Фото: ЕПА

Уште една главоболка за Брисел, која доаѓа од Берлин

  • Миграцијата останува една од темите на кои АфД гради најголем дел од својата политичка понуда. Имено, копретседателката на АфД, Алис Вајдел, јавно побара „значително построг пристап кон контролата на границите, поголем број депортации во случаи кога не постои право на престој и порестриктивна политика кон натурализацијата“. Од нејзина перспектива, прашањето не е само миграциската политика туку и способноста на германската држава сама да одлучува кој може да влезе и да остане во земјата. Затоа Вајдел најавува и можност за излегување на Германија од шенгенскиот систем

Автор: Доне Прентоски,
постојан соработник на „Нова Македонија“ од Германија

Германската политичка сцена влегува во нова фаза во која прашањето веќе не е само колкава поддршка може да освои партијата Алтернатива за Германија (АфД) туку и колку нејзините политички идеи можат да го променат досегашниот курс на најголемата европска економија.

Во интервјуто за германската телевизија ЗДФ, копретседателката на АфД, Алис Вајдел, повторно ги претстави главните точки на политичката програма на партијата: построга контрола на миграцијата, зајакнување на националните граници, преиспитување на членството во Шенген и можност Германија да го напушти еврозонското подрачје доколку АфД дојде во позиција да формира федерална влада. Тоа не е нова политичка реторика за АфД, но моментот во кој Вајдел ги повторува овие позиции е значаен. Партијата се наоѓа во период на зголемена поддршка во дел од германското гласачко тело, а претстојните покраински избори во Саксонија-Анхалт се гледаат како важен тест за нејзината политичка сила. Според актуелните анкети, АфД има значителна предност пред ЦДУ во оваа покраина. Национално, исто така, партијата во одредени истражувања се наоѓа пред демохристијаните.

Вајдел: Германија треба повторно да има контрола

Миграцијата останува една од темите на кои АфД гради најголем дел од својата политичка понуда. Вајдел бара значително построг пристап кон контролата на границите, поголем број депортации во случаи кога не постои право на престој и порестриктивна политика кон натурализацијата. Од нејзина перспектива, прашањето не е само миграциската политика туку и способноста на германската држава сама да одлучува кој може да влезе и да остане во земјата. Затоа Вајдел најавува и можност за излегување на Германија од шенгенскиот систем. Аргументот на АфД е дека националната држава мора повторно да воспостави целосна контрола над своите граници и миграциската политика. Ова е став што во Германија веќе не се слуша само на партиските собири на АфД. Прашањето за миграцијата, контролата на границите и безбедноста стана едно од централните прашања на германската политика и ги принуди и другите партии да ги преиспитуваат сопствените позиции. Разликата е во политичкиот одговор. Додека АфД бара значително подлабока промена на досегашниот пристап, другите партии се обидуваат да најдат решение во рамките на постојниот германски и европски систем.

Еврото – повеќе од економско прашање

Уште поголемо значење има ставот на Вајдел за еврото. Лидерката на АфД смета дека Германија пред воведувањето на заедничката европска валута била економски посилна и дека еврото не ги решило проблемите со кои се соочуваат германските граѓани. Според неа, Германија би требало да размисли за враќање кон сопствена валута, односно за напуштање на еврозоната. Ова прашање има особена тежина токму во Германија, земја чија економија во огромна мера е поврзана со европскиот единствен пазар. За АфД, сепак, аргументот е пред сè прашање на – економски суверенитет! Партијата смета дека Берлин треба да има поголема слобода во монетарната и економската политика, наместо дел од клучните одлуки да се носи на европско ниво. Тоа е суштинскиот политички судир што се отвора, имено „колку европска интеграција е корисна за Германија и каде треба да биде границата на пренесување на националните надлежности кон Брисел“?

АфД сака од опозиција во власт

Најинтересниот дел од сегашниот германски политички момент, сепак, е амбицијата на АфД да престане да биде само протестна сила. Вајдел отворено порача дека партијата сака да учествува во управувањето со германските покраини, а потоа и на федерално ниво. Следниот голем тест ќе биде на 6 септември во Саксонија-Анхалт, каде што АфД во моментов има силна позиција во анкетите. Доколку партијата постигне значаен резултат, тоа би било важно не само за политиката во оваа покраина. Би било сигнал дека АфД може да го претвори високото ниво на изборна поддршка во конкретна политичка моќ. Токму тука се наоѓа и најголемата пречка за нејзината стратегија. Главните германски партии досега ја одржуваат таканаречената „заштитна ограда“ кон АфД и одбиваат коалициска соработка со партијата. Така, изборниот резултат и можноста за формирање влада не се нужно иста работа. ЗДФ ја опишува АфД како политички изолирана токму поради ставот на другите партии дека со неа нема да коалицираат. Но политичкиот притисок расте. Колку е поголема изборната поддршка за АфД толку станува потешко прашањето што германските партии од центарот ќе прават со гласачите што ја избираат АфД.

Германија пред изборна пресвртница

Од Берлин денес се гледа една поинаква слика од онаа од пред неколку години. АфД повеќе не може да се набљудува само како протестно гласање. Таа има стабилна база на поддржувачи и политички теми со кои успева да допре до значаен дел од населението – пред сè миграцијата, безбедноста, енергетската политика, автомобилската индустрија и односот кон Европската Унија. Во исто време партијата предлага промени што би имале големи последици за германската економија и за позицијата на Германија во Европа. Излегување од еврозоната или Шенген не би било обична промена на владината политика. Тоа би значело редефинирање на односот меѓу Германија и Европската Унија. Токму затоа настапот на Вајдел не треба да се чита само како уште една изборна порака. Тој е показател дека АфД веќе размислува во категории на владеење – што би направила доколку добие доволно сила да ја преземе одговорноста за управувањето со земјата. Дали германските гласачи ќе ѝ ја дадат таа можност, ќе зависи од изборните резултати. Но едно е очигледно. Дебатата што АфД ја наметнува за границите, миграцијата, еврото и европската интеграција веќе стана дел од централната германска политичка агенда. Од Берлин, затоа, главното прашање повеќе не е дали АфД ќе остане присутна во германската политика. Прашањето е колку далеку може да стигне – и дали германскиот политички систем ќе најде одговор на нејзиниот раст без притоа да ги игнорира причините поради кои значителен број граѓани ѝ ја даваат својата поддршка.