Вкупно 39 држави од таканаречената „поширока Европа“ усвоија декларација за основните принципи на европската безбедност на Самитот на Европската политичка заедница (ЕПЗ), што се одржува во Даблин. Документот, кој беше инициран од Франција, ги опфаќа традиционалните безбедносни прашања, но и современите закани, како што се хибридните напади, дезинформациите и обидите за поткопување на демократските институции.
Декларацијата беше усвоена на самит на кој учествуваат претставници на вкупно 47 држави.
-Постигната е согласност за заеднички принципи за идната безбедност на Европа – изјави францускиот претседател Емануел Макрон.
Тој оцени дека документот има особено значење во услови кога, како што рече, постојат обиди Европа да биде исклучена од дискусиите за сопствената безбедност и стабилност. Според Макрон, декларацијата ја потврдува потребата од мобилизација на пошироката европска заедница.
Во документот се наведува дека безбедноста на европскиот континент и натаму се темели на постојните меѓународни акти и договори, меѓу кои Повелбата на Обединетите нации, како и договорите на НАТО и Европската Унија.
Британскиот премиер Енди Барнам, кој беше меѓу последните што го потпишаа документот, истакна дека повикувањето на НАТО во декларацијата е значајно, бидејќи Алијансата ќе има клучна улога во гарантирањето на безбедноста, без оглед на идните околности.
Потписничките признаваат дека европските држави преземаат сè поголема одговорност за безбедноста на континентот, што треба позитивно да придонесе и за глобалната и трансатлантската стабилност.
Според декларацијата, утврдените принципи можат да помогнат во постигнувањето праведен и траен мир во Украина, што е од особено значење за безбедноста и стабилноста на Европа.
Во документот се нагласува и дека сите прашања поврзани со европската безбедност мора да се решаваат со учество на европските држави. Оваа позиција доаѓа во време на актуелни дискусии за улогата на Европа во евентуалните преговори со Русија.
Потписничките наведуваат дека хибридните кампањи на Москва дополнително ќе ја зајакнат нивната посветеност кон Украина и решителноста за нејзина поддршка.
Една од главните особености на декларацијата е проширувањето на традиционалното сфаќање на безбедноста, со вклучување на заканите од хибриден карактер. Државите се обврзуваат да ги развиваат сопствените капацитети за справување со различните ризици што ја загрозуваат Европа, преку сеопфатен пристап кон сите аспекти на безбедноста.
Посебен акцент е ставен на зајакнувањето на отпорноста и стабилноста на демократските институции, особено во однос на странското информативно мешање, манипулациите и ширењето дезинформации.
Предвидено е потписничките да развиваат механизми за спречување дестабилизирачки активности што не го достигнуваат прагот на вооружен напад, вклучително и кибер-напади и хибридни закани, како и за преземање соодветни мерки кога тоа ќе биде потребно.
Документот опфаќа и заеднички активности во борбата против тероризмот, трговијата со дрога и криумчарењето мигранти.
Осврнувајќи се на декларацијата, германската новинска агенција ДПА наведува дека големото мнозинство европски држави се подготвени да разговараат со Русија за клучните безбедносни прашања дури по завршувањето на војната во Украина.
Според ДПА, декларацијата предложена од Франција поддржува разговори за мерки за управување со безбедносните ризици и нивно намалување, но нивното започнување го условува со исполнување на неопходните предуслови и воспоставување мир.
Документот, насловен „Декларација за клучните принципи на европската безбедност“, предвидува одлуките што се однесуваат на Украина да се носат со учество на Украина, додека прашањата поврзани со безбедноста на Европа да се решаваат со вклученост на европските држави. Во него се повикува и на обезбедување сигурни и стабилни безбедносни гаранции за Украина.
ДПА посочува дека меѓу државите што не се членки на Европската Унија, а не ја потпишале декларацијата, се Ерменија, Азербејџан, Босна и Херцеговина и Швајцарија.
Бугарија е единствената земја членка на ЕУ што не се приклучила кон документот. Причините за таквата одлука засега не се наведени, пренесува ДПА.
