Најавите за промени во земја клучна за безбедноста на ЕУ го потресуваат европскиот политички естаблишмент
- Романија игра клучна улога во европската безбедносна архитектура, делејќи граница со Украина и нудејќи гостопримство на важна база на НАТО, како и на американскиот антиракетен штит. Поради тоа, најавите на Симион за прекин на воената и логистичката помош за Киев
предизвикуваат сериозна загриженост во Брисел, па се проценува дека неговото доаѓање на власт би го потресло европскиот политички
естаблишмент посилно од владеењето на поранешниот унгарски премиер Виктор Орбан
Георге Симион, лидер на десно ориентираната, програмски евроскептичната партија Алијанса за единство на Романците (АУР), отворено ги напаѓа Европската Унија и нејзините политики и изразува симпатии кон претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп.
Анкетите на јавното мислење покажуваат дека АУР ужива голема популарност, а бидејќи земјата нема функционална влада од мај (беше соборена од партијата на Симион и социјалдемократите), новиот член на пошироката неформална коалиција на евроскептични националисти сака да го претвори овој замав во победа на вонредните избори, кои стануваат сè поверојатни за иднината на шестата најнаселена земја во ЕУ, објави „Политико“.
Романија игра клучна улога во европската безбедносна архитектура, делејќи граница со Украина и нудејќи гостопримство на важна база на НАТО, како и на американскиот антиракетен штит. Поради тоа, најавите на Симион за прекин на воената и логистичката помош за Киев предизвикуваат сериозна загриженост во Брисел, па се проценува дека неговото доаѓање на власт би го потресло европскиот политички естаблишмент посилно од владеењето на поранешниот унгарски премиер Виктор Орбан.
Иако се нарекува себеси „еврореалист, а не евроскептик“, лидерот на АУР вешто го искористува долгогодишното негодување на граѓаните кон корумпираната политичка класа и, како единствен излез од кризата, повикува на првите предвремени избори во оваа земја со 19 милиони жители од падот на комунизмот во 1989 година.
Дополнителна тензија на веќе нестабилната политичка сцена создава сеќавањето на декември 2024 година, кога Уставниот суд ги поништи претседателските избори поради сомневања за странско влијание во корист на кандидатот на крајната десница Калин Георгеску, кој моментално е на суд под обвинение за обид за државен удар. Симион, кој на повторените избори изрази подготвеност да го назначи Георгеску за премиер, на крајот тесно загуби во вториот круг од центристичкиот градоначалник на Букурешт, Никушор Дан.
Денес тој го обвинува Дан, неговиот главен политички ривал, за предизвикување на сегашната криза и соборување на либералниот премиер Илие Болојан, тврдејќи дека поништувањето на изборите и последователните политички маневри всушност ја суспендирале демократијата во Романија.
Ова соперништво со сегашниот претседател Никушор Дан има и длабока лична димензија, која датира од времето кога двајцата дејствуваа како граѓански активисти, при што Симион предизвика остри јавни реакции во кампањата нарекувајќи го Дан „аутистичен“. Во меѓувреме, политичкиот ќор-сокак дополнително се продлабочи откако преговорите за нова влада заглавија пред летниот распуст на парламентот, одложувајќи го решението барем до есен.
Иако не ја отфрла целосно можноста за соработка со социјалдемократите (ПСД), лидерот на АУР смета дека се недоволно радикални за многу потребните економски реформи и предупредува дека продолжувањето на сегашната политика може да ја доведе Романија до „грчко сценарио“. Од друга страна, Дан и неговите проевропски сојузници се обидуваат по секоја цена да го спречат доаѓањето на АУР на власт, обвинувајќи ги за антизападни и проруски ставови, што Симион решително го отфрла, нагласувајќи дека НАТО е единствената гаранција за безбедноста на слободниот свет, но со визија за Европа на суверени држави наместо диктати од Брисел, објави „Политико“.
Со поддршка од 36 проценти во анкетите, АУР денес има дури 14 процентни поени предност пред либералите, поради што проевропските партии се обидуваат по секоја цена да избегнат вонредни избори. Сепак, претседателот Дан е под зголемен притисок бидејќи неговите двајца кандидати за функцијата веќе не успеаја, додека Симион истовремено ја започна постапката за негов импичмент, влегувајќи во нова фаза од кризата со препознатлива мешавина од милитантен популизам и верување дека зад неговиот подем стои поддршката од Бога и неспособноста на владејачката елита. Р.С.
