Милитаризацијата на Германија и проблемите што може да ги создаде
- По поразот во Втората светска војна и сите ужасни работи што ги направи тогашната милитаризирана Германија, таа земја во повоените децении спроведуваше (ѝ беше наложено да води) конзистентна мирна или пацифистичка политика, претпочитајќи економски развој на земјата и социјална благосостојба на нејзините граѓани пред инвестициите во наменскиот воен сектор, кои беа строго контролирани. Секако, тоа го правеше врз основа на претпоставката за мир гарантиран однадвор – првенствено од САД. Но токму оваа долгорочна стратешка насока сега Берлин сака радикално да ја промени…
Преструктурирањето на германската индустрија не може да се направи толку брзо колку што би сакале сегашните власти во Берлин во контекст на зголемените потреби за раст и развој на индустријата или, поконкретно, за излез на германската економија од тековната и сѐ подлабоката спирала на рецесија. Официјален Берлин инсистира дека „Германија треба да ја поддржи и предводи европската стратешка трансформација во насока на брзо вооружување“ и истото тоа на внатрешен план го брани како „најефективен модел за спротивставување на рецесијата и деиндустријализацијата на Германија“.
Германија на пат да направи најсилна армија
Дека токму тоа е случај докажува статија во „Политико“ од 20 мај, во која се дискутира за намерата на германскиот канцелар Фридрих Мерц да изгради најсилна армија во Европа. Но, рака на срце, тој проект се соочува со тешкотии и проблеми што нема да бидат лесни за надминување. Во тој контекст, во продолжение на овој аналитички осврт ќе пренесеме неколку аргументи на реномираниот „Политико“ за тоа зошто милитаризацијата не е решение за излез на Германија од кризата.
Истовремено, консултираните аналитичари по истиот основ брифираат дека „со таквата германска формула само ќе се повтори историјата пред Втората светска војна“.
Во продолжение најпрво ги пренесуваме најважните делови од статијата на „Политико“.
Мерц: Германија ќе има најсилна армија во Европа
Канцеларот Фридрих Мерц пред една година вети дека Германија ќе има „најсилна армија во Европа“, но претворањето на зборовите во тенкови, ракети и авиони се покажа како многу тешко.
Складирањето е директен резултат на руско-украинскиот конфликт од пред повеќе од четири години – што го натера Берлин да ослободи милијарди евра за повторно да го претвори Бундесверот во армија способна за војна.
Како клучен чекор насочен кон забрзување на вооружувањето, министерот за одбрана Борис Писториус започна реорганизација на агенцијата за набавки на Бундесверот. Тој го призна предизвикот за трансформирање на системот за набавки на оружје, дизајниран за претпазливост и цивилна контрола, во систем способен да се справи со зголемување на буџетот за одбрана „за значителни милијарди“.
По Студената војна, германскиот Бундесвер западна во хронично занемарување и недоволно инвестирање, попречено од регулативи и застарена опрема. Сега воените планери се обидуваат да го поништат тоа наследство.
Законски измени со кои може да се ослободат стотици милијарди евра нови трошоци за вооружување
Иако парите повеќе не се проблем благодарение на законските измени што ослободуваат стотици милијарди евра нови трошоци, задачата за изградба на нова германска армија останува попречена од тесни грла во производството. Компаниите за оружје се жалат на недостиг од долгорочни договори за снабдување и владини процедури што се лошо поставени за справување со новиот бран на одбрана.
Германските набавки се дизајнирани да обезбедат дека опремата е правно одбранлива, технички безбедна и употреблива со децении. Но овие заштитни мерки може да станат пречки.
Кабестата агенција за набавки, позната како БААИНБв, има 12.900 вработени и е одговорна за купување, развој, тестирање, склучување договори, надградба и управување со воена опрема.
Дури и претседателката на БААИНБв, Анет Ленигк-Емден, ја гледа потребата од брзина. Таа рече дека нејзината канцеларија укинала „околу 80 од околу 160 процедурални правила“, додавајќи: „Времето сега е движечки фактор“.
Тоа е она што Писториус се надева дека ќе го реши со реформата. Но надворешните надзорни тела велат дека проблемите нема да бидат лесни за решавање.
