ПОТЕЗИ ЗА ГЕОПОЛИТИЧКИ ПРЕСВРТ ШТО БИ СЕ СЛУЧИЛ ВО ТУРЦИЈА:
Зеленски бара излез преку дијалог со Путин, Вашингтон и Москва тактизираат
- Додека Киев бара гаранции за суверенитет, Москва бара територијални отстапки, а Вашингтон балансира меѓу домашните економски интереси и глобалната безбедност. Велигденските денови што доаѓаат ќе бидат вистински тест за тоа дали дипломатијата на Ердоган и иницијативата на Виткоф можат да го скршат мразот или светот ќе сведочи на нова, уште пожестока фаза на конфликтот
Во екот на ескалацијата на воените дејства во Украина, Истанбул повторно се наметнува како клучна точка за светската дипломатија. Украинскиот претседател Володимир Зеленски, по интензивните разговори со турскиот лидер Реџеп Таип Ердоган, испрати јасен сигнал до Кремљ – Киев е подготвен за директно соочување на највисоко ниво „во кој било формат“. Овој потег на Зеленски доаѓа во момент кога Украина се соочува со огромен притисок на фронтот, но и со сè погласни барања од западните сојузници за наоѓање дипломатско решение.
Турското посредништво мост меѓу спротивставените страни
Претседателот Ердоган уште еднаш ја понуди Турција како домаќин на мировните преговори, стратегија што Анкара вешто ја користи од почетокот на конфликтот. Зеленски, кој пристигна во Истанбул на 4 април, не само што ја поддржа оваа иницијатива туку и нагласи дека мирот е егзистенцијална неопходност за Украина. Според упатени извори, украинската страна верува дека турскиот формат е единствениот што во моментов ужива доверба и кај двете завојувани страни.
Меѓутоа, додека Зеленски инсистира на „дипломатско решение на конфликтот“, неговиот шеф на кабинет Кирило Буданов ги открива комплексните детали што се случуваат зад сцената. Киев со нетрпение го очекува доаѓањето на американската делегација предводена од специјалниот пратеник Стив Виткоф. Најавата дека во овој тим би можеле да бидат и Џаред Кушнер и сенаторот Линдзи Греам, според политичките аналитичари, е јасен показател за промена на курсот на Вашингтон и обид за „шатл-дипломатија“.
Аналитичарите за „вашингтонската врска“
Експертите за меѓународни односи сметаат дека евентуалната посета на американската делегација по православниот Велигден (12 април) е обид да се опипа пулсот и во Киев и во Москва.
– Вклучувањето фигури како Кушнер сугерира дека САД бараат прагматичен, можеби дури и бизнис-ориентиран пристап за завршување на војната, што е во согласност со одредени струи во американската надворешна политика – велат аналитичарите.
Сепак, Буданов е дециден, за Украина секој иден договор е безвреден без цврсти безбедносни гаранции од Вашингтон. Истовремено, тој не го крие незадоволството од притисокот на Западот врз Украина да прекине со нападите врз руските енергетски капацитети – барање што е директно поврзано со растот на цените на нафтата и кризата на Блискиот Исток.
Кремљ: Студен туш за трилатералните средби
Одговорот од Москва стигна брзо, но не беше во насока на компромис. Руските власти, преку гласот на Владимир Џабаров, ги отфрлија новите формати како непотребни, инсистирајќи на тоа дека Киев прво мора да ги прифати „реалностите на теренот“. Помошникот на Путин, Јуриј Ушаков, беше уште поексплицитен – повлекувањето на украинските трупи од Донбас е основен предуслов за каков било напредок.
Дмитриј Песков, портпаролот на Кремљ, додаде дополнителен слој на скептицизам. Според него, Вашингтон во моментов е „презафатен“ со Блискиот Исток за да може сериозно да ѝ се посвети на Украина. Оваа изјава на Песков се толкува како тактичко чекање од страна на Русија, која верува дека времето и заморот на Западот работат во нејзина корист.
Меѓу војната и надежта
Зеленски предложи и алтернатива: ако не е можна трилатерална средба, САД да дејствуваат како курир меѓу Киев и Москва. Ваквиот „постепен пристап“ на приближување на ставовите е последен обид да се спречи натамошното крвопролевање. Сепак, јазот останува огромен. Додека Киев бара гаранции за суверенитетот, Москва бара територијални отстапки, а Вашингтон балансира меѓу домашните економски интереси и глобалната безбедност. Велигденските денови што доаѓаат ќе бидат вистински тест за тоа дали дипломатијата на Ердоган и иницијативата на Виткоф можат да го скршат мразот или светот ќе сведочи на нова, уште пожестока фаза на конфликтот. Н.М.
