Со доаѓањето на потоплите месеци, значително се зголемува изложеноста на инсекти и други животни што можат да предизвикаат каснувања и убоди. Најчесто станува збор за комарци, крлежи, пчели, оси и стршлени, а поретко за каснувања од змии. Иако во најголем број случаи последиците се благи и минливи, важно е навремено да се препознаат симптомите и правилно да се реагира за да се спречат можни компликации.
Комарците – повеќе од непријатен убод
Комарците се едни од најчестите инсекти во летниот период. Нивните убоди најчесто предизвикуваат локално црвенило, чешање и благ оток, кои исчезнуваат за неколку дена. Кај деца и лица со чувствителна кожа реакциите можат да бидат поизразени.
За намалување на ризикот се препорачува:
• употреба на репеленти;
• носење облека со долги ракави и ногавици во вечерните часови;
• поставување заштитни мрежи на прозорците;
• отстранување застојани води во околината каде што комарците се размножуваат.
Во случај на убод, може да се применат ладни облоги и средства за намалување на чешањето. Доколку се појават посилни реакции или општи симптоми, потребна е консултација со лекар.
Крлежите – мали паразити со големо значење
Крлежите претставуваат значаен здравствен ризик бидејќи можат да пренесуваат различни инфективни заболувања. Најчесто се наоѓаат во тревни површини, шуми и места со густа вегетација.
По престој во природа, важно е внимателно да се прегледа целото тело, особено:
• пазувите;
• препоните;
• зад ушите;
• вратот;
• пределот зад колената;
• косматиот дел од главата кај децата.
Доколку се забележи прикачен крлеж, потребно е негово што побрзо и правилно отстранување од страна на здравствен работник. Потоа се препорачува следење на евентуални симптоми како црвенило околу местото на каснување, покачена температура или замор.
Најдобра заштита од крлежи е превенцијата:
• носење светла облека при престој во природа;
• користење репеленти;
• избегнување движење низ висока трева и густа вегетација;
• редовен преглед на телото по престој на отворено.
Убоди од пчели, оси и од стршлени
Убодите од пчели, оси и од стршлени најчесто предизвикуваат локална болка, црвенило и оток, кои се повлекуваат за неколку часа или дена. Сепак, кај лица со алергиска предиспозиција можат да предизвикаат сериозни реакции.
Симптоми како отежнато дишење, оток на лицето и јазикот, забрзана работа на срцето или губење на свеста претставуваат итна медицинска состојба и бараат неодложна лекарска помош.
Каснувања од змии
Иако се ретки, каснувањата од змии секогаш треба сериозно да се сфатат. Можни симптоми се болка, оток, модринки, мачнина и вртоглавица. Во такви ситуации, лицето треба да остане смирено, да го ограничи движењето на зафатениот екстремитет и што побрзо да побара медицинска помош.
Заклучок
Повеќето каснувања и убоди поминуваат без сериозни последици, но навременото препознавање на симптомите и правилната постапка се од големо значење. Превенцијата, внимателноста при престој во природа и навремената консултација со лекар остануваат најдобрата заштита од можни компликации.
Д-р Јана Пејоска, доктор по општа медицина
