СЕ БАРА РЕГУЛАЦИЈА ЗА ГРАЃАНИТЕ ДА НЕ ПЛАЌААТ СÈ ПОСКАП ПЛАТЕН ПРОМЕТ КОН БАНКИТЕ
- Во момент кога граѓаните и компаниите секојдневно зависат од банкарските услуги за најосновни трансакции, нов бран на најавени поскапувања повторно ја отвори дебатата за цената на платниот промет во земјава. Четири банки во изминативе денови најавија зголемување на надоместоците за услугите, што предизвика реакции во јавноста и нов притисок врз институциите да реагираат
Прашањето за тоа колку чини да се префрлат пари, да се плати сметка или да се користи електронско банкарство повторно стана тема од поширок јавен интерес, бидејќи директно ги погодува секој граѓанин и секој бизнис. Во тој контекст, гувернерот на НБРМ, Трајко Славевски, повика на разгледување законски измени со кои би се засилиле механизмите за заштита на корисниците на платежните услуги.
Народната банка бара дополнителни алатки за да може да влијае врз фер услови на пазарот на платните услуги
Гувернерот Славевски посочи дека е потребно Народната банка да добие дополнителни алатки за да може да влијае врз фер услови на пазарот на платните услуги, особено во делот на надоместоците што ги наплаќаат банките. Според него, платниот промет е услуга што ја користат сите – од граѓани до компании – и затоа не смее да биде предмет на непредвидливи и чести поскапувања без поширока институционална расправа. Имено, Народната банка во моментов нема директна законска надлежност да ги регулира висините на банкарските провизии, но се оценува дека актуелните движења ја отвораат потребата од преиспитување на постојната законска рамка.
– Актуелните случувања покажуваат дека е потребно да се разгледаат можностите за дополнување на законската рамка, по примерот на повеќе европски земји – истакна гувернерот, укажувајќи на практики во ЕУ каде што постојат механизми за ограничување или регулирање одредени надоместоци.
Тој додава дека целта не е административно да се задуши банкарскиот сектор, туку да се воспостават фер, транспарентни и предвидливи услови за користење на платежните услуги.
Примери од повеќе европски држави каде што постојат модели со кои се спречуваат прекумерни трошоци за основните банкарски услуги
Во повеќе европски држави, како што се посочува, веќе постојат модели со кои се спречуваат прекумерни трошоци за основните банкарски услуги, а токму тие искуства сега се земаат како референтна точка за домашната дебата. НБРМ нагласува дека прашањето за надоместоците не е само банкарска техничка тема туку и прашање на поширок јавен интерес и финансиска достапност. Реакцијата доаѓа во чувствителен момент, кога граѓаните веќе се соочуваат со зголемени трошоци за живот, а секое дополнително поскапување на банкарските услуги дополнително го оптоварува домашниот буџет. Истовремено, за деловниот сектор, особено за малите и средните компании, трошоците за платни трансакции се важен дел од оперативните расходи. Оттаму, се отвора прашањето дали постојниот систем обезбедува доволна конкуренција и предвидливост или е потребна посилна регулаторна рамка.
Можни законски интервенции?
Институционалниот сигнал што сега се испраќа е дека темата влегува во фаза на сериозна анализа и можни законски интервенции. Целта, како што се нагласува, е граѓаните и фирмите да имаат пристап до ефикасни и достапни платежни услуги по разумни надоместоци. Дебатата, според најавите, допрва треба да се отвори во поширока јавна и стручна рамка, со вклучување на сите засегнати страни – банки, регулатори и корисници. Во меѓувреме, најавените поскапувања остануваат како непосреден повод за реакција, но и како сигнал дека прашањето за цената на банкарските услуги станува сè почувствителна точка во економскиот систем. Е.Р.
