Американскиот претседател Доналд Трамп продолжува да тврди дека САД ќе ја нападнат планината Пикекс во Иран, насочувајќи го вниманието кон наводната подземна нуклеарна локација каде што Израел верува дека Техеран складира дел од своите резерви на збогатен ураниум и напредни центрифуги за збогатување.
– Веројатно наскоро ќе ја погодиме таа област. И нема ништо што можат да направат во врска со тоа – рече Трамп во вторникот.
Како одговор, Техеран предупреди дека секој напад на САД врз иранските нуклеарни објекти ќе се третира како проширување на војната во регионот, објавија државните медиуми рано во среда.
На планината Пикекс постои силно утврден објект лоциран длабоко под земја во центарот на Иран, околу километар и пол јужно од објектот за збогатување ураниум во Натанц претходно бомбардиран од САД и Израел – што ја прави тешка цел за САД и Израел, како и за секоја потенцијална копнена операција.
Објектот е закопан најмалку 100 метри под голема планина наречена Кух-е Коланг Газ Ла, при што Коланг се преведува како Пикекс, според Институтот за наука и меѓународна безбедност (ИСИС).
Изградбата на објектот започна во 2020 година. Во тоа време, Иран ја пријави градбата до Меѓународната агенција за атомска енергија на Обединетите нации како иден објект за склопување центрифуги што произведуваат нуклеарно гориво.
Објектот е во голема мера обвиен во мистерија; нема јавно достапни шеми, а експертите главно стекнуваат сознанија анализирајќи сателитски снимки. Преку овие слики, ИСИС во неодамнешен извештај соопшти дека знае оти објектот има неколку тунелски комплекси, голем безбедносен периметар и влезови што се зацврстени со бетон за заштита од потенцијални воздушни напади.
Се верува дека објектот сè уште не е во функција, а изградбата е во тек. Овие напори можеби се интензивирале изминатата година, при што изградбата се засилила откако Израел и САД ги нападнаа другите нуклеарни капацитети на Иран во јуни минатата година. Меѓу погодените објекти беше и комплексот за збогатување ураниум Натанц, на само неколку километри од планината Пикекс.
Постојат неколку можни причини за оваа зголемена активност на локацијата Пикекс, соопшти Центарот за стратешки и меѓународни студии. Иран би можел да гради центрифуги, како што им кажа на ОН дека ќе го стори тоа; би можел да ја проширува својата мисија, префрлајќи ги операциите од другите уништени објекти; или би можел да создава таен објект за збогатување ураниум, клучна компонента за производство на нуклеарно оружје.
Дали има збогатен ураниум таму?
Израелските разузнавачки служби веруваат дека Иран преместил дел од своите резерви на збогатен ураниум и напредни центрифуги за збогатување на планината Пикекс по нападите од минатиот јуни, изјави за „Си-ен-ен“ израелски извор запознаен со ова прашање.
За време на таа 12-дневна војна, Израел нападна три клучни ирански нуклеарни објекти – Натанц, Исфахан и Фордоу, при што загинаа врвни научници вклучени во нуклеарното истражување и развој. САД се приклучија кон крајот на војната, напаѓајќи ги истите три објекти со многу помоќни бомби, напади во кои Трамп тврдеше дека нуклеарните капацитети на Иран се „уништени“. Но ниту САД, ниту Израел не ја нападнаа планината Пикекс.
Разузнавачките служби на САД и ОН подоцна сугерираа дека делови од нуклеарната програма на Иран остануваат недопрени, иако оштетени. И оттогаш стана заедничка цел и на САД и на Израел или да го принудат Иран да се ослободи од своите резерви од високозбогатен ураниум од речиси петстотини килограми или да му ги земат.
„Си-ен-ен“ претходно објави дека Иран значително ги засилил напорите за запечатување на своите резерви од ураниум, намерно уривајќи тунели и поставувајќи влезови со експлозивни мини. Кога беше прашан во вторникот дали Иран ги преместил своите напредни центрифуги на планината Пикекс, Трамп навидум ги минимизираше израелските извештаи, велејќи: „Немаме евиденција за тоа“.
