Во заднина на примирјето и двете завојувани страни активно работеа на подготовки на воените арсенали
Силна американска воена концентрација на Блискиот Исток
Со повеќе од 50.000 американски војници распоредени низ Блискиот Исток, САД испраќаат јасен сигнал за своето стратешко присуство во регионот. Дополнително, ангажманот на околу 200 воени авиони и два носачи на авиони укажува на висок степен на оперативна подготвеност. Овој обем не претставува само одбранбена поставеност туку и демонстрација на сила со цел одвраќање на потенцијални противници, пред сè Иран, во услови на зголемени регионални тензии.
Елитни единици во првите линии
Особено се значајни присуството и најавеното дополнително распоредување на елитната 82. воздухопловно-десантна дивизија. Околу 1.000 припадници веќе се на терен, а се очекува засилување со уште околу 3.000 војници. Оваа дивизија е позната по својата брза мобилност и способност за интервенција во краток рок, што укажува дека Вашингтон сака да задржи опција за брза копнена операција доколку ситуацијата ескалира.
Истовремено, распоредувањето дополнителни 5.000 маринци и морнари ја зајакнува способноста за амфибиски операции и контрола на клучните морски маршрути, особено во Персискиот Залив.
Подготовка за различни сценарија
Според извори, распоредувањето на падобранските сили има цел да му обезбеди на американското раководство повеќе опции – од ограничени воени акции до потенцијална поширока копнена офанзива. Ова укажува на стратегија на „флексибилна проекција на сила“, каде што военото присуство не значи нужно непосреден конфликт, но создава услови за брза реакција.
Во контекст на тековните тензии со Иран, ваквото позиционирање може да се толкува како превентивна мерка, но и како притисок во рамките на пошироката геополитичка игра.
Воено-индустрискиот комплекс на „воени поставки“
Паралелно со теренските активности, Пентагон најавува значително зголемување на производството на клучни одбранбени системи. Во фокус се проектилите за прецизни удари (Precision Strike Missile) и компонентите за системот ТХААД, наменет за пресретнување балистички ракети на големи височини.
Овој потег укажува дека САД не само што се подготвуваат за краткорочни операции туку и за потенцијално долготраен конфликт или серија кризи. Договорите со водечките компании како „БАЕ системс“, „Локид Мартин“ и „Хонивел“ покажуваат дека се активира целокупната одбранбена индустриска база.
Дополнително, акцентот на електронското војување и навигациските системи ја одразува современата природа на конфликтите, каде што технолошката супериорност игра клучна улога.
Регионални и глобални импликации
Зголеменото американско присуство на Блискиот Исток неизбежно има пошироки последици. За регионалните актери, тоа може да значи стабилизација преку одвраќање, но и дополнителна ескалација доколку се перципира како закана.
На глобално ниво, ваквите потези ја зголемуваат тензијата меѓу големите сили и го оптоваруваат веќе притиснатиот воено-индустриски систем. Недостигот од јасен временски рок за овие активности остава простор за неизвесност и шпекулации околу вистинските намери на Вашингтон.
Баланс меѓу одвраќање и ризик
Американската стратегија во регионот моментално се движи по тенка линија меѓу демонстрација на сила и потенцијална ескалација. Додека официјално се работи за зајакнување на одбранбените капацитети и поддршка на постојните операции, обемот и интензитетот на активностите сугерираат подготовка за повеќе сценарија – вклучително и оние со висок ризик.
Во таков контекст, прашањето не е дали ова присуство ќе има влијание, туку во која насока ќе ја оттурне веќе кревката безбедносна рамнотежа на Блискиот Исток. Р.С.
Подземната ракетна мрежа на Иран не е нефункционална, тврдат американски разузнавачи извори
Илјадници ракети во Иран – џокерот за противтежа на Техеран за преговори, но и за идно одвраќање
Додека дипломатските канали сè уште се обидуваат да најдат излез од зголемените тензии на Блискиот Исток, најновите процени на американските разузнавачки служби укажуваат на загрижувачка реалност: Иран и натаму располага со значителен арсенал балистички ракети, од кои дел се скриени длабоко во подземни складишта и бази.
Според информации објавени од „Волстрит џурнал“, и покрај сериозните загуби претрпени во неодамнешните конфликти, Техеран задржува повеќе од 1.000 ракети со среден дострел. Дел од лансирните системи се уништени или оштетени, но значителен број остануваат скриени, а некои дури и потенцијално поправливи во подземни комплекси, кои се тешко достапни за напади.
Американски официјални лица наведуваат дека повеќе од половина од иранските лансери се ставени надвор од функција. Сепак, тие предупредуваат дека Иран има капацитет повторно да активира дел од преостанатата инфраструктура и да обнови ограничени ракетни способности. Оваа можност особено загрижува, бидејќи подземните постројки, често градени со години и со значителни ресурси, се дизајнирани да издржат интензивни напади.
Министерот за одбрана на САД, Пит Хегсет, оцени дека иранската ракетна програма е „функционално уништена“. Но ваквата оцена не е целосно споделена од други воени и разузнавачки извори, кои сметаат дека Иран сè уште може да изведува повремени ракетни напади, иако со намален интензитет во споредба со почетокот на конфликтите.
Слична оцена доаѓа и од израелски извори, кои тврдат дека околу две третини од иранските лансери се неупотребливи. Сепак, тие нагласуваат дека дел од инфраструктурата останува практично недопирлива, токму поради нејзината длабока подземна позиционираност.
Дополнителна загриженост предизвикува можноста Иран да ги надомести загубите преку сопствено производство или преку набавки од трети земји. Во услови на нестабилна геополитичка рамнотежа, ваквите сценарија отвораат нови прашања за безбедноста во регионот и пошироко.
И додека политичките преговори продолжуваат, реалноста на теренот укажува дека иранската ракетна закана не е целосно неутрализирана. Напротив, таа останува латентна сила – скриена под земја, но подготвена, во одредени услови, повторно да се појави на површината. Р.С.