Создаден „систем на организирана неодговорност“
Кеј Шелер, претседател на германската федерална канцеларија за ревизија, изјави за „Билд“ дека набавките на Бундесверот станале „систем на организирана неодговорност“, тврдејќи дека постои култура на избегнување на одговорноста наместо брзо донесување одлуки.
Во својот годишен извештај Хенинг Оте, парламентарниот комесар на Бундестагот за вооружените сили, ги опиша прописите за набавки како „исклучително сложени“.
Дилемата е во тоа што Германија не може едноставно да ги укине заштитните мерки што ги забавуваат набавките. Овие контроли се таму за да ги заштитат војниците, да обезбедат вредност за даночните обврзници и да го зачуваат авторитетот на парламентот врз воените трошоци.
Кристоф Шмид, водечкиот застапник за одбрана на социјалдемократите, предупреди дека вината не треба да се префрли само на бирократијата.
– Исто така, постои одговорност компаниите всушност да го исполнат она што го ветиле – рече тој.
Недостиг од долгорочни договори
Германија има квалитет да има една од водечките светски наменски, воени индустрии. Шампионот во воено производство „Рајнметал“ и сега произведува повеќе артилериски гранати од Соединетите Американски Држави, зголемувајќи го производството од 70.000 годишно пред војната на Русија во Украина на 1,1 милион гранати сега, во моментов.
Но индустријата „продолжува да се бори“ да ги достигне нивоата на производство што му се потребни на Бундесверот?!
Анализата на „Стратегија и Германија“ (Strategy & Germany), стратешкиот консалтинг разгранок на ПвЦ, вели дека на Германија ќе ѝ требаат помеѓу 74 и 139 милијарди евра нова одбранбена опрема секоја година до 2035 година, додека домашната индустрија може да обезбеди само од 22 до 52 милијарди евра.
Ханс Кристоф Ацподиен, раководител на Германското здружение на наменска, воена индустрија, го оспори заклучокот на студијата.
– Може да се добие впечаток дека нашата индустрија можеби нема да може соодветно да одговори на овие предизвици и задачи. Тоа едноставно не е вистина – рече тој.
Но тој додаде дека на компаниите им се потребни „јасни упатства за количествата и видовите потребни производи, како и за временските рокови“ пред да инвестираат во нови фабрики.
Додека компаниите сакаат сигурност, владата сака тие самостојно да одлучуваат и да го прошируваат производството.
– Ни треба одбранбена индустрија што не само што испорачува навреме туку и планира однапред – рече Писториус минатата година.
Повоената политичка култура на Германија во која воената моќ беше под строга контрола, сега веќе не е случај
Според германските правила, секој проект за набавка на Бундесверот вреден повеќе од 25 милиони евра мора да помине низ буџетскиот комитет на Бундестагот. Тоа ја одразува повоената политичка култура на Германија во која воената моќ и трошењето се под строга контрола. Но сега Берлин се обидува да го заобиколи тоа и да се вооружи користејќи систем дизајниран за такви одлуки.
Владејачката коалиција се обидува да го забрза парламентарното одобрување без да го укине постојниот систем. Новиот закон за планирање на Бундесверот треба да специфицира што се смета за „соодветна опрема“ за армијата и како треба да се обезбедат парите.
Деталите од законодавството не се договорени, оставајќи го отворено прашањето дали ажурираниот закон всушност би можел да ја оддалечи Германија од набавка по проект и да се насочи кон долгорочно планирање на вооружувањето.
Флоријан Дорн, пратеникот на христијанските демократи, одговорен за набавки во одборот за одбрана, се согласи дека е потребна реформа, но „дефинитивно не на сметка на парламентарната контрола“.
Но со постојано наметнување во јавноста на милитантната теза за „растечка загриженост за можноста за руски напад истовремено со повлекувањето на американските трупи од Европа“, официјален Берлин инсистира да ја обнови својата бавна машина за купување/ производство на оружје.
– Мора да останеме реални: производството на оружје во Германија не е дизајнирано за толку брзо зголемување на капацитетот со децении – рече Дорн.
Со сето ова се потврдува реалната ситуација во Германија на навлезеност во еден т.н. „мод на милитаризација“ преку кој официјален Берлин смета дека Германија ќе излезе од рецесијата и ќе се реиндустријализира. Но тој начин многу потсетува на стопанскиот брз раст на државата во не толку дамнешно минато. Р.С.
