- Со проширувањето ќе бидат додадени платформи што ќе овозможат повеќе вселенски летала истовремено да пристапат кон вселенската станица, ќе биде направен и дополнителен отвор за активности надвор од леталата, а ќе се добие и проширен капацитет за складирање и за вршење експерименти
Кинеската вселенска станица „Тиангонг“ ќе стане поголема. Таа моментно е во конфигурација во облик на буквата Т, со што ќе биде надградена во облик на крст со нов модул. Сегашната станица се состои од основниот модул „Тјанхе“, лабораторискиот модул „Вентиан“ и лабораторискиот модул „Ментиан“ во конфигурација во Т-облик. Првата фаза од проширувањето ќе додаде нов мултифункционален модул од 20 тони, кој ќе се спојува со основниот модул за да формира облик на крст, според „Чајна медиа груп“.
– Ова проширување отсекогаш било дел од оригиналниот план – изјави во извештајот Чиан Ханг, истражувач во Кинеската академија за технологија на лансирни летала (КАЛТ), подружница на Кинеската корпорација за воздухопловна наука и технологија (КАСК).
Со проширувањето ќе бидат додадени платформи што ќе овозможат повеќе вселенски летала истовремено да пристапат кон вселенската станица, ќе биде направен и дополнителен отвор за активности надвор од леталата, а ќе се добие и проширен капацитет за складирање и за вршење експерименти.
Побарувачката за истражување е во пораст. Колку повеќе експерименти се спроведуваат во орбитата, толку повеќе опремата и лабораторискиот простор стануваат заситени, па затоа вселенската станица мора физички да се прошири. Второ, се очекува мисиите на екипажот да станат почести.
– Ако мисиите станат поинтензивни, ризикуваме да немаме доволно простор за итни случаи – рече Чиан.
Од своето првично работење, вселенската станица стана жива орбитална лабораторија. До денес, на бродот „Тиангонг“ се распоредени и имплементирани 267 научни и апликативни проекти. Само во изминатата година беа додадени 86 нови експерименти во орбитата, со приближно 1.179 килограми испратени научни материјали и вратени 105 килограми експериментални примероци, генерирајќи над 150 терабајти научни податоци, според извештајот на ЦМГ.
Станицата моментно може да смести тројца астронаути истовремено, но идните мисии ќе вклучуваат поголеми екипажи и подолги престои, што ќе налага посовремени простории за живеење, опрема за вежбање и системи за итна поддршка.
– Освен експериментите, станицата ќе се занимава и со одржување вселенски летала, поправки на опрема и други задачи за сервисирање во орбитата. Сегашниот распоред има ограничувања во операциите и во чување на резервите, но проширувањето ќе нè одведе кон сеопфатен вселенски центар способен да се справи со поширок опсег на мисиите – рече Чиан.
Меѓународната соработка е уште еден критичен двигател. Кина веќе ја отвори својата вселенска станица за светот. Бидејќи е веројатно дека повеќе земји ќе учествуваат во мисии со екипаж и во заеднички истражувања, побарувачката за надградба на станицата е неизбежна.
– Со проширување на обемот на нашата вселенска станица, се надеваме дека дополнително ќе го зголемиме обемот на нашите вселенски истражувања, така што повеќе истражувачки институции ќе имаат можности да спроведуваат научни истражувања во орбитата – рече Јанг Југуанг, претседател на Комитетот за вселенски транспорт на Меѓународната астронаутичка федерација (ИАФ).
Долгорочно планирање
Чијан го опишува проширувањето како „стандардизиран дизајн со унифицирани интерфејси низ сите модули, што овозможува нови делови брзо да се интегрираат без големи модификации на постојните објекти“. Гледајќи понатаму, два дополнителни лабораториски модула можат да се поврзат со новиот модул за проширување, со што дополнително ќе се зголеми капацитетот на вселенската станица, истакна Панг Жихао, главен експерт за научна комуникација за технологија за истражување на вселената.
Јанг Хонг, главен дизајнер на системот на вселенската станица, рече дека долгорочниот план би ја надградил станицата на конфигурација од шест модули, зголемувајќи ја нејзината вкупна маса од сегашните 90 тони на до 180 тони. Во таа фаза, различни модули би можеле да бидат посветени на специфични истражувачки полиња, а капацитетот на екипажот би бил значително проширен.
Пошироко значење на проширувањето
Значењето на проширувањето го надминува зголемувањето во обем. Станува збор за зголемување на способноста. Особено возбудлив пример е вселенскиот телескоп „Ксунтиан“, закажан за лансирање во 2027 година, кој ќе лета во коорбита со станицата и ќе се спојува со неа кога е потребно одржување.
Вселенскиот телескоп нема да биде инсталиран на вселенската станица за да може да одржува безбедна одвоеност за да се избегнат пречки од движењата на астронаутите и вибрациите на опремата за време на вообичаените операции, обезбедувајќи ултрапрецизни набљудувања. Кога му е потребно одржување, може да се приклучува на станицата за сервисирање.
Овој „коорбитален“ дизајн ја трансформира вселенската станица во сеопфатен орбитален комплекс што ги интегрира живеалиштата на екипажот, научните истражувања, верификацијата на технологијата и астрономските набљудувања.
– Со проширувањето на „Тиангонг“, ќе имаме повеќе можности за истражување, а научниците ќе можат да работат со поудобно темпо. Ова е од големо значење за целиот кинески вселенски научен потфат – рече Јанг Југуанг.
