Некои нови детали од телефонскиот разговор меѓу американскиот и рускиот претседател
- Четвртиот телефонски разговор годинава меѓу американскиот претседател Доналд Трамп и рускиот претседател Владимир Путин повторно потсети дека, без оглед на жестоките несогласувања и спротивставените интереси, најголемите светски сили сè уште не ги затвораат каналите за директна комуникација
Според информациите што ги соопшти помошникот на рускиот претседател, Јуриј Ушаков, разговорот меѓу Трамп и Путин, инициран од американска страна, траел еден час и дваесет и пет минути и бил оценет како деловен, конструктивен и содржаен. Имено, тоа беше четврти директен контакт меѓу двајцата претседатели од почетокот на годината, што само по себе говори дека и покрај длабоките несогласувања околу Украина, санкциите, безбедносната архитектура и глобалните геополитички интереси, Москва и Вашингтон не се откажуваат од политичкиот дијалог.
Украина сѐ уште е во фокусот
Очекувано, централна тема од телефонскиот разговор бил конфликтот во Украина. Путин ја претставил руската оцена за состојбата на фронтот, тврдејќи дека руските сили напредуваат по целата линија на контакт. Од американска страна, Трамп повторил дека е подготвен да придонесе за што побрз прекин на непријателствата и за наоѓање политичко решение, преку посредничките активности на неговиот специјален пратеник Стив Виткоф, како и преку Џаред Кушнер. Иако меѓу двете страни нема согласност околу причините, текот и можните решенија на војната, самиот факт што разговорот продолжува претставува политичка порака. Историјата покажува дека и во најопасните моменти од Студената војна, токму директните контакти меѓу лидерите на суперсилите спречувале конфликтите да излезат од контрола.
Од Украина, разговорот се проширил кон Блискиот Исток
Разговорот не бил ограничен само на европската безбедност. Значително внимание било посветено и на кризата околу Иран и состојбата на Блискиот Исток. Путин изразил надеж дека разговорите меѓу Вашингтон и Техеран ќе доведат до долгорочен и заемно прифатлив договор околу спорните прашања, додека руската страна ја повторила подготвеноста активно да помогне во деескалацијата и стабилизацијата на регионот. Според Ушаков, Трамп позитивно ги оценил, како што било кажано, избалансираната позиција на Москва и конструктивните предлози во однос на кризата на Блискиот Исток.
Историјата како мост наместо како поделба
Интересен сегмент од разговорот било и потсетувањето на историското сојузништво меѓу Советскиот Сојуз и Соединетите Американски Држави во Втората светска војна. Путин му го честитал американскиот национален празник на Трамп (4 Јули), потсетувајќи на историските врски меѓу двете држави и придонесот на Русија во развојот на американската државност. Двајцата лидери ја нагласиле важноста за зачувување на заедничката историска меморија и на сојузништвото, кое, во едно од најтешките времиња за човештвото, било темел за победата над фашизмот и нацизмот.
Интересно е што во разговорот било посочено и симболичното значење на претстојното лансирање на заеднички руско-американски екипаж на Меѓународната вселенска станица од Бајконур, како потсетување дека научната и технолошката соработка понекогаш успеваат да ги надживеат политичките конфликти.
Перспективи по завршувањето на конфликтот
Една од најзначајните пораки од разговорот била оцената на Трамп дека по завршувањето на украинскиот конфликт ќе се отворат огромни можности за економска и политичка соработка меѓу САД и Русија. Истовремено, Путин ја повторил поканата американскиот претседател да ја посети Русија, а двајцата лидери се договориле наскоро повторно да разговараат. Без разлика дали тие средби ќе резултираат со конкретни политички договори, нивното редовно одржување само по себе претставува важен дипломатски инструмент.
Кога институциите потфрлаат, неопходно е да се активира
разговорот
Современиот свет се наоѓа во период во кој многу меѓународни институции ја губат способноста навремено да спречат конфликти или да понудат решенија што ќе бидат прифатени од сите страни. Организациите создадени по Втората светска војна сè почесто се блокирани од спротивставените интереси на големите сили, додека меѓународното право сè потешко успева да биде универзално применливо. Токму затоа директната комуникација меѓу лидерите на најмоќните држави повторно станува незаменлив механизам за управување со глобалните кризи.
– Телефонските разговори меѓу Вашингтон и Москва не ги решаваат автоматски војните, но создаваат простор во кој политиката продолжува таму каде што оружјето покажува дека не може да донесе трајно решение. Во свет исполнет со недоверба, санкции, војни и геополитички конфронтации, одржувањето отворени комуникациски канали претставува можеби најважната гаранција дека конфликтите нема да прераснат во глобални катастрофи. Дипломатијата отсекогаш започнувала со разговор. Дури и кога позициите се непомирливи, самиот факт што лидерите седнуваат – макар и телефонски – да разговараат, испраќа порака дека „отворените комуникациски канали не се затнале пред налетот на суровата сила“. Можеби токму во тоа се крие најважната лекција од последниот разговор меѓу Трамп и Путин, односно дека мирот не започнува со договорите што се потпишуваат, туку со подготвеноста за нив воопшто да се разговара – вели наша соговорничка, универзитетска професорка по комуникологија. Р.С.
