Булмоналната тромбоемболија (ПТЕ) е една од најопасните и најчести кардиоваскуларни итни случаи. Се јавува кога грутка крв, обично од длабоките вени на нозете или од карлицата, се откинува и патува низ крвотокот до белите дробови, каде што блокира една или повеќе белодробни артерии. Поради ова, протокот на крв низ дел од белите дробови е отежнат, телото не прима доволно кислород, а десната страна на срцето е изложена на дополнително оптоварување. Во најтешките случаи, белодробната тромбоемболија може да доведе до кардиоген шок кога станува опасна по живот.
Најчеста причина е длабока венска тромбоза, додека бавниот проток на крв, зголемената тенденција за згрутчување и оштетувањето на ѕидот на крвниот сад придонесуваат за формирање згрутчување на крвта. Најчестите симптоми на белодробна тромбоемболија се ненадејна отежнато дишење и забрзано чукање на срцето, кои се јавуваат без очигледна причина. Многу пациенти го опишуваат чувството дека не можат да вдишат доволно воздух. Покрај тоа, може да се појави болка во градите што се интензивира при дишење, кашлица, понекогаш со крв, како и вртоглавица или губење на свеста. Ако згрутчувањето на крвта се формирало во длабоките вени на нозете, може да се појават оток и болка во едната нога, особено при свиткување на стапалото.
Важно е да се знае дека ниту еден од овие симптоми не е карактеристичен исклучиво за белодробна тромбоемболија. Кај некои пациенти, симптомите може да бидат благи или неспецифични, додека кај други, состојбата може многу брзо да доведе до сериозно влошување. Затоа, секое лице што одеднаш чувствува недостиг од воздух, особено ако има фактори на ризик за тромбоза, треба што е можно поскоро да побара медицинска помош.
Ризикот од згрутчување на крвта е зголемен кај луѓе што долго време биле неподвижни по операција, повреда или болест, како и кај луѓе што имале или неодамна страдале од инфекција со ковид. Исто така, пациентите со активни малигни заболувања, луѓето што веќе имале длабока венска тромбоза или белодробна емболија, бремените жени и жените во постпарталниот период, како и жените што користат хормонска терапија или орални контрацептиви, имаат поголем ризик. На ризикот дополнително влијаат дебелината, пушењето, возраста, наследните нарушувања и хроничната срцева слабост. Исто така, постои зголемен ризик по долги патувања за време на кои седите со часови без да станете.
































