Киноанализа
- По спуштањето на завесата на Канскиот филмски фестивал, се поставува прашањето кои од највпечатливите филмови од годинашната селекција би можеле да стигнат до номинации за Оскар
Ако сакате однапред да насетите кои филмови би можеле да доминираат во сезоната на награди, доволно е да погледнете што било прикажано премиерно во Кан минатиот мај. Минатогодишната селекција ги донесе „Сентиментална вредност“ (Sentimental Value) и „Тајниот агент“ (The Secret Agent), а претходно таму беа и „Супстанција“ (The Substance), „Емилија Перез“ (Emilia Pérez) и „Анора“ (Anora). Со завршувањето на уште едно издание на фестивалот, може да се каже дека оскаровската трка веќе започна. Ова се филмовите што најмногу се издвојуваат како потенцијални кандидати.
1. „Фјорд“ (Fjord)
„Фјорд“ ја освои Златната палма во Кан, иако реакциите на критиката беа доста поделени. Но, и покрај тоа што не беше едногласно прифатен, новиот филм на Кристијан Мунгиу обработува исклучително чувствителна и актуелна тема. Себастијан Стен и Ренате Реинсве играат брачен пар што се преселува од Романија во Норвешка, каде што главниот лик е обвинет за злоупотреба на децата поради физичко казнување. Филмот се претвора во силна дебата за судирот меѓу христијанството и секуларизмот, конзервативните традиции и прогресивниот либерализам. Темите со кои се занимава речиси сигурно ќе предизвикаат дискусии и кај членовите на Академијата.
2. „Клупско дете“ (Club Kid)
Иако годинава во Кан имаше малку американски филмови, токму овој беше едно од најпријатните фестивалски изненадувања. Напишан и режиран од Џордан Ферстман, „Клупско дете“ ја раскажува бурната приказна за млад човек зависен од забави, чиј живот целосно се менува кога ненадејно дознава дека има десетгодишен син за кој никогаш не знаел. Филмот веќе се споредува со „Анора“, и тоа со причина. Покрај тоа што има ист продуцент, Алекс Коко, станува збор за независна њујоршка комедија исполнета со суров црн хумор, распуштена енергија и цинична духовитост, но и со големо срце. Можеби овој филм нема да стигне до Оскар за најдобар филм, но сосема е можно да се најде меѓу номинираните.
3. „Црната топка“ (La Bola Negra / The Black Ball)
Со својот раскошен визуелен стил, периодичната атмосфера и емотивна тежина, оваа шпанска сага ги исполнува речиси сите услови за типичен оскаровски фаворит. Во режија на Хавиер Калво и Хавиер Амброси, познати како Лос Хавис, „Црната топка“ се движи низ три различни временски линии – две сместени во 1930-тите и една во 2017 година – истражувајќи како геј-врските биле избришани од шпанската историја. Воените сцени потсетуваат на класици како „Англискиот пациент“ и „Мандолината на капетанот Корели“, а впечатливите појавувања на Пенелопе Круз и Глен Клоуз дополнително ќе го привлечат вниманието на Холивуд.
4. „Одеднаш“ (Soudain / All of a Sudden)
Рјусуке Хамагучи веќе има оскаровско искуство со „Вози ја мојата кола“ („Drive My Car“), кој во 2022 година го освои Оскарот за најдобар интернационален филм и беше номиниран и за најдобар филм. Неговата нова драма „Одеднаш“ би можела да го повтори тој успех. Најголемиот дел од дејството се одвива во Париз, каде што директорка на дом за стари лица, која ја толкува Виржини Ефира, запознава јапонски драмски писател што боледува од терминален рак. Филмот трае повеќе од три часа и вклучува дури и получасовно предавање за демографските последици на капитализмот, што го прави сериозен предизвик за гледачите. Но оние што ќе останат до крајот, веројатно ќе бидат длабоко потресени.
5. „Човекот што го сакам“ (The Man I Love)
Рами Малек по „Боемска рапсодија“ („Bohemian Rhapsody“) немаше улога што сериозно би ги заинтересирала оскаровските гласачи, но „Човекот што го сакам“ конечно му нуди простор повторно да блесне. Интересно е што филмот има одредени сличности со „Боемска рапсодија“ – Малек и тука игра харизматичен геј-пејач заболен од сида – но неговиот лик Џими Џорџ е далеку од светска музичка суперѕвезда. Во нежната независна драма на Ајра Сакс, Џими е дел од група пријатели што поставуваат оф-Бродвејска претстава во Њујорк кон крајот на 1980-тите. Неговата ранливост и поддршката што ја добива од партнерот и сестра му му даваат на филмот силна емоционална димензија.
6. „Наш спас“ (Notre Salut / A Man of His Time)
Оваа исклучително прецизна и интелигентна драма на Емануел Мар е биографска приказна за неговиот прадедо Анри Мар. По германската окупација на Франција во Втората светска војна, амбициозниот Анри успева да добие административна функција во режимот на маршалот Петен. Тој себеси се гледа како патриот што сака да ја обнови Франција преку модерни управувачки идеи, додека фактот дека соработува со нацистите и учествува во депортацијата на Евреи речиси и не го засега. Со натуралистички актерски изведби, интимна камера и неочекувани музички вметнувања од 1980-тите, филмот покажува како најстрашните режими често се одржуваат благодарение на сосема обични луѓе.
7. „Саканиот“ (El ser querido / The Beloved)
Американската филмска академија отсекогаш имала слабост кон филмови за самиот процес на создавање филмови, а „Саканиот“ е еден од најдобрите примери на тој поджанр во последниве години. Хавиер Бардем е во извонредна форма како прочуен режисер, кој ја ангажира сопствената ќерка за главна улога во неговиот историски спектакл „Пустина“ (Desert). Иако таа е благодарна за шансата, за време на снимањето сфаќа дека татко ѝ е исто толку суров и непредвидлив кон неа како и кон остатокот од екипата. Филмот донекаде потсетува на „Сентиментална вредност“ поради односот татко-ќерка, но ликот на Бардем е доволно уникатен за да стане сериозен оскаровски кандидат.
8. „Мулен“ (Moulin)
Ласло Немеш веќе е добро познат по „Синот на Саул“ (Son of Saul), кој во 2016 година го освои Оскарот за најдобар странски филм. Неговиот нов проект „Мулен“ повторно нè враќа во Втората светска војна. Инспириран од вистинската приказна за Жан Мулен, лидер на францускиот отпор, филмот следи како тој е уапсен во Лион и испрашуван од озлогласениот гестаповец Клаус Барби. Со две извонредни актерски изведби, „Мулен“ функционира истовремено како ноар-шпионски трилер, студија за злото и тивка, но моќна почит кон херојството. Тежок е за гледање, но остава силен впечаток.
9. „Минотаур“ (Minotaur)
Два претходни филма на Андреј Звјагинцев веќе беа номинирани за Оскар, но ниту еден не бил толку пристапен и напнат како „Минотаур“. Станува збор за римејк на класичниот филм „Неверната сопруга“ („The Unfaithful Wife“) на Клод Шаброл од 1969 година, кој подоцна доби и американска верзија со „Неверство“ („Unfaithful“). Во центарот на приказната е богат бизнисмен кој открива дека неговата сопруга има афера. Како криминалистички трилер, филмот функционира беспрекорно – напнат е, мрачен и психолошки комплексен. Но Звјагинцев додава и силна политичка димензија, сместувајќи ја приказната во современа Русија, каде што олигарсите уживаат во луксуз.
