Француската влада под притисок, демонстрантите не отстапуваат
- Општествениот гнев беше масовно изразен изминатата недела низ цела Франција на повик на синдикатите, со што се чини дека владата ја слушна пораката и најави синдикална конференција денеска во Матињон
На демонстрациите организирани во четвртокот од главните синдикати во Франција, околу 1,6 милион луѓе маршираа низ целата земја, вклучувајќи 350 илјади во Париз, според синдикатот ЦГТ. Министерството за внатрешни работи избори 575.000 низ целата земја. Оваа масовна и во голема мера празнична мобилизација го поттикна премиерот Себастијан Лекорну да најави синдикална конференција за платите што ќе се одржи денеска во Париз. Овој одговор беше неизбежен, откако средношколци, работници, граѓански групи, државни службеници, пензионери и левичарски политички партии беа обединети во истите барања, кои би можеле да се сумираат зад желбата за подобар живот.
„Ништо нема да нè запре“
– Пораката од улиците до работодавците и владата е јасна: ништо нема да нè запре – изјави шефицата на синдикатот ЦГТ, Софи Бине, непосредно пред почетокот на парискиот марш, на кој синдикатите првенствено бараат повисоки плати и повеќе ресурси за јавните услуги.
Соочена со протести против високите трошоци за живот, владата досега се држеше до својата реторика за буџетско штедење. Освен мерките за поддршка на средношколците, извршната власт ги фокусираше своите напори исклучиво на справување со зголемените цени на горивата: субвенција од 100 евра за возачите со голема километража и привремено намалување на цената на дизелот и мазутот за греење благодарение на невиденото ослободување на некои стратешки резерви. Просторот за маневрирање на владата среде дебатата за буџетот е исклучително ограничен.
– Француската економија е во застој – објаснува министерот за економија Роланд Лескур. Растот за целата година се очекува да биде околу 0,3 отсто. Доколку сака да го задржи дефицитот на пет отсто од БДП, владата сега ризикува да биде принудена на уште поголеми кратења од 43-те милиони евра што веќе се планирани во предлогот за буџетот за 2027 година.
Закана од нови протести, владата немоќна
Во последните денови, владата навести дека можеби ќе го одобри зголемувањето на минималната плата. Оваа симболична мерка во корист на најниско платените работници има предност што не ги оптоварува јавните финансии, бидејќи товарот го носат работодавците. Помалку од шест месеци пред првиот круг од претседателските избори, демонстрациите од ваков обем се без преседан. Започнувајќи тивко во средните училишта на крајот на септември, постепено се проширија на студентскиот и работничкиот свет. Изненадена, владата реагираше бавно.
Притисокот врз извршната власт сега е и социјален и политички. Како знак на својата немоќ, таа не се колеба да ја префрли одговорноста врз претседателската кампања. На маршевите беа присутни и левичарските партии.
Стефан Цумстег, директор на Одделот за политика и мислење во институтот за анкети „Ипсос-БВА“, забележува дека и покрај насилството, огромното мнозинство Французи го поддржуваат социјалното движење и дека решенијата не можат да чекаат до следните претседателски избори.
– Голем дел од француското население се чувствува луто, незадоволно или дури и многу незадоволно од политичката, социјалната и економската состојба во земјата. Отворените прашања – борбата против високите трошоци за живот и состојбата на националниот образовен систем – се итни прашања што заслужуваат итно внимание и не треба да се одложуваат до следните претседателски избори. Ако зборуваме за студентското движење и протестите против високите трошоци за живот, големо мнозинство Французи ги поддржуваат овие каузи затоа што веруваат дека се легитимни. Помеѓу 75 и 90 отсто од Французите мислат дека се легитимни. Тоа е речиси едногласно – вели Цумстег.
Владата е многу ослабена и непопуларна, со што е фатена во неволја и се смета за одговорна за ситуацијата, дури и по нејзините одговори на студентското движење. Сепак, владата уште од првиот мандат на претседателот Емануел Макрон била активна по прашањето на куповната моќ, со елиминација на данокот за домување и таксата за телевизиска лиценца.
Борба за достоинствен живот
Според барометарот на животниот стандард, објавен минатата недела, економските тешкотии и вознемиреноста за иднината поттикнуваат длабоко чувство на ранливост кај голем дел од француското население.
– Постои чувство на индивидуален пад кај Французите. Еден сегмент од француското население живее поограничен живот од пред околу десет години, а овој феномен се прошири и на пониската средна класа – резимира Жереми Пелтие, кодиректор на фондацијата „Жан-Жорес“.
Тоа го открива барометарот на животниот стандард објавен од Пактот за животни стандарди – колектив од 65 здруженија и фондацијата „Жан-Жорес“. Студијата ги комбинира податоците за условите за живот на Французите со нивната перцепција за секојдневниот живот, откривајќи го обемот на економските и социјалните ранливости што влијаат на животот во земјата. Секој втор Французин смета дека се бори да живее со достоинство.
На пример, во текот на изминатите шест месеци, половина од анкетираните направиле компромис со квалитетот на храната што ја купуваат. Уште позагрижувачки е што 19 отсто пријавуваат дека морале да прескокнуваат оброци, барем повремено.
Оваа загриженост оди подалеку од куповната моќ. И кога гледаат кон иднината, многу Французи не ја гледаат како розова. Вкупно 59 отсто се загрижени за трошоците за енергија во наредните години, додека 44 отсто се плашат од зголемувањето на трошоците за храна поврзани со инфлацијата. Домувањето, исто така, е извор на вознемиреност, особено за станарите: 42 отсто од нив се плашат дека промените во овие трошоци ќе влијаат на нивниот животен стандард во наредните години. Чувството на ранливост е засилено и од изолацијата: всушност, повеќе од една третина од Французите (35 отсто) велат дека немаат на кого да се потпрат во случај на финансиски проблеми.
Соочени со оваа вознемиреност, Пактот за моќта за живот и фондацијата „Жан-Жорес“ апелираат до политичките лидери.
– Предлог-законот за буџетот за 2027 година е далеку од социјалните тешкотии што ги доживуваат Французите. Со очекуваните заштеди на социјалните бенефиции и трошоците за здравствена заштита, тој исто така не успева да ги реши тешкотиите предизвикани од зголемувањето на трошоците за енергија – тврди Кристоф Робер, генерален директор на Фондацијата за домување, повикувајќи ја владата „да ја промени својата перспектива и пристап“.
Макрон бележи рекордна непопуларност
Францускиот претседател Емануел Макрон има рејтинг на доверба од 13 отсто, со што го сруши рекордот за непопуларност што го држеше неговиот социјалистички претходник во Елисејската палата, Франсоа Оланд, според најновото издание на барометарот „Елабе“, објавено во четвртокот.
Рејтингот на претседателот Емануел Макрон падна за три поени за еден месец и за 11 поени од август. Падот е особено значаен кај неговиот сопствен електорат, со намалување од седум поени. Исто така, 82 отсто од вкупно 1.004 испитаници на минатонеделната анкета истакнале дека не му веруваат на претседателот. Рејтингот на премиерот Себастијан Лекорну исто така достигна најниска точка, при што 17 отсто од испитаниците изразија доверба во него, што е пад од два поени.
Тони Гламчевски, наш постојан дописник од Франција
