Хрватска
- Со новата двоколосечна траса, најдолгиот железнички тунел во земјата и со директното поврзување со европските транспортни коридори, Хрватска влегува во најамбициозниот железнички проект во својата понова историја
Додека поголемиот дел од земјите во регионот сè уште се обидуваат да ги модернизираат постојните железнички линии, Хрватска веќе ги прави последните подготовки за реализација на еден од најголемите инфраструктурни зафати во својата понова историја. Тоа е изградбата на новата нископојасна железничка пруга Загреб–Риека. Проектот не претставува само национална инвестиција туку и дел од европската стратегија за пренасочување на товарниот транспорт од патиштата кон железницата и за подобро поврзување на Јадранот со економските центри во Централна Европа. Во таа насока, Хрватската железница инфраструктура (ХЖ инфраструктура) објави дека се примени две понуди во постапката за избор на консултант што ќе обезбедува техничка помош при набавката и имплементацијата на таканаречениот сојузнички договор за проектирање и изградба на делниците Карловац-Скрадник и Скрадник-Красица-Тијани.
Финци и КПМГ во трка за петгодишниот договор
За договорот конкурира финската компанија „Вижн оу“, која понуди еден милион евра, без ДДВ, како и конзорциум предводен од КПМГ-Хрватска, во кој членуваат „Проектот за еднаков развој“ и адвокатската канцеларија „Калај и партнерите“. Нивната понуда изнесува 692.500 евра, без ДДВ. Вредноста на јавната набавка е проценета на 1,5 милион евра, без ДДВ, а договорот ќе трае пет години. Избраниот консултант ќе биде вклучен во сите фази на јавната набавка, од подготовката до имплементацијата на проектот, што му дава значајна улога во реализацијата на една од најважните хрватски инфраструктурни инвестиции. Во тек е евалуацијата на пристигнатите понуди, по што ќе биде донесена одлуката за избор на изведувач.
Проектот напредува според предвидената динамика
Делниците Карловац-Скрадник и Скрадник-Красица-Тијани во моментов се во фаза на подготовка на прелиминарните проекти, а според планот, барањето за издавање локациска дозвола треба да биде поднесено до крајот на 2026 година. Еден од најважните административни чекори веќе е завршен. Министерството за заштита на животната средина и зелена транзиција во 2025 година донесе одлука за прифатливоста на проектот од аспект на влијанието врз животната средина, со што беа создадени услови за продолжување на подготовките.
Стратешки проект за цела Европа
Новата железница не е важна само за Хрватска. Таа е составен дел од три трансевропски транспортни коридори – Медитеранскиот, Балтичко Море – Јадранско Море и Западен Балкан – источен Медитеран. Токму затоа овој проект има значење што ги надминува националните рамки. Новата железничка врска треба значително да го забрза транспортот на стоки од пристаништето Риека кон Унгарија, Австрија и другите пазари во Централна Европа, со што Риека дополнително ќе ја зацврсти својата позиција меѓу најважните товарни пристаништа на северниот Јадран.
Пократка траса, поголеми брзини
Новата пруга меѓу Загреб и Риека ќе биде долга околу 175 километри, што е за 56 километри пократко од сегашната железничка линија. Планирана е изградба на современа двоколосечна и електрифицирана железница, на која патничките возови ќе можат да сообраќаат со брзина до 160 километри на час, а товарните до 120 километри на час. Проектот опфаќа изградба на пет нови железнички станици и една постојка, со што значително ќе се подобрат капацитетот и ефикасноста на железничкиот систем.
Повеќе од 30 тунели и вијадукти
Најголемиот инженерски предизвик ќе биде совладувањето на исклучително сложениот планински терен меѓу Карловац и хрватското приморје. Поради тоа, проектот предвидува изградба на повеќе од триесет тунели и вијадукти. Особено внимание привлекува тунелот низ масивот Велика Капела, долг 14 километри, кој ќе стане најдолгиот железнички тунел во Хрватска. За споредба, двата најдолги патни тунели во земјата – Свети Рок и Мала Капела – заедно достигнуваат должина од околу 12 километри.
Риека добива железничка поддршка за новиот терминал
Од ХЖ инфраструктура потенцираат дека новата железничка траса е неопходна за новоизградениот терминал „Риека гејтвеј“ да го достигне својот полн капацитет. Стратегиската цел е што поголем дел од товарот што пристигнува во пристаништето Риека понатаму да се транспортира по железница кон Унгарија и другите земји од Централна Европа наместо преку патниот сообраќај. Со тоа не само што ќе се намалат транспортните трошоци и емисиите на штетни гасови туку Хрватска ќе добие многу поконкурентен логистички систем. Со оваа инвестиција, Хрватска не гради само нова железничка линија. Таа создава нова економска и транспортна оска што во следните децении ќе има значајно влијание врз развојот на хрватската економија, јакнењето на пристаништето Риека и позиционирањето на Јадранот како една од најважните европски товарни порти.
Aнгел Митревски, наш постојан соработник од Хрватска
