• Меѓународното жири му ја додели наградата за најдобра кинематографија на медитерански филм на Душан Кардалевски за филмот „Кома“

Со прогласување на победниците и со доделување на големата награда за најдобар филм на Медитеранот, најдобар режисер на Медитеранот, најдобра актерка на Медитеранот, најдобар актер на Медитеранот, најдобар композитор на оригинална филмска музика на Медитеранот, наградата за најдобар кинематографер и наградата за најдобар краткометражен филм на Медитеранот беше затворено петтото издание на фестивалот на балкански и медитерански филм „Преку езерото“.
За наградите одлучуваше жири во состав Емили Ришел, Елеонора Венинова и претседателот на жирито, господинот Мирослав Митиќ.
Наградата за најдобар филм ја доби кипарскиот „Држи се за мене“ во режија на Мирсини Аристиду, кој беше прикажан на отворањето на фестивалот.
– Наградата му се доделува на филм што постигнува исклучителна рамнотежа меѓу раскажувањето, режијата, актерската игра, филмскиот јазик и емоционалното влијание. „Држи се за мене“ („Hold On To Me“) ја претвора интимната семејна приказна во универзално размислување за простувањето, одговорноста и трајната врска меѓу таткото и ќерката. Неговата емоционална искреност, наративна зрелост и уметничка кохерентност го прават најзаокруженото остварување во годинашната официјална конкуренција – велат од жирито.
Меѓународното жири му ја доделува наградата за најдобра кинематографија на медитерански филм на Душан Кардалевски за филмот „Кома“.
– Преку внимателно компонирани кадри, суптилно визуелно раскажување и исклучително чувство за атмосфера, неговата кинематографија станува најсилниот уметнички израз на филмот. Оваа награда го вреднува визуелното раскажување што ѝ служи на емоцијата со елеганција, дисциплина и автентичност – истакнаа членовите на жирито.
Кардалевски ја прими наградата и посочи дека таа ѝ припаѓа на целата екипа и им се заблагодари на Агенцијата за филм, на фестивалот „Преку езерото“ и на сите чинители што придонеле за снимањето на филмот.
Наградата за најдобра медитеранска филмска музика му беше доделена на Ѓорѓе Миљеновиќ, познат и како Скај Виклер, за музиката во филмот „Кармадона“.
– Неговата музика не е само придружба на сликите туку суштинска драматична сила што ги обликува атмосферата, психолошката тензија и емоционалниот идентитет на филмот – смета жирито, кое признава дека музичко дело го збогатува кинематографското искуство со оригиналност, чувствителност и уметничка моќ.
Наградата за најдобар медитерански краток филм ја доби „Антигона“, кој со извонредна уметничка зрелост претвора една безвременска класична тема во современо филмско искуство. Преку прецизно раскажување, сигурна режија и емоционална јасност, тој ја демонстрира уникатната моќ на форматот на краткиот филм да истражува длабоки човечки прашања, спојувајќи ја едноставноста со длабочината. Жирито ја препознава „Антигона“ како извонреден пример за филмско раскажување, кој се одликува со уметничка визија, емоционална резонанца и трајно влијание.
Наградата за најдобра медитеранска филмска актерка ѝ припадна на Пламена Гетова.
– Нејзината изведба е извонредна по своето достоинство, емоционална прецизност и длабока човечност. Наместо да портретира болест, таа портретира комплетно човечко суштество чија интелигенција, ранливост и мирна сила остануваат присутни во секој момент од филмот – велат од жирито.
Јаник Рение е награден за изведба што се одликува со извонредна сложеност и уметничка интелигенција.

– Движејќи се со леснотија меѓу сеќавањето, идентитетот и филмската митологија, тој создава лик чија емоционална вистинитост останува впечатлива во рамките на исклучително стилизиран филмски свет, истакнуваат од комисијата и подвлекоа дека неговата изведба демонстрира извонредна прецизност, воздржаност и уметничка сигурност – велат од жирито.
Рение посочи дека е многу среќен за наградата и што е на фестивалот „Преку езерото“, кој му овозможи да допатува за првпат во Македонија.
Наградата за најдобар режисер им припадна на Александар Радивојевиќ за „Кармадона“ и на Бруно Форцањи и Хелен Катет за „Одраз во мртов дијамант“.
Меѓународното жири му доделува признание на Александар Радивојевиќ за бестрашна и несомнено оригинална режисерска визија. „Кармадона“ демонстрира извонредна уметничка храброст, комбинирајќи жанровско кино со филозофска рефлексија, создавајќи еден сосема свој посебен кинематографски јазик. Оваа награда го слави режисерот чија креативна амбиција ги проширува можностите на современото медитеранско кино. Меѓународното жири, исто така, им доделува признание на Хелен Катет и Бруно Форцани за извонредно достигнување во кинематографскиот режисер. Нивниот филм ги трансформира сликата, ритамот, звукот и меморијата во уникатно визуелно искуство каде што секој кадар одразува целосна уметничка контрола и единствена кинематографски визија, соопшти жирито и истакна дека оваа награда им оддава почит на филмските режисери чие мајсторство на кинематографскиот јазик претставува режија на највисоко уметничко ниво.

Специјално признание (Honorable mention) од Советот на фестивалот му беше доделено на иранскиот филм „Коцкарот“ за исклучително креативно достигнување во вонредни продукциски околности, издржливост и посветеност на филмското совршенство, остварени во особено тешки услови за време на војната. Исто така, Посебно признание (Special mention) членовите на жирито му доделија на краткиот филм „Чекајќи го возот“ (Словенија) – во режија на Армин Чулик, поради неговата извонредна уметничка сензибилност, суптилното раскажување и исклучителната емоционална автентичност.
– Преку својот воздржан филмски јазик и длабокото човечко набљудување, филмот покажува како едноставноста, искреноста и прецизноста можат да создадат траен емоционален впечаток – пишува во одлуката на жири-комисијата.
Меѓународното жири ѝ додели Специјално признание на Марија Петрова, за нејзината изведба во која внесува извонредна емоционална искреност, природност и автентичност во филмот, создавајќи лик чие присуство ја збогатува секоја сцена и го зајакнува емоционалното срце на приказната.
Менторoт на работилницата за развој на дипломски и дебитантски краток филм, Дејан Милошевски, и директорот на фестивалот на медитерански и балкански филм, Јани Бојаџи, го соопштија годинашниот добитник на грант за развој и продукција на дебитантски краток филм. Станува збор за филмот на Горан Трифуновски, чие сценарио ќе добие можност да се снима.
Следуваа проекција на краток филм произлезен од работилницата за дипломски или дебитантски краток филм „Нови бранови“, премиерата на „Аналогни души“ во режија на Марија Грчева, а потоа публиката го погледна филмот „Кармадона“ на Александар Радивојевиќ.