60 проценти од БДП, одржливи долгорочни каматни стапки и најмалку двегодишно учество во Монетарниот механизам II (ERM II). Дополнително се оценува и правната усогласеност, особено независноста на централните банки и нивната интеграција во Евросистемот.
Според ЕЦБ, економиите на овие земји покажале отпорност на надворешни шокови, но процесот на конвергенција и натаму е отежнат од геополитичките ризици. Како главни фактори се наведуваат војната во Украина, глобалните трговски тензии и конфликтот на Блискиот Исток.
Особено се посочува дека нестабилноста на енергетските пазари и повисоките цени на енергенсите придонеле за инфлациски притисоци. Референтната вредност за исполнување на критериумот за ценовна стабилност изнесува 2,7 проценти, а три од петте анализирани земји ја надминуваат таа граница.
Највисока инфлација е регистрирана во Романија, каде во мај достигнала 8,4 проценти. Следуваат Унгарија со 3,3 проценти и Полска со 2,9 проценти. Од друга страна, Чешка и Шведска го исполнуваат инфлацискиот критериум со стапки од 1,9 и 2,2 проценти.
ЕЦБ предупредува дека инфлацијата би можела повторно да се засили во наредниот период под влијание на растечките цени на суровините и продолжените геополитички тензии. Дополнително, институцијата посочува дека Унгарија и Романија се соочуваат со ризици за одржување на долгорочна инфлациска стабилност, што дополнително го усложнува нивниот пат кон еврозоната.
